
Article
ਬੁੱਧਵਾਰ ਵਰਤ ਕਥਾ: ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹਮਸ਼ਕਲ ਤੇ ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ
ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦਾ ਵਰਤ: ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਸੌਖੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਦੇ ਕੋਮਲ ਬਦਲ
ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਵਰਤ ਦੀ ਉਹ ਲੋਕ ਕਥਾ ਹੈ ਜੋ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਜੋ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨ ਕੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰ ਪਿਆ, ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਹਮਸ਼ਕਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਉੱਤੇ ਸਭ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੀ ਸੌਖੀ ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ, ਆਰਤੀ ਦਾ ਨਾਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਮਲ ਬਦਲ ਜੋ ਪੂਰਾ ਉਪਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ।
ਬੁੱਧਵਾਰ ਦਾ ਦਿਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਜੋ ਨਵਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਵਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਵਰਤ ਦੀ ਉਹ ਕਥਾ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੌਖੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
## ਕਥਾ
ਇੱਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਗਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈਣ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਕੁਝ ਦਿਨ ਰੁਕ ਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਸੱਸ-ਸਹੁਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੁੱਤਰ, ਅੱਜ ਬੁੱਧਵਾਰ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਇਸ ਦਿਨ ਧੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੋਰ ਰੁਕ ਜਾਓ।" ਪਰ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਾ ਸੁਣੀ। ਉਹ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਬੈਲਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ। ਨੌਜਵਾਨ ਗੱਡੀ ਰੋਕ ਕੇ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੋਟਾ ਭਰ ਕੇ ਮੁੜਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ: ਉਹੀ ਚਿਹਰਾ, ਉਹੀ ਕੱਪੜੇ, ਉਹੀ ਆਵਾਜ਼।
ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਬੈਠਾ ਹੈਂ?" ਉਹ ਆਦਮੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, "ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਇਸਨੂੰ ਸਹੁਰੇ ਘਰੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਪਤਨੀ ਵੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਕੌਣ ਹੈ।
ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਆ ਗਏ। ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤਦ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਸੱਸ-ਸਹੁਰੇ ਦੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਬੁੱਧ ਦੇਵ, ਮੈਥੋਂ ਭੁੱਲ ਹੋਈ। ਮੈਂ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ।"
ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਹਮਸ਼ਕਲ ਉੱਥੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਭ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੁੱਖ-ਸਾਂਦ ਨਾਲ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ।
## ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਕੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ
ਇਹ ਕਥਾ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਵੱਡੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਅਣਸੁਣੀ ਕਰਨਾ ਭੁੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਭੁੱਲ ਮੰਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਥਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ: ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਚੱਲਣਾ, ਅਤੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ ਲੈਣੀ।
## ਕਥਾ ਕਿੱਥੋਂ ਦੀ ਹੈ
- ਇਹ ਬੁੱਧਵਾਰ ਵਰਤ ਦੀ ਲੋਕ ਕਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। - "ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਧੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ" ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ। - ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਨਵਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
## ਬੁੱਧਵਾਰ ਵਰਤ ਦੀ ਸੌਖੀ ਵਿਧੀ
1. ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ, ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਓ। 2. ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ, ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਦੂਰਵਾ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਣ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਤ ਚੜ੍ਹਾਓ। 3. ਨਾਮ ਲਓ। "ॐ ਗੰ ਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ" ਜਾਂ "ॐ ਬੁੰ ਬੁਧਾਯ ਨਮਃ" ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ। 4. ਕਥਾ ਪੜ੍ਹੋ ਜਾਂ ਸੁਣੋ। 5. ਭੋਗ ਅਤੇ ਆਰਤੀ: ਮੂੰਗ ਦੀ ਦਾਲ ਤੋਂ ਬਣੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਮੋਦਕ-ਲੱਡੂ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਓ, ਆਰਤੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵੰਡੋ। 6. ਭੋਜਨ: ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਾਦਾ ਭੋਜਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਮੂੰਗੀ ਜਾਂ ਹਰੀ ਸਬਜ਼ੀ ਦਾ ਦਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਰੀਤ ਮੰਨੋ।
## ਆਰਤੀ
ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਆਰਤੀ "ਜਯ ਗਣੇਸ਼ ਜਯ ਗਣੇਸ਼ ਦੇਵਾ" ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਦੀ ਆਰਤੀ ਵੀ। ਜਿਸ ਘਰ ਦੀ ਜੋ ਆਰਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਗਾਓ।
## ਜੇ ਪੂਰਾ ਵਰਤ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕੋ
- ਬਜ਼ੁਰਗ: ਉਪਵਾਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਫਲ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਹਲਕਾ ਭੋਜਨ ਲਓ, ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਤੇ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੋ। - ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ: ਉਪਵਾਸ ਨਾ ਰੱਖੋ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਭੋਜਨ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਵਰਤ ਦਾ ਭਾਵ ਪੂਜਾ, ਕਥਾ ਅਤੇ ਨਾਮ-ਜਾਪ ਨਾਲ ਰੱਖੋ। - ਸ਼ੂਗਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ: ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੁੱਖੇ ਨਾ ਰਹੋ। ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਦੱਸੇ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਲਓ। ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦਾ। - ਕੋਈ ਵੀ ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਦਵਾਈ ਲੈਂਦਾ ਹੋਵੇ: ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ। - ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਦੂਰਵਾ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਢ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਭਾਵ ਹੀ ਮੁੱਖ ਹੈ।
ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ।
## ਸਰੋਤ
- ਬੁੱਧਵਾਰ ਵਰਤ ਦੀ ਲੋਕ ਕਥਾ, ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ; ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੁਸਤਿਕਾ ਤੋਂ ਹਵਾਲੇ ਦੇ
*ਰੀਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋ।*
Cite this page: DharmikVibes (2026). "ਬੁੱਧਵਾਰ ਵਰਤ ਕਥਾ: ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹਮਸ਼ਕਲ ਤੇ ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ". DharmikStudio by DharmikVibes. https://studio.dharmikvibes.com/read/budhvar-vrat-katha-punjabi
Loading · लोड हो रहा है
Slow connection. Still loading… Reload
कनेक्शन धीमा है, अभी भी लोड हो रहा है। फिर से लोड करें