Article

గీతా జయంతి కథ: కురుక్షేత్రంలో అర్జునుని విషాదం, శ్రీకృష్ణుని ఉపదేశం

గీతా జయంతి కథ: కురుక్షేత్రంలో అర్జునుని విషాదం, శ్రీకృష్ణుని ఉపదేశం

మార్గశీర్ష శుక్ల ఏకాదశి, ఆదివారం 20 డిసెంబర్ 2026: రణభూమి మధ్యలో భగవద్గీత చెప్పబడిన రోజు

గీతా జయంతి ఆదివారం 20 డిసెంబర్ 2026న వస్తోంది. ఈ పేజీలో మహాభారతంలోని భీష్మ పర్వంలో వచ్చే కథ ఉంది: సంజయుడికి లభించిన దివ్య దృష్టి, కురుక్షేత్రంలో ఎదురెదురుగా నిలిచిన సేనలు, తన వారిని చూసి అర్జునుడు పొందిన విషాదం, శ్రీకృష్ణుని ఉపదేశం, విశ్వరూప దర్శనం, మరియు నా మోహం నశించింది అన్న అర్జునుని మాట. వీటితో పాటు గీతలోని కొన్ని శ్లోకాలు, వాటి సరళమైన అర్థం, ఈ కథ నుంచి కుటుంబాలు నేర్చుకునేది కూడా ఉన్నాయి.

By
DharmikVibes
Language
te
Length
4 min
Category
Itihasa & Purana › Mahabharata

The article

ఈ సంవత్సరం గీతా జయంతి ఆదివారం 20 డిసెంబర్‌న వస్తోంది. ఇది మార్గశీర్ష మాసంలో శుక్ల పక్ష ఏకాదశి, దీనిని మోక్షదా ఏకాదశి అని కూడా అంటారు. ఇదే తిథినాడు కురుక్షేత్ర రణభూమిలో భగవాన్ శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి భగవద్గీతను ఉపదేశించాడని సంప్రదాయం నమ్ముతుంది. భగవద్గీత మహాభారతంలోని భీష్మ పర్వంలో భాగం. అందులో పద్దెనిమిది అధ్యాయాలు, ఏడు వందల శ్లోకాలు ఉన్నాయి. గీత చెప్పబడిన ఆ కథ ఇక్కడ ఉంది. దీనిని మూలానికి దగ్గరగా ఉంచుతూ సరళమైన మాటల్లో చెప్పాము.

## సంజయుని దివ్య దృష్టి

యుద్ధానికి ముందు మహర్షి వేదవ్యాసుడు హస్తినాపురంలో రాజు ధృతరాష్ట్రుని వద్దకు వచ్చాడు. ధృతరాష్ట్రుడికి చూపు లేదు. వ్యాసుడు ఆయన సారథి, మంత్రి అయిన సంజయుడికి దివ్య దృష్టిని ఇచ్చాడు, దాంతో సంజయుడు రాజభవనంలో కూర్చునే యుద్ధంలోని ప్రతి విషయాన్ని చూడగలడు, వినగలడు, రాజుకు చెప్పగలడు.

యుద్ధంలో పదవ రోజున పితామహుడు భీష్ముడు బాణాల శయ్యపై పడిపోయిన తర్వాత సంజయుడు ఇదంతా ధృతరాష్ట్రుడికి వినిపిస్తాడు. కలత చెందిన ధృతరాష్ట్రుడు ఆరంభం నుంచి ఏం జరిగిందని అడుగుతాడు. గీత మొదటి శ్లోకం ఆయన అడిగిన ప్రశ్నే:

> "ధర్మక్షేత్రే కురుక్షేత్రే సమవేతా యుయుత్సవః। > మామకాః పాండవాశ్చైవ కిమకుర్వత సంజయ॥" (గీత 1.1)

అర్థం: "ఓ సంజయా, ధర్మక్షేత్రమైన కురుక్షేత్రంలో యుద్ధం చేయాలనే కోరికతో చేరిన నా కుమారులు, పాండు కుమారులు ఏం చేశారు?"

## శంఖాల ధ్వని

రెండు సేనలు ఎదురెదురుగా నిలిచి ఉన్నాయి. పితామహుడు భీష్ముడు సింహంలా గర్జిస్తూ తన శంఖాన్ని ఊదాడు. దానికి సమాధానంగా పాండవుల వైపు నుంచి కూడా శంఖాలు మోగాయి. శ్రీకృష్ణుడు తన పాంచజన్య శంఖాన్ని ఊదాడు, అర్జునుడు దేవదత్తం, భీముడు పౌండ్రం ఊదారు. ఆ ధ్వనికి భూమి ఆకాశాలు మార్మోగాయి.

అర్జునుని రథంపై హనుమంతుని ధ్వజం ఉంది, ఆ రథానికి సారథి స్వయంగా శ్రీకృష్ణుడే. అర్జునుడు అన్నాడు, "ఓ అచ్యుతా, నా రథాన్ని రెండు సేనల మధ్య నిలపండి, నేను ఎవరెవరితో యుద్ధం చేయాలో చూడగలిగేలా."

## అర్జునుని విషాదం

శ్రీకృష్ణుడు రథాన్ని భీష్ముడు, ద్రోణాచార్యుల ఎదుటికి తీసుకెళ్లి నిలిపాడు. ఎదురుగా తన వారే నిలిచి ఉండటం అర్జునుడు చూశాడు: పితామహులు, గురువులు, మేనమామలు, సోదరులు, కుమారులు, మనవళ్లు, మిత్రులు. అతని మనసు కరుణతో నిండిపోయింది.

అర్జునుడు అన్నాడు, "ఓ కృష్ణా, నా వారు యుద్ధానికి నిలిచి ఉండటం చూసి నా అవయవాలు సడలిపోతున్నాయి, నోరు ఎండిపోతోంది, గాండీవ ధనుస్సు చేతి నుంచి జారిపోతోంది. నాకు విజయం వద్దు, రాజ్యం వద్దు, సుఖం వద్దు." ఇలా అని అర్జునుడు ధనుర్బాణాలను పక్కన పెట్టి రథం వెనుక భాగంలో కూర్చుండిపోయాడు. అతని కళ్లలో కన్నీళ్లు ఉన్నాయి.

తర్వాత అర్జునుడు చేతులు జోడించి అన్నాడు, "నా ధర్మం ఏమిటో నాకు అర్థం కావడం లేదు. నేను మీ శిష్యుడిని, మీ శరణులో ఉన్నాను, నాకు బోధించండి." ఇక్కడి నుంచే గీతోపదేశం మొదలవుతుంది.

## శ్రీకృష్ణుని ఉపదేశం

శ్రీకృష్ణుడు చిరునవ్వు నవ్వి, ఎవరి కోసం శోకించకూడదో, వారి కోసం నువ్వు శోకిస్తున్నావు అన్నాడు. ఆత్మ ఎప్పుడూ పుట్టదు, ఎప్పుడూ చనిపోదు. మనిషి పాత బట్టలను విడిచి కొత్త బట్టలను ధరించినట్లే, ఆత్మ పాత శరీరాన్ని విడిచి కొత్త శరీరాన్ని ధరిస్తుంది.

తర్వాత భగవంతుడు కర్మ మార్గాన్ని వివరించాడు:

> "కర్మణ్యేవాధికారస్తే మా ఫలేషు కదాచన।" (గీత 2.47)

అర్థం: "నీకు అధికారం కేవలం కర్మపైనే, దాని ఫలంపై ఎప్పుడూ లేదు." నీ కర్తవ్యాన్ని పూర్తి మనసుతో చెయ్యి, ఫలం గురించిన చింతను భగవంతుడికి వదిలెయ్యి.

పద్దెనిమిది అధ్యాయాలలో శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి కర్మయోగం, జ్ఞానయోగం, ధ్యానం, భక్తి, అన్నింటి మార్గాలనూ చూపాడు. ఆకు, పువ్వు, పండు లేదా నీటిని కూడా ప్రేమతో సమర్పిస్తే, నేను దానిని స్వీకరిస్తాను అని ఆయన చెప్పాడు.

## విశ్వరూప దర్శనం

పదకొండవ అధ్యాయంలో అర్జునుడు భగవంతుని ఈశ్వర రూపాన్ని చూడాలని ఉందని ప్రార్థించాడు. శ్రీకృష్ణుడు అన్నాడు, "నువ్వు ఈ కళ్లతో నన్ను చూడలేవు, అందుకే నీకు దివ్య దృష్టిని ఇస్తున్నాను." అప్పుడు అర్జునుడు భగవంతుని విరాట రూపాన్ని చూశాడు, అందులో సమస్త బ్రహ్మాండం, సమస్త దేవతలు, సమస్త జీవులు ఒకేసారి ఇమిడి ఉన్నారు. అర్జునుడు వణికిపోయాడు, చేతులు జోడించి భగవంతుడు మళ్లీ తన సౌమ్య రూపాన్ని చూపమని ప్రార్థించాడు. శ్రీకృష్ణుడు మళ్లీ తన చతుర్భుజ రూపంలోకి, ఆపై మానవ రూపంలోకి వచ్చాడు.

## చివరి మాట

పద్దెనిమిదవ అధ్యాయంలో భగవంతుడు అతి రహస్యమైన మాటను చెప్పాడు:

> "సర్వధర్మాన్పరిత్యజ్య మామేకం శరణం వ్రజ। > అహం త్వా సర్వపాపేభ్యో మోక్షయిష్యామి మా శుచః॥" (గీత 18.66)

అర్థం: "అన్ని ధర్మాల ఆశ్రయాన్ని విడిచి కేవలం నా శరణులోకి వచ్చెయ్యి. నేను నిన్ను అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తుడిని చేస్తాను, శోకించకు."

అప్పుడు అర్జునుడు అన్నాడు:

> "నష్టో మోహః స్మృతిర్లబ్ధా త్వత్ప్రసాదాన్మయాచ్యుత।" (గీత 18.73)

అర్థం: "ఓ అచ్యుతా, మీ కృపతో నా మోహం నశించింది, నాకు నా స్మృతి తిరిగి లభించింది. ఇప్పుడు నేను సందేహం లేనివాడిని, మీ మాటను పాటిస్తాను." అర్జునుడు మళ్లీ గాండీవాన్ని ఎత్తుకున్నాడు.

కథ చివరలో సంజయుడు ధృతరాష్ట్రుడితో అంటాడు:

> "యత్ర యోగేశ్వరః కృష్ణో యత్ర పార్థో ధనుర్ధరః। > తత్ర శ్రీర్విజయో భూతిర్ధ్రువా నీతిర్మతిర్మమ॥" (గీత 18.78)

అర్థం: "యోగేశ్వరుడైన శ్రీకృష్ణుడు ఎక్కడ ఉంటాడో, ధనుర్ధారి అర్జునుడు ఎక్కడ ఉంటాడో, అక్కడే లక్ష్మి, విజయం, ఐశ్వర్యం, స్థిరమైన నీతి ఉంటాయి, ఇది నా అభిప్రాయం."

## ఈ కథ నుంచి కుటుంబాలు నేర్చుకునేది

పెద్దలు చెబుతారు, అర్జునుని విషాదం మనందరి విషాదం. జీవితంలో మనసు చిక్కుల్లో పడి, ఏది సరైనదో అర్థం కాని క్షణాలు వస్తాయి. అలాంటి సమయంలో అర్జునుడిలా వినయంతో భగవంతుడిని "నాకు దారి చూపండి" అని అడగడమే గీత మొదటి పాఠం. రెండవ పాఠం, మన కర్తవ్యాన్ని పూర్తి మనసుతో చేయడం, ఫలాన్ని భగవంతుడికి వదిలెయ్యడం.

## కురుక్షేత్రంలో జ్యోతిసర్

హర్యానాలోని కురుక్షేత్రంలో జ్యోతిసర్ అనే స్థలం ఉంది. ఇక్కడే శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి గీతను ఉపదేశించాడని సంప్రదాయం నమ్ముతుంది. అక్కడి ప్రాచీన వటవృక్షం ఆ ఉపదేశానికి సాక్షిగా భావించబడుతుంది. గీతా జయంతి సమయంలో కురుక్షేత్రంలో ప్రతి సంవత్సరం గీతా మహోత్సవం జరుగుతుంది, అందులో భక్తులు బ్రహ్మ సరోవరం వద్ద దీపదానం, గీతా పారాయణం చేస్తారు.

## కథ ఎక్కడి నుంచి

- ఈ కథ మహాభారతంలోని భీష్మ పర్వం నుంచి తీసుకోబడింది, దాని లోపలే భగవద్గీత వస్తుంది. దీనిని మా మాటల్లో చెప్పాము. - శ్లోకాలు శ్రీమద్భగవద్గీత నుంచి: 1.1, 2.47, 18.66, 18.73 మరియు 18.78. అర్థాలు మా సొంత సరళమైన మాటల్లో ఉన్నాయి. - మార్గశీర్ష శుక్ల ఏకాదశిని గీతోపదేశ దినంగా భావించడం సంప్రదాయ విశ్వాసం. - తిథి: ఆదివారం 20 డిసెంబర్ 2026, DharmikVibes ధ్రువీకరించిన పండుగల క్యాలెండర్ ప్రకారం.

## మూలాలు

- మహాభారతం, భీష్మ పర్వం (సంజయునికి దివ్య దృష్టి, యుద్ధారంభం, భగవద్గీత); మా సొంత మాటల్లో, ఏ అనువాదాన్నీ అనుకరించకుండా - శ్రీమద్భగవద్గీత 1.1, 1.15, 1.21, 1.30, 2.7, 2.20, 2.22, 2.47, 9.26, 11.8, 18.66, 18.73, 18.78 - DharmikVibes ధ్రువీకరించిన పండుగల క్యాలెండర్ (DivineAI), 22 నవంబర్ 2026న చూడబడింది: గీతా జయంతి, ఆదివారం 20 డిసెంబర్ 2026

*కుటుంబాలను బట్టి, ప్రాంతాలను బట్టి ఆచారాలు వేరుగా ఉండవచ్చు. సందేహం ఉంటే మీ పెద్దలు, కుల పురోహితుల సలహా పాటించండి.*

More

Cite this page: DharmikVibes (2026). "గీతా జయంతి కథ: కురుక్షేత్రంలో అర్జునుని విషాదం, శ్రీకృష్ణుని ఉపదేశం". DharmikStudio by DharmikVibes. https://studio.dharmikvibes.com/read/gita-jayanti-katha-telugu