
Article
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਵਰਤ ਕਥਾ: ਛੋਟੀ ਨੂੰਹ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਵਰਤ: ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਗੁੜ-ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਸਰਲ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਦੇ ਕੋਮਲ ਵਿਕਲਪ
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦੇ ਭੋਗ ਨਾਲ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਕਥਾ ਹੈ ਜੋ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਘਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਨੂੰਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਔਖੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਪਰਦੇਸ ਤੋਂ ਮੁੜਨਾ, ਅਤੇ ਉਦਿਆਪਨ ਦੇ ਦਿਨ ਹੋਈ ਇੱਕ ਭੁੱਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੁਧਾਰ। ਨਾਲ ਸਰਲ ਵਿਧੀ, ਖੱਟਾ ਨਾ ਖਾਣ ਦਾ ਨਿਯਮ, ਆਰਤੀ ਦਾ ਨਾਮ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਮਲ ਵਿਕਲਪ ਜੋ ਪੂਰਾ ਉਪਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ।
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਤੋਸ਼ੀ, ਯਾਨੀ ਸੰਤੋਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ। ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਸਾਦਗੀ ਦਾ ਵਰਤ ਹੈ: ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਗੁੜ ਅਤੇ ਭੁੰਨੇ ਛੋਲੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਖੱਟੇ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਦਿਆਪਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਕਥਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
## ਕਥਾ
ਇੱਕ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਕਮਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਮਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਮਾਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਖੁਆਉਂਦੀ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀ। ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੱਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪਰਦੇਸ ਜਾ ਕੇ ਕਮਾਈ ਕਰੇਗਾ। ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁੰਦਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ।
ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੇਠ ਕੋਲ ਕੰਮ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਿਹਨਤੀ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੇਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਉਹ ਘਰ ਦੀ ਸੁੱਧ-ਬੁੱਧ ਭੁੱਲ ਗਿਆ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਨੂੰਹ ਦੇ ਦਿਨ ਔਖੇ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਘਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਖਾਣ ਨੂੰ ਰੁੱਖਾ-ਸੁੱਕਾ ਮਿਲਦਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਲੱਕੜਾਂ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਧੀ ਪੁੱਛੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਗੁੜ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਓ, ਕਥਾ ਸੁਣੋ, ਉਸ ਦਿਨ ਖੱਟਾ ਨਾ ਖਾਓ, ਅਤੇ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਉਦਿਆਪਨ ਕਰੋ।
ਛੋਟੀ ਨੂੰਹ ਨੇ ਉਸੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੋਂ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਥੋੜ੍ਹੇ-ਥੋੜ੍ਹੇ ਪੈਸੇ ਜੋੜ ਕੇ ਉਹ ਗੁੜ-ਛੋਲੇ ਲਿਆਉਂਦੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਥਾ ਸੁਣਦੀ। ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਘਰ ਦੀ ਯਾਦ ਆਈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਆਏ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਮੁੜ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਹਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ।
ਹੁਣ ਛੋਟੀ ਨੂੰਹ ਨੇ ਉਦਿਆਪਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੇਠਾਣੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ। ਜੇਠਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਈਰਖਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੱਟਾ ਮੰਗਣਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਖੱਟਾ ਮੰਗਿਆ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਨੂੰਹ ਨੇ ਮਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਪੈਸੇ ਮੰਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਇਮਲੀ ਖਾ ਲਈ। ਉਦਿਆਪਨ ਦਾ ਨਿਯਮ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਝੂਠਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਾ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਗਏ। ਨੂੰਹ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਭੁੱਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਲੱਗੀ: "ਮਾਂ, ਮੈਥੋਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲ ਹੋਈ। ਮੈਂ ਫਿਰ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਉਦਿਆਪਨ ਕਰਾਂਗੀ।"
ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਬੇਗੁਨਾਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਮੁੜ ਆਇਆ। ਅਗਲੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰਹ ਨੇ ਪੂਰੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਫਿਰ ਉਦਿਆਪਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖੱਟਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਭਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਲੱਗ ਪਏ।
## ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਕੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ
ਵੱਡੇ ਇਸ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਨੂੰਹ ਦਾ ਧੀਰਜ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ: ਔਖੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ਰਧਾ ਚੁਣੀ। ਅਤੇ ਭੁੱਲ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਵਰਤ ਛੱਡਿਆ, ਸਗੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ ਕੇ ਫਿਰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ। ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਸੰਤੋਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਥਾ ਵੀ ਇਹੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।
## ਕਥਾ ਕਿੱਥੋਂ ਦੀ ਹੈ
- ਇਹ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਵਰਤ ਦੀ ਲੋਕ ਕਥਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ। ਇਹ ਵਰਤ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਰ-ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕਥਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। - ਇਹ ਕਥਾ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਮੰਨਣਾ ਵੀ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
## ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਵਰਤ ਦੀ ਸਰਲ ਵਿਧੀ
1. ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਪ ਲਓ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। 2. ਪੂਜਾ ਦੀ ਥਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਰੱਖੋ, ਸਾਹਮਣੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕਲਸ਼ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਗੁੜ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਕੌਲੀ ਰੱਖੋ। 3. ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਤ ਅਰਪਣ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਗੁੜ-ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਓ। 4. ਕਥਾ ਪੜ੍ਹੋ ਜਾਂ ਸੁਣੋ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗੁੜ-ਛੋਲੇ ਲੈ ਕੇ। 5. ਆਰਤੀ ਕਰੋ, ਗੁੜ-ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵੰਡੋ, ਅਤੇ ਕਲਸ਼ ਦਾ ਜਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਛਿੜਕੋ। 6. ਖੱਟੇ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼: ਉਸ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ, ਖੱਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਇਮਲੀ, ਨਿੰਬੂ, ਅਚਾਰ ਜਾਂ ਦਹੀਂ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਾਦਾ ਭੋਜਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 7. ਉਦਿਆਪਨ: ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ ਅੱਠ ਬਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਵੀ ਕੋਈ ਖੱਟਾ ਨਹੀਂ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਰੀਤ ਮੰਨੋ।
## ਆਰਤੀ
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਆਰਤੀ "ਜਯ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ" ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਘਰ ਦੀ ਜੋ ਆਰਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਗਾਓ।
## ਜੇ ਪੂਰਾ ਵਰਤ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕੋ
- ਬਜ਼ੁਰਗ: ਉਪਵਾਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਫਲ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਹਲਕਾ ਭੋਜਨ ਲਓ; ਖੱਟੇ ਦਾ ਨਿਯਮ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਤੇ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੋ। - ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ: ਉਪਵਾਸ ਨਾ ਰੱਖੋ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਭੋਜਨ ਕਰੋ; ਪੂਜਾ, ਕਥਾ ਅਤੇ ਗੁੜ-ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਭੋਗ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ। - ਸ਼ੂਗਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ: ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੁੱਖੇ ਨਾ ਰਹੋ, ਅਤੇ ਗੁੜ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਬਸ ਜ਼ਰਾ ਜਿੰਨਾ ਲਓ। ਦਵਾਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਲਓ। ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦਾ। - ਕੋਈ ਵੀ ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਦਵਾਈ ਲੈਂਦਾ ਹੋਵੇ: ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ। ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦਹੀਂ ਜਾਂ ਨਿੰਬੂ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਦੱਸੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਣਾ ਵਰਤ ਤੋੜਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। - ਮਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗੁੜ-ਛੋਲੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਹੀ ਮੁੱਖ ਹੈ।
ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ।
## ਸਰੋਤ
- ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਵਰਤ ਦੀ ਲੋਕ ਕਥਾ, ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ; ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਿਤਾਬਚੇ, ਫ਼ਿਲਮ ਜਾਂ ਗੀਤ ਤੋਂ ਹਵਾਲੇ ਦੇ
*ਰੀਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋ।*
Cite this page: DharmikVibes (2026). "ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਵਰਤ ਕਥਾ: ਛੋਟੀ ਨੂੰਹ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ". DharmikStudio by DharmikVibes. https://studio.dharmikvibes.com/read/shukravar-santoshi-mata-vrat-katha-punjabi
Loading · लोड हो रहा है
Slow connection. Still loading… Reload
कनेक्शन धीमा है, अभी भी लोड हो रहा है। फिर से लोड करें