
Article
મકર સંક્રાંતિ પૂજા વિધિ: સ્નાન, સૂર્ય અર્ઘ્ય, પૂજન અને દાન, પગલે પગલે
શુક્રવાર 15 જાન્યુઆરી 2027: ઘરે સંક્રાંતિની સરળ પૂજા, સૂર્યનાં બાર નામ, ખીચડીનો ભોગ અને તલ-ગોળનું દાન
મકર સંક્રાંતિ શુક્રવાર 15 જાન્યુઆરી 2027ના રોજ છે. આ પાના પર ઘરે સંક્રાંતિની સરળ પૂજા વિધિ છે: સામગ્રી, તલ મેળવેલા જળથી સ્નાન, તાંબાના લોટાથી સૂર્ય દેવને અર્ઘ્ય, સૂર્યનાં બાર નામોનો જપ, આદિત્ય હૃદય સ્તોત્ર, ખીચડી અને તલ-ગોળનો ભોગ, અને દાન કેવી રીતે કરવું. સાથે વડીલો અને બીમાર લોકો માટે કોમળ વિકલ્પો.
આ વર્ષે મકર સંક્રાંતિ શુક્રવાર 15 જાન્યુઆરીએ છે. આ દિવસે સૂર્ય દેવ મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે અને પરંપરામાં ઉત્તરાયણ શરૂ થાય છે. સંક્રાંતિની પૂજા સૂર્ય દેવની પૂજા છે: સવારનું સ્નાન, ઉગતા સૂર્યને અર્ઘ્ય, ઘરમાં પૂજન, અને દાન. અહીં એક સરળ વિધિ છે જે કોઈ પણ પરિવાર ઘરે કરી શકે છે.
## પૂજાની સામગ્રી
- તાંબાનો લોટો અને સ્વચ્છ જળ - લાલ ચંદન અથવા રોલી, અક્ષત (આખા ચોખા), લાલ ફૂલ - કાળા અથવા સફેદ તલ, અને ગોળ - ઘીનો દીવો, ધૂપ અથવા અગરબત્તી - ભોગ માટે ખીચડી, તલ-ગોળના લાડુ અને ફળ - દાન માટે તલ, ગોળ, ચોખા, દાળ, ઘી, ધાબળો અથવા ગરમ કપડાં, જે પણ તમે આપી શકો
## પૂજાની વિધિ, પગલે પગલે
1. સ્નાન: સૂર્યોદય પહેલાં ઊઠો. બની શકે તો પવિત્ર નદીમાં સ્નાન કરો. ઘરે હો તો નહાવાના પાણીમાં થોડા તલ અને થોડું ગંગાજળ મેળવીને સ્નાન કરો. સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરો. 2. સંકલ્પ: હાથમાં થોડું જળ, અક્ષત અને તલ લઈને મનમાં સંકલ્પ કરો કે આજે સંક્રાંતિના દિવસે તમે સૂર્ય દેવની પૂજા અને દાન કરશો. 3. અર્ઘ્યની તૈયારી: તાંબાના લોટામાં જળ ભરો. તેમાં થોડી રોલી અથવા લાલ ચંદન, અક્ષત, એક લાલ ફૂલ, થોડા તલ અને ગોળનો એક નાનો ટુકડો નાખો. 4. સૂર્યને અર્ઘ્ય: પૂર્વ દિશા તરફ મોં રાખીને ઊભા રહો. લોટાને બંને હાથે છાતીની ઊંચાઈ સુધી ઉઠાવો અને ધીમે ધીમે જળની ધાર પાડો. ઘણા લોકો પડતી ધારની વચ્ચેથી સૂર્યનાં દર્શન કરે છે. અર્ઘ્ય આપતી વખતે "ॐ સૂર્યાય નમઃ" નો જપ કરો. સૂર્યને સીધું લાંબા સમય સુધી ન જુઓ. અર્ઘ્યનું જળ એવી જગ્યાએ પડે જ્યાં પગ ન પડે, જેમ કે કોઈ કૂંડા કે છોડમાં. 5. પરિક્રમા અને પ્રણામ: અર્ઘ્ય પછી પોતાની જગ્યાએ જ ત્રણ વાર ફરીને પરિક્રમા કરો અને સૂર્ય દેવને પ્રણામ કરો. 6. સૂર્યનાં બાર નામ: હાથ જોડીને સૂર્યનાં આ બાર નામ લો, દરેક નામ સાથે એક પ્રણામ: "ॐ મિત્રાય નમઃ, ॐ રવયે નમઃ, ॐ સૂર્યાય નમઃ, ॐ ભાનવે નમઃ, ॐ ખગાય નમઃ, ॐ પૂષ્ણે નમઃ, ॐ હિરણ્યગર્ભાય નમઃ, ॐ મરીચયે નમઃ, ॐ આદિત્યાય નમઃ, ॐ સવિત્રે નમઃ, ॐ અર્કાય નમઃ, ॐ ભાસ્કરાય નમઃ।" જેઓ કરી શકે, તેઓ દરેક નામ સાથે એક સૂર્ય નમસ્કાર કરે છે. 7. ઘરમાં પૂજન: ઘરના પૂજા સ્થાન પર દીવો અને ધૂપ પ્રગટાવો. સૂર્ય દેવ, ભગવાન વિષ્ણુ અથવા પોતાના ઇષ્ટ દેવને ચંદન, ફૂલ અને તલ અર્પણ કરો. 8. સ્તોત્ર પાઠ: બની શકે તો આદિત્ય હૃદય સ્તોત્રનો પાઠ કરો. તે વાલ્મીકિ રામાયણના યુદ્ધ કાંડમાં આવે છે, જ્યાં અગસ્ત્ય મુનિએ ભગવાન રામને આ સ્તોત્ર શીખવ્યું હતું. સમય ઓછો હોય તો ગાયત્રી મંત્રનો અગિયાર વાર જપ કરો. 9. ભોગ: ખીચડી, તલ-ગોળના લાડુ અને ફળનો ભોગ ધરાવો. 10. દાન: દાનની સામગ્રીને હાથથી સ્પર્શ કરીને ભગવાનને પ્રણામ કરો, પછી તે કોઈ જરૂરિયાતમંદ, મંદિર અથવા બ્રાહ્મણને આદરથી આપો. આ દિવસે તલ, ગોળ, ખીચડી અને ધાબળાનું દાન વિશેષ મનાય છે. 11. પ્રસાદ અને આશીર્વાદ: પરિવાર સાથે ખીચડીનો પ્રસાદ જમો, એકબીજાને તલ-ગોળ આપો, અને ઘરના વડીલોના આશીર્વાદ લો.
## દાન વિશે
પરંપરા કહે છે કે સંક્રાંતિ પર કરેલું દાન અનેક ગણું ફળ આપે છે. પણ દાનનું મૂલ્ય તેના પ્રમાણમાં નહીં, ભાવમાં છે. જે પણ આપો, આદરથી આપો, અને એવું આપો જે લેનારને ખરેખર કામ આવે. શિયાળામાં ધાબળા અને ગરમ કપડાં સૌથી કામનું દાન છે.
## પુણ્ય કાળ
સંક્રાંતિનો પુણ્ય કાળ તે સમય સાથે જોડાયેલો છે જ્યારે સૂર્ય રાશિ બદલે છે. આ સમય દરેક શહેરમાં થોડો અલગ હોય છે. સ્નાન, અર્ઘ્ય અને દાનનો સૌથી શુભ સમય પોતાના શહેરના પંચાંગમાં જુઓ.
## કોમળ વિકલ્પો
- વડીલો, નાનાં બાળકો અને બીમાર લોકો: ઠંડીમાં નદી સ્નાન અથવા ઠંડા પાણીથી સ્નાન ન કરો. ઘરે હૂંફાળા પાણીમાં તલ મેળવીને સ્નાન કરો. - જેઓ ઊભા રહીને અર્ઘ્ય ન આપી શકે: બેસીને અથવા બારીમાંથી સૂર્ય તરફ મોં રાખીને અર્ઘ્ય આપો, અથવા ફક્ત હાથ જોડીને બાર નામ લો. - જેઓ સૂર્ય નમસ્કાર ન કરી શકે: ફક્ત નામ લઈને પ્રણામ કરો. ભાવ જ પૂજા છે. - ડાયાબિટીસમાં: તલ-ગોળ અને મીઠાઈ ઓછી લો, અને પોતાના ડૉક્ટરની સલાહ માનો. આ પરંપરાની જાણકારી છે, તબીબી સલાહ નથી.
## સ્રોત
- વાલ્મીકિ રામાયણ, યુદ્ધ કાંડ: આદિત્ય હૃદય સ્તોત્ર (અગસ્ત્ય મુનિનો ભગવાન રામને ઉપદેશ) - સૂર્ય નમસ્કારનાં બાર નામ, જેમ પરંપરામાં આપેલાં છે - સંક્રાંતિ પર સ્નાન, સૂર્ય અર્ઘ્ય, ખીચડી અને દાનની પ્રચલિત રીત; અમે અમારા શબ્દોમાં લખી છે - DharmikVibes પ્રમાણિત તહેવાર કેલેન્ડર (DivineAI), 22 નવેમ્બર 2026ના રોજ જોયેલું: મકર સંક્રાંતિ, શુક્રવાર 15 જાન્યુઆરી 2027
*પરિવારો અને પ્રદેશોમાં રીત અલગ અલગ હોઈ શકે છે. શંકા હોય તો પોતાના વડીલો અને કુળ પુરોહિતની સલાહ માનો.*
Cite this page: DharmikVibes (2026). "મકર સંક્રાંતિ પૂજા વિધિ: સ્નાન, સૂર્ય અર્ઘ્ય, પૂજન અને દાન, પગલે પગલે". DharmikStudio by DharmikVibes. https://studio.dharmikvibes.com/read/makar-sankranti-puja-vidhi-gujarati
Loading · लोड हो रहा है
Slow connection. Still loading… Reload
कनेक्शन धीमा है, अभी भी लोड हो रहा है। फिर से लोड करें