Article

ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ: ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਉਡੀਕ, ਭਗੀਰਥ ਅਤੇ ਗੰਗਾਸਾਗਰ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਦਾ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣਾ

ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ: ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਉਡੀਕ, ਭਗੀਰਥ ਅਤੇ ਗੰਗਾਸਾਗਰ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 15 ਜਨਵਰੀ 2027: ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਥਾਵਾਂ, ਮਹਾਭਾਰਤ, ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ

ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 15 ਜਨਵਰੀ 2027 ਨੂੰ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ: ਮਹਾਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਿਤਾਮਾ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਕਥਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰਾਇਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ; ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆਏ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਗੰਗਾ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਗਈਆਂ; ਅਤੇ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਉਹ ਕਥਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

By
DharmikVibes
Language
pa
Length
5 min
Category
How-to › Festival guides

The article

ਇਸ ਸਾਲ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 15 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੈ। ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਲ ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਮਹਾਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ। ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੂਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ।

## ਪਹਿਲੀ ਕਥਾ: ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਉਡੀਕ

ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਲਈ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਿਆਹ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਜਗੱਦੀ ਨਾ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿੱਗਿਆ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਠੋਰ ਪ੍ਰਤਿੱਗਿਆ ਕਰਕੇ ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ ਅਖਵਾਏ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੌਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੀ ਛੂਹ ਸਕੇਗੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪ ਚਾਹੁਣਗੇ।

ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਰਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਇੰਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਵੀ ਨਾ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣਾਇਣ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਉੱਤਰਾਇਣ ਆਉਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਣ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਾਂਗਾ।"

ਯੁੱਧ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਭੀਸ਼ਮ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਲੇਟੇ ਰਹੇ। ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਏ, ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਧਰਮ, ਮੋਕਸ਼ਧਰਮ ਅਤੇ ਦਾਨ ਧਰਮ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਰਵ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ ਵੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੜੇ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਇਣ ਆਇਆ, ਤਦ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰਾਇਣ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਉੱਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਦੂਜੀ ਕਥਾ: ਭਗੀਰਥ ਅਤੇ ਗੰਗਾਸਾਗਰ

ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕੀਤਾ। ਯੱਗ ਦੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਚੁਰਾ ਕੇ ਲੈ ਗਏ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਕੋਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਦੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਘੋੜਾ ਲੱਭਦੇ-ਲੱਭਦੇ ਧਰਤੀ ਪੁੱਟ ਕੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਹੀ ਚੋਰ ਸਮਝ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਮੁਨੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸਗਰ ਦੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਭਸਮ ਹੋ ਗਏ।

ਸਗਰ ਦੇ ਪੋਤੇ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਘੋੜਾ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਵਰਗ ਦੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਿਲੀਪ ਨੇ, ਪਰ ਗੰਗਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਆਈਆਂ।

ਫਿਰ ਦਿਲੀਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭੇਜਣ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਗੰਗਾ ਦਾ ਵੇਗ ਇੰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਤਦ ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੋਂ ਗੰਗਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰੀਆਂ।

ਭਗੀਰਥ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲੇ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨੇ ਜਹਨੁ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਯੱਗ ਸਥਾਨ ਰੋੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਗੰਗਾ ਪੀ ਲਈ। ਭਗੀਰਥ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਰਾਹੀਂ ਫਿਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਜਾਹਨਵੀ ਅਖਵਾਈਆਂ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਭਸਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਨਾਲ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਗਈ।

ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦਿਨ ਗੰਗਾ ਭਗੀਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਕੇ ਸਾਗਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ, ਉਹ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾਸਾਗਰ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਉੱਤੇ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਹਾਵਤ ਹੈ, "ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਗੰਗਾਸਾਗਰ ਇੱਕ ਵਾਰ।"

## ਤੀਜੀ ਕਥਾ: ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੇ ਘਰ

ਇਹ ਕਥਾ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਨ-ਮੁਟਾਵ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦਾ ਘਰ ਸੜ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਕਾਲੇ ਤਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਕੁਝ ਨਾ ਬਚਿਆ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਯਾਨੀ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਆਏ, ਤਾਂ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਉਸੇ ਕਾਲੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਚਿਆ ਸੀ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਸ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਦਾ ਮਨ ਪਿਘਲ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਉੱਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇਗਾ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਰਹੇਗੀ।

ਇਸੇ ਲਈ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਉੱਤੇ ਤਿਲ ਦਾ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦਿਨ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦਾ, ਯਾਨੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਮਿਠਾਸ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਪਰਿਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕੀ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ

ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਕਥਾ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਗੀਰਥ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਯਤਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤੋਂ "ਭਗੀਰਥ ਯਤਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੀ ਕਥਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਕੁੜੱਤਣ ਛੱਡ ਕੇ ਮਿਲਣ ਲਈ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਦਿਨ ਨਹੀਂ।

## ਕਥਾਵਾਂ ਕਿੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਹਨ

- ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਕਥਾ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਭੀਸ਼ਮ ਪਰਵ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਰਵ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪਰਵ ਤੋਂ ਹੈ। - ਭਗੀਰਥ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਅਵਤਰਨ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਮੁਨੀ ਇਹ ਕਥਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਸਾਗਰ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਨੂੰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। - ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ ਕਥਾ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। - ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੋਂ ਕਥਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹੀਆਂ ਹਨ।

## ਸਰੋਤ

- ਮਹਾਭਾਰਤ, ਭੀਸ਼ਮ ਪਰਵ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਰਵ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪਰਵ (ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਪਤਨ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਸੇਜ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਇਣ ਦੀ ਉਡੀਕ); ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ - ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ, ਬਾਲ ਕਾਂਡ (ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ, ਦਿਲੀਪ, ਭਗੀਰਥ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਅਵਤਰਨ); ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ - ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ ਲੋਕ ਕਥਾ, ਜਿਵੇਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ - DharmikVibes ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਤਿਉਹਾਰ ਕੈਲੰਡਰ (DivineAI), 22 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ: ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 15 ਜਨਵਰੀ 2027

*ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁਲ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨੋ।*

More

Cite this page: DharmikVibes (2026). "ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ: ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਉਡੀਕ, ਭਗੀਰਥ ਅਤੇ ਗੰਗਾਸਾਗਰ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ". DharmikStudio by DharmikVibes. https://studio.dharmikvibes.com/read/makar-sankranti-kathas-punjabi