
Article
ବୃହସ୍ପତିବାର ବ୍ରତ କଥା: ଦାନୀ ରାଜା, ରାଣୀ ଓ ବୃହସ୍ପତି ଦେବ
ଗୁରୁବାରରେ ବୃହସ୍ପତି ଦେବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବ୍ରତ: ଲୋକ ପରମ୍ପରାର କଥା, ସରଳ ବିଧି ଓ ଉପବାସର କୋମଳ ବିକଳ୍ପ
ଗୁରୁବାରରେ ଅନେକ ଘରେ ବୃହସ୍ପତି ଦେବ ଓ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବ୍ରତ ରଖାଯାଏ। ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ବୃହସ୍ପତିବାର ବ୍ରତର ସେହି ଲୋକ କଥା ଅଛି ଯାହା ଘରେ ଘରେ ଶୁଣାଯାଏ: ଜଣେ ଦାନୀ ରାଜା, ଦାନରୁ ବିରକ୍ତ ହୋଇଥିବା ରାଣୀ, ସାଧୁ ରୂପରେ ଆସିଥିବା ବୃହସ୍ପତି ଦେବ, ଏବଂ ହଜିଯାଇଥିବା ସୁଖ କିପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ଫେରି ଆସିଲା। ସାଥିରେ ଗୁରୁବାରର ସରଳ ପୂଜା-ବିଧି, ଆରତୀର ନାମ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ପୂରା ଉପବାସ ରଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୋମଳ ବିକଳ୍ପ।
ଗୁରୁବାର, ଯାହାକୁ ବୃହସ୍ପତିବାର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି ଦେବଙ୍କ ଦିନ। ଅନେକ ଘରେ ଏହି ଦିନ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ମଧ୍ୟ ହୁଏ, ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଯାଏ, ଏବଂ ଚଣା ଡାଲି ଓ ଗୁଡ଼ର ଭୋଗ ଲାଗେ। ଏଠାରେ ବୃହସ୍ପତିବାର ବ୍ରତର ସେହି କଥା ଅଛି ଯାହା ଉତ୍ତର ଭାରତର ଘରେ ଘରେ ଶୁଣାଯାଏ। ଏହା କୌଣସି ପୁରାଣରୁ ନୁହେଁ, ଲୋକ ପରମ୍ପରାରୁ ଆସିଛି, ଏବଂ ଆମେ ଏହାକୁ ନିଜ ଶବ୍ଦରେ, ସରଳ ଢଙ୍ଗରେ ଲେଖିଛୁ।
## କଥା
ବହୁତ ଆଗରୁ ଏକ ରାଜ୍ୟରେ ଜଣେ ଦାନୀ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଯିଏ ଦ୍ୱାରକୁ ଆସୁଥିଲା, ତାକୁ ଖାଲି ହାତରେ ଫେରାଉ ନଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କୁ ଏହା ଭଲ ଲାଗୁନଥିଲା। ସେ ନା ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ନା ଦାନ ଦେଉଥିଲେ, ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବାରଣ କରୁଥିଲେ।
ଏକ ଗୁରୁବାର ରାଜା ଶିକାରକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ବୃହସ୍ପତି ଦେବ ସାଧୁଙ୍କ ରୂପ ଧରି ରାଜପ୍ରାସାଦର ଦ୍ୱାରରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ ଆସିଲେ। ରାଣୀ କହିଲେ, "ମହାରାଜ, ମୁଁ ଏହି ଦାନ-ପୁଣ୍ୟରେ ଥକି ଗଲିଣି। ଏମିତି କୌଣସି ଉପାୟ କୁହନ୍ତୁ ଯେ ଆମର ସବୁ ଧନ ଚାଲିଯାଉ, ଆଉ ମୋତେ ଏହି ଝଞ୍ଜାଳ ନରହୁ।"
ସାଧୁ ବୁଝାଇଲେ ଯେ ଧନରେ ତ ଭଲ କାମ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ରାଣୀ ମାନିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ ସାଧୁ ତାଙ୍କୁ କିଛି ଏମିତି କାମ କହିଲେ ଯାହା ପରମ୍ପରାରେ ଗୁରୁବାରରେ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ଏବଂ କହିଲେ, "ସାତ ଗୁରୁବାର ଏମିତି କରିବ, ତେବେ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।" ଏତିକି କହି ସେ ଚାଲିଗଲେ।
ରାଣୀ ସେପରି ହିଁ କଲେ। ତୃତୀୟ ଗୁରୁବାର ସୁଦ୍ଧା ହିଁ ପ୍ରାସାଦର ସବୁ ଧନ ଚାଲିଗଲା। ଘରେ ଖାଇବାକୁ ବି କିଛି ରହିଲା ନାହିଁ। ରାଜା ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଜଙ୍ଗଲରୁ କାଠ କାଟି ବିକିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ପ୍ରାସାଦରେ ରାଣୀ ଓ ତାଙ୍କ ଦାସୀ ଭୋକିଲା ରହିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଦିନେ ରାଣୀ ଦାସୀକୁ ନିଜ ଧନୀ ଭଉଣୀଙ୍କ ଘରକୁ ପଠାଇଲେ। ସେହି ଦିନ ଗୁରୁବାର ଥିଲା, ଏବଂ ଭଉଣୀ ବୃହସ୍ପତି ଦେବଙ୍କ କଥା ଶୁଣୁଥିଲେ। ସେ ମଝିରେ ଉଠିଲେ ନାହିଁ, କିଛି କହିଲେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଦାସୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଫେରିଆସିଲା। ପରେ ଭଉଣୀ ନିଜେ ରାଣୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି କହିଲେ, "ଭଉଣୀ, ମୁଁ ସେତେବେଳେ କଥାରେ ଥିଲି, ତେଣୁ କିଛି କହିଲି ନାହିଁ। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବୃହସ୍ପତି ଦେବଙ୍କ ବ୍ରତ ରଖ।" ସେ ବ୍ରତର ସରଳ ବିଧି କହିଲେ: ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର, ଚଣା ଡାଲି, ଗୁଡ଼, ଏବଂ କଥା।
ରାଣୀ ନିଜ ଭୁଲ ବୁଝିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗୁରୁବାର ତାଙ୍କୁ ଓ ଦାସୀକୁ ଘରେ ହିଁ ଟିକିଏ ଚଣା ଡାଲି ଓ ଗୁଡ଼ ମିଳିଗଲା। ଦୁହେଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ବ୍ରତ ରଖିଲେ, କଥା ଶୁଣିଲେ, ଏବଂ ଭୋଗ ଲଗାଇଲେ। ଧୀରେ ଧୀରେ ଘରେ ପୁଣି ଅନ୍ନ ଓ ଧନ ଆସିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଏବେ ରାଣୀ ନିଜେ ଦାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସେପଟେ ଜଙ୍ଗଲରେ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦିନେ ସାଧୁ ରୂପରେ ବୃହସ୍ପତି ଦେବ ମିଳିଲେ। ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁବାର ବ୍ରତର କଥା ଶୁଣାଇଲେ। ରାଜା ମଧ୍ୟ ବ୍ରତ ରଖିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦିନ ବଦଳିବାକୁ ଲାଗିଲା। କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିଲେ। ରାଣୀଙ୍କୁ ବଦଳିଥିବା ଦେଖି ସେ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ଦୁହେଁ ମିଶି ପ୍ରତି ଗୁରୁବାର ବୃହସ୍ପତି ଦେବଙ୍କ ବ୍ରତ ରଖିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
## ପରିବାରମାନେ ଏଥିରୁ କ'ଣ ଶିଖନ୍ତି
ବଡ଼ମାନେ ଏହି କଥାରେ ଦେଖାନ୍ତି ଯେ ଧନ ସେତେବେଳେ ସୁଖ ଦିଏ ଯେତେବେଳେ ତାହା ବାଣ୍ଟାଯାଏ। ରାଣୀଙ୍କ ଭୁଲ ଥିଲା ଦାନରୁ ବିରକ୍ତ ହେବା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସୁଧାର ଥିଲା ଦାନ କରିବା ଶିଖିବା। ଭଉଣୀଙ୍କ କଥା ମଝିରେ ନ ଉଠିବା ମଧ୍ୟ ଏକ ଶିକ୍ଷା: ପୂଜାର ସମୟ ପୂରା ମନରେ ଦିଆଯାଉ।
## କଥା କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି
- ଏହା ବୃହସ୍ପତିବାର ବ୍ରତର ଲୋକ କଥା, ଯାହା ଉତ୍ତର ଭାରତର ଘରେ ଘରେ ମୌଖିକ ପରମ୍ପରାରେ ଚାଲି ଆସୁଛି। ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଘରେ ଏଥିରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଅନ୍ତର ମିଳେ, ଏବଂ ଅନେକ ଘରେ ଏହା ସାଙ୍ଗରେ ଆଉ ଏକ ଛୋଟ କଥା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ାଯାଏ। - ବୃହସ୍ପତି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୁରୁ, ଏବଂ ନବଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ। ଗୁରୁବାରରେ ତାଙ୍କ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ପରମ୍ପରାର ମାନ୍ୟତା।
## ଗୁରୁବାର ବ୍ରତର ସରଳ ବିଧି
1. ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ, ସମ୍ଭବ ହେଲେ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧନ୍ତୁ, ଏବଂ ମନେ ମନେ ବ୍ରତର ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ। 2. ବୃହସ୍ପତି ଦେବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଦୀପ ଜଳାନ୍ତୁ, ହଳଦିଆ ଫୁଲ, ହଳଦୀ ଲାଗିଥିବା ଅକ୍ଷତ, ଚଣା ଡାଲି ଓ ଗୁଡ଼ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଅନେକ ଘରେ ଏହି ଦିନ କଦଳୀ ଗଛର ପୂଜା ମଧ୍ୟ ହୁଏ। 3. ନାମ ନିଅନ୍ତୁ। "ॐ ବୃଂ ବୃହସ୍ପତୟେ ନମଃ" କିମ୍ବା "ॐ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ" ଜପ କରନ୍ତୁ। 4. କଥା ପଢ଼ନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତୁ। 5. ଆରତୀ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଚଣା ଡାଲି ଓ ଗୁଡ଼ର ପ୍ରସାଦ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ। 6. ଭୋଜନ: ଅନେକ ଘରେ ଦିନରେ ଥରେ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ସାଦା ଭୋଜନ ନିଆଯାଏ, ଯେପରି ବେସନ କିମ୍ବା ଚଣା ଡାଲିରେ ତିଆରି ଜିନିଷ, ଏବଂ ଅନେକ ଲୋକ ସେହି ଦିନ ଲୁଣ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ନିଜ ଘରର ରୀତି ମାନନ୍ତୁ।
## ଆରତୀ
ଗୁରୁବାର ପୂଜାର ଶେଷରେ ବୃହସ୍ପତି ଦେବଙ୍କ ଆରତୀ "ॐ ଜୟ ବୃହସ୍ପତି ଦେବା" ଗାଯାଏ। ଅନେକ ଘରେ "ॐ ଜୟ ଜଗଦୀଶ ହରେ" ମଧ୍ୟ ଗାଯାଏ। ଯେଉଁ ଘରର ଯେଉଁ ଆରତୀ ହୋଇଥାଏ, ସେଇଟି ହିଁ ଗାଆନ୍ତୁ।
## ଯଦି ପୂରା ବ୍ରତ ରଖି ନ ପାରନ୍ତି
- ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ: ଉପବାସ ଜରୁରୀ ନୁହେଁ। ଫଳ, କ୍ଷୀର କିମ୍ବା ହାଲୁକା ଭୋଜନ ନିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ପୂଜା ଓ କଥାରେ ସାମିଲ ହୁଅନ୍ତୁ। - ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ: ଉପବାସ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସମୟରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ବ୍ରତର ଭାବ ପୂଜା, କଥା ଓ ନାମ-ଜପରେ ରଖନ୍ତୁ। - ମଧୁମେହ ଥିଲେ: ଲମ୍ବା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋକିଲା ରୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଏବଂ ଗୁଡ଼ର ପ୍ରସାଦର ପରିମାଣ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ପଚାରି ଠିକ୍ କରନ୍ତୁ। ଔଷଧ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ହିଁ ନିଅନ୍ତୁ। ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଦିଆ ଔଷଧ ନେଲେ ବ୍ରତ ଭାଙ୍ଗେ ନାହିଁ। - କେହି ଅସୁସ୍ଥ ଥିଲେ, କିମ୍ବା ନିୟମିତ ଔଷଧ ନେଉଥିଲେ: ଆଗେ ନିଜ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ କଥା ହୁଅନ୍ତୁ। - ଗୋଟିଏ ଦୀପ, ଟିକିଏ ଚଣା ଡାଲି ଓ ସଚ୍ଚା ମନ ମଧ୍ୟ ପୂରା ପୂଜା। ଭାବ ହିଁ ମୁଖ୍ୟ।
ଏହା ପରମ୍ପରାର ସୂଚନା, ଡାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶ ନୁହେଁ।
## ସ୍ରୋତ
- ବୃହସ୍ପତିବାର ବ୍ରତର ଲୋକ କଥା, ଉତ୍ତର ଭାରତର ଘରୋଇ ମୌଖିକ ପରମ୍ପରା; ନିଜ ଶବ୍ଦରେ, କୌଣସି ପୁସ୍ତିକାରୁ ଉଦ୍ଧୃତି ବିନା
*ରୀତିନୀତି ପରିବାର ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ହୁଏ। ସନ୍ଦେହ ହେଲେ ନିଜ ବଡ଼ମାନଙ୍କ, ନିଜ କୁଳ ପୁରୋହିତ ଓ ନିଜ ଡାକ୍ତରଙ୍କ କଥା ମାନନ୍ତୁ।*
Cite this page: DharmikVibes (2026). "ବୃହସ୍ପତିବାର ବ୍ରତ କଥା: ଦାନୀ ରାଜା, ରାଣୀ ଓ ବୃହସ୍ପତି ଦେବ". DharmikStudio by DharmikVibes. https://studio.dharmikvibes.com/read/guruvar-vrat-katha-odia
Loading · लोड हो रहा है
Slow connection. Still loading… Reload
कनेक्शन धीमा है, अभी भी लोड हो रहा है। फिर से लोड करें