
Article
ସୋମବାର ବ୍ରତ କଥା: ସାହୁକାରର ପୁତ୍ର ଏବଂ ଶିବ-ପାର୍ବତୀଙ୍କ ବରଦାନ
ସୋମବାର ଶିବଙ୍କ ବ୍ରତ: ଲୋକ ପରମ୍ପରାର କଥା, ସରଳ ବିଧି ଏବଂ ଉପବାସର କୋମଳ ବିକଳ୍ପ
ସୋମବାର ଦିନ ବହୁତ ଘରେ ଶିବଙ୍କ ବ୍ରତ ରଖାଯାଏ। ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ସୋମବାର ବ୍ରତର ସେହି ଲୋକ କଥା ଅଛି ଯାହା ଉତ୍ତର ଭାରତର ଘରେ ପୁରୁଷ ପୁରୁଷ ଧରି ଶୁଣାଯାଉଛି: ଜଣେ ସାହୁକାର ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ବରଦାନରୁ ପୁତ୍ର ପାଇଲେ, କିନ୍ତୁ କେବଳ ବାର ବର୍ଷର ଆୟୁ ସହିତ, ଏବଂ କିପରି ମାତା ପାର୍ବତୀଙ୍କ କରୁଣାରୁ ସେହି ବାଳକ ପୁଣି ଜୀବନ ପାଇଲା। ସାଥିରେ ସୋମବାରର ସରଳ ପୂଜା-ବିଧି, ଆରତୀର ନାମ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ପୂରା ଉପବାସ ରଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୋମଳ ବିକଳ୍ପ।
ସୋମବାର ଦିନକୁ ବହୁତ ଘରେ ଶିବଙ୍କ ଦିନ ବୋଲି ମାନାଯାଏ। କେହି ପ୍ରତି ସୋମବାର ବ୍ରତ ରଖନ୍ତି, କେହି ଶ୍ରାବଣର ସୋମବାର, ଆଉ କେହି ଷୋହଳ ସୋମବାରର ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତି। ସୋମ ଅର୍ଥାତ୍ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଯାହାଙ୍କୁ ଶିବ ନିଜ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ପରମ୍ପରା ଏହି କାରଣରୁ ସୋମବାରକୁ ଶିବଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼େ। ଏଠାରେ ସୋମବାର ବ୍ରତର ସେହି କଥା ଅଛି ଯାହା ଉତ୍ତର ଭାରତର ଘରେ ପୁରୁଷ ପୁରୁଷ ଧରି ଶୁଣାଯାଉଛି। ଏହା କୌଣସି ଗୋଟିଏ ପୁରାଣରୁ ନୁହେଁ, ଲୋକ ପରମ୍ପରାରୁ ଆସିଛି, ଏବଂ ଆମେ ଏହାକୁ ନିଜ ଶବ୍ଦରେ, ସରଳ ଢଙ୍ଗରେ ଲେଖିଛୁ।
## କଥା
ଗୋଟିଏ ନଗରରେ ଜଣେ ସାହୁକାର ରହୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଘରେ ଧନର କୌଣସି ଅଭାବ ନଥିଲା, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନଥିଲା। ଏହି ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରତି ସୋମବାର ଶିବଙ୍କ ବ୍ରତ ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଶିବ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଇ ଦୀପ ଜାଳୁଥିଲେ।
ତାଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଖି ମାତା ପାର୍ବତୀ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସାହୁକାର ଏତେ ବର୍ଷ ଧରି ଆପଣଙ୍କ ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ।" ଶିବ କହିଲେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣକୁ ନିଜ କର୍ମ ଅନୁସାରେ ହିଁ ଫଳ ମିଳେ। କିନ୍ତୁ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ବାରମ୍ବାର କହିବାରୁ ସେ ବରଦାନ ଦେଲେ: ସାହୁକାରଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ହେବ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଆୟୁ କେବଳ ବାର ବର୍ଷ ହେବ।
ସାହୁକାର ଏ କଥା ଜାଣିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ ନାହିଁ, ବହୁତ ଦୁଃଖୀ ମଧ୍ୟ ହେଲେ ନାହିଁ। ସେ ନିଜର ସୋମବାର ବ୍ରତ ସେହିପରି ଜାରି ରଖିଲେ। ସମୟ ଆସିଲେ ତାଙ୍କ ଘରେ ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲା। ଯେତେବେଳେ ବାଳକ ଏଗାର ବର୍ଷର ହେଲା, ସାହୁକାର ତାକୁ ତାହାର ମାମୁଁଙ୍କ ସହ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ କାଶୀ ପଠାଇଲେ, ଏବଂ କହିଲେ ଯେ ବାଟରେ ଯେଉଁଠି ଅଟକିବ, ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞ କରିବ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବ।
ବାଟରେ ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ନଗରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ରାଜାଙ୍କ ଝିଅର ବିବାହ ହେଉଥିଲା। ଯେଉଁ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ସହ ବିବାହ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା, ସେ ଗୋଟିଏ ଆଖିରେ ଦେଖିପାରୁ ନଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଭୟ ଥିଲା ଯେ ଏ କଥା ଖୋଲିଗଲେ ବିବାହ ଭାଙ୍ଗିଯିବ। ସାହୁକାରଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି ସେ ମାମୁଁଙ୍କୁ ଅନୁନୟ କଲେ ଯେ ବିବାହର ରୀତି ପାଇଁ ଏହି ବାଳକକୁ ବର କରାଯାଉ, ବଦଳରେ ବହୁତ ଧନ ମିଳିବ। ମାମୁଁ ମାନିଗଲେ।
ବିବାହ ହୋଇଗଲା। କିନ୍ତୁ ସାହୁକାରଙ୍କ ପୁତ୍ର ସତ୍ୟବାଦୀ ଥିଲା। ସେ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କ ଚୁନରୀର କୋଣରେ ଲେଖିଦେଲା: "ତୁମର ବିବାହ ମୋ ସହ ହୋଇଛି। ଯେଉଁ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ସହ ତୁମକୁ ପଠାଯିବ, ସେ ମୁଁ ନୁହେଁ। ମୁଁ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ କାଶୀ ଯାଉଛି।" ରାଜକୁମାରୀ ଏହା ପଢ଼ିଲେ ଏବଂ ସେହି ରାଜକୁମାରଙ୍କ ସହ ଯିବାକୁ ମନା କରିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ମାତାପିତା ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପାଖରେ ହିଁ ରଖିଲେ।
କାଶୀରେ ବାଳକ ମନ ଲଗାଇ ପଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଯେଉଁ ଦିନ ସେ ବାର ବର୍ଷର ହେଲା, ସେହି ଦିନ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଏବଂ ତା'ପରେ ତାକୁ ଦୁର୍ବଳ ଲାଗିଲା। ସେ ଭିତରକୁ ଯାଇ ଶୋଇପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ତାହାର ପ୍ରାଣ ଚାଲିଗଲା। ମାମୁଁ ବହୁତ କାନ୍ଦିଲେ।
ସେହି ସମୟରେ ଶିବ ଏବଂ ମାତା ପାର୍ବତୀ ସେପଟେ ଯାଉଥିଲେ। କାନ୍ଦର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ପାର୍ବତୀ ପଚାରିଲେ ଏ କିଏ। ଶିବ କହିଲେ ଏ ସେହି ସାହୁକାରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଯାହାର ଆୟୁ ବାର ବର୍ଷ ଥିଲା। ପାର୍ବତୀ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଏହାର ପିତାଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତୁ।" ଶିବ ତାଙ୍କ କଥା ମାନିଲେ, ଏବଂ ବାଳକ ଉଠି ବସିଲା।
ପାଠ ସମାପ୍ତ କରି ବାଳକ ମାମୁଁଙ୍କ ସହ ଘରକୁ ଫେରିଲା। ବାଟରେ ସେହି ନଗର ଆସିଲା। ରାଜା ନିଜ ଜ୍ୱାଇଁକୁ ଚିହ୍ନିଲେ, ଏବଂ ବହୁତ ଆଦର ସହ ନିଜ ଝିଅକୁ ତାହା ସହ ବିଦା କଲେ। ଘରେ ସାହୁକାର ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପୁତ୍ରର ବାଟ ଚାହିଁ ବହୁତ ଚିନ୍ତାରେ ଥିଲେ। ପୁତ୍ରକୁ ବୋହୂ ସହ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ସେମାନଙ୍କ ଆଖି ଭରିଆସିଲା। ସେହି ରାତିରେ ଶିବ ସାହୁକାରଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନରେ କହିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ସୋମବାର ବ୍ରତ ଏବଂ କଥା ଶୁଣିବାରୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଦେଇଛନ୍ତି।
## ପରିବାର ଏଥିରୁ କ'ଣ ନିଅନ୍ତି
ଯେଉଁ ବଡ଼ମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣାନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ତିନୋଟି କଥାରେ ଅଟକନ୍ତି। ପ୍ରଥମ, ସାହୁକାରଙ୍କ ଧୈର୍ଯ୍ୟ: ବରଦାନ ଅଧୁରା ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଟଳିଲା ନାହିଁ। ଦ୍ୱିତୀୟ, ବାଳକର ସତ୍ୟବାଦିତା: ସେ ଚୁନରୀରେ ସତ କଥା ଲେଖିଦେଲା। ତୃତୀୟ, ମାତା ପାର୍ବତୀଙ୍କ କରୁଣା, ଯିଏ ଜଣେ ଭକ୍ତର ଦୁଃଖକୁ ନିଜ ଦୁଃଖ ବୋଲି ମାନନ୍ତି।
## କଥା କେଉଁଠୁ ଆସିଛି
- ଏହା ସୋମବାର ବ୍ରତର ଲୋକ କଥା, ଯାହା ଉତ୍ତର ଭାରତର ଘରେ ମୌଖିକ ପରମ୍ପରାରେ ଚାଲି ଆସୁଛି। ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଘରେ ଏହାର ଛୋଟ ଛୋଟ ପ୍ରଭେଦ ମିଳେ। - ଏହି କଥା କୌଣସି ପୁରାଣରେ ଏହି ରୂପରେ ମିଳେ ନାହିଁ। ସୋମବାରକୁ ଶିବଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ିବା ପରମ୍ପରାର ମାନ୍ୟତା।
## ସୋମବାର ବ୍ରତର ସରଳ ବିଧି
1. ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ମନେ ମନେ ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ ଯେ ଆଜି ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମବାର ବ୍ରତ ରଖିବେ। 2. ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ଜଳ କିମ୍ବା କ୍ଷୀର ଢାଳନ୍ତୁ, ବେଲପତ୍ର, ଧଳା ଫୁଲ ଏବଂ ଅକ୍ଷତ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ, ଦୀପ ଓ ଧୂପ ଜାଳନ୍ତୁ। ଶିବଲିଙ୍ଗ ନ ଥିଲେ ଶିବଙ୍କ ଛବି ଆଗରେ ସେହି ଭାବ ରଖନ୍ତୁ। 3. ନାମ ଜପ କରନ୍ତୁ। "ॐ ନମଃ ଶିବାୟ" ମନେ ମନେ କିମ୍ବା ମୃଦୁ ସ୍ୱରରେ ଜପ କରନ୍ତୁ। 4. କଥା ପଢ଼ନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତୁ, ପରିବାର ସହ ବସି। 5. ଆରତୀ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପ୍ରସାଦ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ। 6. ଭୋଜନ: ବହୁତ ଘରେ ଦିନସାରା ଫଳାହାର ରହେ, ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା ପରେ ଥରେ ସାଦା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ ନିଆଯାଏ। ନିଜ ଘରର ରୀତି ମାନନ୍ତୁ।
## ଆରତୀ
ସୋମବାରର ପୂଜା ଶେଷରେ ଶିବଙ୍କ ଆରତୀ "ॐ ଜୟ ଶିବ ଓଁକାରା" ଗାଯାଏ। ଯେଉଁ ଘରର ଯେଉଁ ଆରତୀ ଅଛି, ସେହିଟି ଗାଆନ୍ତୁ।
## ଯଦି ପୂରା ବ୍ରତ ରଖି ନ ପାରନ୍ତି
- ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ: ଉପବାସ ଜରୁରୀ ନୁହେଁ। ଫଳ, କ୍ଷୀର କିମ୍ବା ହାଲୁକା ଭୋଜନ ନିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ପୂଜା ଓ କଥାରେ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତୁ। - ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ: ଉପବାସ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସମୟରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ବ୍ରତର ଭାବ ପୂଜା, କଥା ଓ ନାମ-ଜପରେ ରଖନ୍ତୁ। - ମଧୁମେହ ଥିଲେ: ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଭୋକିଲା ରୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଡାକ୍ତର କହିଥିବା ସମୟରେ ଭୋଜନ ଓ ଔଷଧ ନିଅନ୍ତୁ। ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଦେଇଥିବା ଔଷଧ ନେଲେ ବ୍ରତ ଭାଙ୍ଗେ ନାହିଁ। - କେହି ଅସୁସ୍ଥ ଥିଲେ, କିମ୍ବା ନିୟମିତ ଔଷଧ ନେଉଥିଲେ: ପ୍ରଥମେ ନିଜ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ କଥା ହୁଅନ୍ତୁ। - ଶିବଙ୍କୁ ଏକ ଲୋଟା ଜଳ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଦୀପ ମଧ୍ୟ ସେତିକି ପ୍ରିୟ। ଭାବ ହିଁ ମୁଖ୍ୟ।
ଏହା ପରମ୍ପରାର ସୂଚନା, ଡାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶ ନୁହେଁ।
## ସ୍ରୋତ
- ସୋମବାର ବ୍ରତର ଲୋକ କଥା, ଉତ୍ତର ଭାରତର ଘରୋଇ ମୌଖିକ ପରମ୍ପରା; ନିଜ ଶବ୍ଦରେ, କୌଣସି ପୁସ୍ତିକାରୁ ଉଦ୍ଧୃତି ବିନା
*ରୀତିନୀତି ପରିବାର ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ହୁଏ। ସନ୍ଦେହ ଥିଲେ ନିଜ ବଡ଼ମାନଙ୍କ, ନିଜ କୁଳ ପୁରୋହିତଙ୍କ ଏବଂ ନିଜ ଡାକ୍ତରଙ୍କ କଥା ମାନନ୍ତୁ।*
Cite this page: DharmikVibes (2026). "ସୋମବାର ବ୍ରତ କଥା: ସାହୁକାରର ପୁତ୍ର ଏବଂ ଶିବ-ପାର୍ବତୀଙ୍କ ବରଦାନ". DharmikStudio by DharmikVibes. https://studio.dharmikvibes.com/read/somvar-vrat-katha-odia
Loading · लोड हो रहा है
Slow connection. Still loading… Reload
कनेक्शन धीमा है, अभी भी लोड हो रहा है। फिर से लोड करें