અધ્યાય ૧૦: વિભૂતિયોગ | Bhagavad Gita Chapter 10 | Gujarati Audiobook

Episode 10 of 10 in ભગવદ્ગીતા શ્રાવ્ય પુસ્તક | Bhagavad Gita Audiobook in Gujarati.

Narrated with an AI voice.

Reading time
10 min
Listening time
20 min
By
DharmikStudio Originals
Narration
AI voice

Read along

# ભગવદ્ગીતા શ્રાવ્ય પુસ્તક, અધ્યાય ૧૦: વિભૂતિયોગ

## Intro

ભગવદ્ગીતા, દસમો અધ્યાય: વિભૂતિયોગ. આ અધ્યાયમાં શ્રીકૃષ્ણ કહે છે કે તેઓ જ સૌનું મૂળ છે, અને ભાવવિભોર અર્જુન તેમને પૂછે છે કે કઈ વિભૂતિઓ વડે તેઓ સર્વ લોકોમાં વ્યાપેલા છે. દેવો, ઋષિઓ, નદીઓ, પર્વતો, પશુઓ અને મનુષ્યોમાંથી દરેક વર્ગના શ્રેષ્ઠનું નામ શ્રીકૃષ્ણ લે છે, અને કહે છે કે જે કંઈ તેજસ્વી કે શક્તિશાળી છે, તે તેમના તેજના એક અંશમાંથી જ ઉત્પન્ન થયું છે. આ અનુવાદ ધાર્મિક સ્ટુડિયોનો છે.

## શ્લોક 1

*श्रीभगवानुवाच* भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः । यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥१०.१॥

શ્રીભગવાને કહ્યું: હે મહાબાહો, ફરીથી મારું પરમ વચન સાંભળ. તે સાંભળીને તને આનંદ થાય છે, તેથી તારા હિતની ઇચ્છાથી હું તને તે કહીશ.

> અર્જુન પ્રત્યેના પ્રેમને કારણે શ્રીકૃષ્ણ તેમને આગળ ઉપદેશ આપે છે.

## શ્લોક 2

न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः । अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥१०.२॥

મારી ઉત્પત્તિને ન દેવગણો જાણે છે, ન મહર્ષિઓ, કારણ કે હું જ સર્વ પ્રકારે દેવો અને મહર્ષિઓનો આદિ છું.

> જે દેવો અને ઋષિઓનું પણ મૂળ છે, તેના મૂળને તેઓ જાણી શકતા નથી.

## શ્લોક 3

यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् । असंमूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥१०.३॥

જે મને અજન્મા, અનાદિ અને લોકોના મહાન ઈશ્વર તરીકે જાણે છે, તે મનુષ્યોમાં મોહરહિત હોય છે અને સર્વ પાપોમાંથી મુક્ત થાય છે.

> ઈશ્વરને શાશ્વત સ્વામી તરીકે જાણવું મનુષ્યને ભ્રમ અને પાપથી મુક્ત કરે છે.

## શ્લોક 4

बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः । सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥१०.४॥

બુદ્ધિ, જ્ઞાન, મોહનો અભાવ, ક્ષમા, સત્ય, ઇન્દ્રિયોનો સંયમ, મનની શાંતિ, સુખ અને દુઃખ, જન્મ અને મૃત્યુ, ભય અને અભય પણ,

> પ્રાણીઓમાં જોવા મળતા અનેક ભાવો શ્રીકૃષ્ણ ગણાવવા માંડે છે.

## શ્લોક 5

अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः । भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥१०.५॥

અહિંસા, સમતા, સંતોષ, તપ, દાન, યશ અને અપયશ: પ્રાણીઓના આ જુદા જુદા ભાવો મારામાંથી જ ઉત્પન્ન થાય છે.

> મન અને ભાગ્યના સર્વ ગુણો એ જ એક સ્રોતમાંથી આવે છે.

## શ્લોક 6

महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा । मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥१०.६॥

પ્રાચીન સાત મહર્ષિઓ અને તે જ રીતે ચાર મનુઓ, મારા જ ભાવથી યુક્ત થઈને, મારા મનમાંથી જન્મ્યા. તેમનામાંથી જ જગતની આ સર્વ પ્રજા ઉત્પન્ન થઈ છે.

> આદિ ઋષિઓ અને માનવજાતિના પૂર્વજો ઈશ્વરના પોતાના સંકલ્પમાંથી જન્મ્યા.

## શ્લોક 7

एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः । सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥१०.७॥

જે મારી આ વિભૂતિ અને યોગસામર્થ્યને તત્ત્વથી જાણે છે, તે અડગ યોગથી યુક્ત થાય છે, એમાં કોઈ સંશય નથી.

> ઈશ્વરનો મહિમા સમજવાથી તેની સાથે સ્થિર અને કાયમી મિલન થાય છે.

## શ્લોક 8

अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते । इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥१०.८॥

હું જ સૌની ઉત્પત્તિનું કારણ છું, મારાથી જ બધું ચાલે છે. આ જાણીને જ્ઞાની લોકો પ્રેમથી ભરાઈને મારું ભજન કરે છે.

> ઈશ્વરને સૌનો સ્રોત જાણીને જ્ઞાનીઓ ભક્તિથી તેના તરફ વળે છે.

## શ્લોક 9

मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् । कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥१०.९॥

મારામાં મન લગાડનારા, મને પ્રાણ અર્પણ કરનારા, એકબીજાને મારો બોધ કરાવતા અને હંમેશાં મારી જ વાત કરતા, તેઓ સંતુષ્ટ રહે છે અને આનંદ પામે છે.

> ભક્તો મળીને ઈશ્વરની વાત કરવામાં આનંદ માણે છે.

## શ્લોક 10

तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् । ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥१०.१०॥

જેઓ સદા મારામાં જોડાયેલા રહે છે અને પ્રેમથી મારું ભજન કરે છે, તેમને હું તે બુદ્ધિયોગ આપું છું, જેનાથી તેઓ મને પામે છે.

> ભક્તોને પોતાના સુધી લઈ જતી સમજ ઈશ્વર પોતે આપે છે.

## શ્લોક 11

तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः । नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥१०.११॥

તેમના પર કૃપા કરવા માટે જ હું તેમના હૃદયમાં રહીને, જ્ઞાનના તેજસ્વી દીવા વડે, અજ્ઞાનમાંથી જન્મેલા અંધકારનો નાશ કરું છું.

> જેઓ ઈશ્વરને પ્રેમ કરે છે, તેમના અંતરમાં તે જ્ઞાનનો દીવો પ્રગટાવે છે.

## શ્લોક 12

*अर्जुन उवाच* परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् । पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥१०.१२॥

અર્જુને કહ્યું: આપ પરમ બ્રહ્મ છો, પરમ ધામ છો, પરમ પવિત્ર છો. આપ શાશ્વત દિવ્ય પુરુષ, આદિદેવ, અજન્મા અને સર્વવ્યાપી છો.

> શ્રીકૃષ્ણનાં વચનોથી ભાવવિભોર થઈને અર્જુન તેમની પરમ સત્ય તરીકે સ્તુતિ કરે છે.

## શ્લોક 13

आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा । असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥१०.१३॥

સર્વ ઋષિઓ આપને આમ જ કહે છે, દેવર્ષિ નારદ, અસિત, દેવલ અને વ્યાસ પણ આ જ કહે છે, અને હવે આપ પોતે પણ મને આ જ કહો છો.

> મહાન ઋષિઓ અને સ્વયં શ્રીકૃષ્ણ એક જ વાત કહે છે, એમ અર્જુન કહે છે.

## શ્લોક 14

सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव । न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥१०.१४॥

હે કેશવ, આપ મને જે કંઈ કહો છો, તે બધું હું સત્ય માનું છું. હે ભગવન્, આપના પ્રાગટ્યને ન દેવો જાણે છે, ન દાનવો.

> દેવો પણ જેમને સમજી શકતા નથી, તે શ્રીકૃષ્ણનાં વચનો અર્જુન સંપૂર્ણપણે સ્વીકારે છે.

## શ્લોક 15

स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम । भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥१०.१५॥

હે પુરુષોત્તમ, હે પ્રાણીઓને ઉત્પન્ન કરનાર, હે પ્રાણીઓના ઈશ્વર, હે દેવોના દેવ, હે જગતના સ્વામી, આપ પોતે જ પોતા વડે પોતાને જાણો છો.

> ઈશ્વરને સાચે જ માત્ર ઈશ્વર જ જાણી શકે છે.

## શ્લોક 16

वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः । याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥१०.१६॥

જે વિભૂતિઓ વડે આપ આ સર્વ લોકોમાં વ્યાપીને રહેલા છો, તે આપની દિવ્ય વિભૂતિઓનું સંપૂર્ણ વર્ણન કરવા આપ જ સમર્થ છો.

> શ્રીકૃષ્ણ જગતમાં કેવી રીતે ઉપસ્થિત છે, તે અર્જુન પૂછે છે.

## શ્લોક 17

कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् । केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥१०.१७॥

હે યોગી, સદા આપનું ચિંતન કરતાં હું આપને કેવી રીતે જાણું? અને હે ભગવન્, કયા કયા ભાવોમાં હું આપનું ચિંતન કરું?

> ધ્યાનમાં ઈશ્વરને ક્યાં જોવો, તે અર્જુન જાણવા માગે છે.

## શ્લોક 18

विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन । भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥१०.१८॥

હે જનાર્દન, આપનું યોગસામર્થ્ય અને વિભૂતિ ફરીથી વિસ્તારથી કહો, કારણ કે આપનાં અમૃત જેવાં વચનો સાંભળતાં મને તૃપ્તિ થતી નથી.

> ઈશ્વર વિશે વધુ સાંભળવાની અર્જુનની તરસ અનંત છે.

## શ્લોક 19

*श्रीभगवानुवाच* हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः । प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥१०.१९॥

શ્રીભગવાને કહ્યું: ભલે, હે કુરુશ્રેષ્ઠ, હું તને મારી દિવ્ય વિભૂતિઓ કહીશ, પણ માત્ર મુખ્ય મુખ્ય, કારણ કે મારા વિસ્તારનો કોઈ અંત નથી.

> શ્રીકૃષ્ણ સંમત થાય છે, પણ વિભૂતિઓ અનંત હોવાથી માત્ર મુખ્ય વિભૂતિઓ જ કહેશે, એમ કહે છે.

## શ્લોક 20

अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः । अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥१०.२०॥

હે ગુડાકેશ, સર્વ પ્રાણીઓના હૃદયમાં રહેલો આત્મા હું છું. પ્રાણીઓનો આદિ, મધ્ય અને અંત પણ હું જ છું.

> ઈશ્વર દરેક પ્રાણીની અંદર રહે છે અને આખા જીવનમાં ઉપસ્થિત છે.

## શ્લોક 21

आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् । मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥१०.२१॥

આદિત્યોમાં હું વિષ્ણુ છું, જ્યોતિઓમાં કિરણોવાળો સૂર્ય છું. મરુતોમાં હું મરીચિ છું, અને નક્ષત્રોમાં ચંદ્ર છું.

> આકાશથી શરૂ કરીને શ્રીકૃષ્ણ દરેક વર્ગના શ્રેષ્ઠનું નામ લે છે.

## શ્લોક 22

वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः । इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥१०.२२॥

વેદોમાં હું સામવેદ છું, દેવોમાં ઇન્દ્ર, એટલે કે વાસવ, છું. ઇન્દ્રિયોમાં હું મન છું, અને પ્રાણીઓમાં ચેતના છું.

> શાસ્ત્રો, દેવો અને આંતરિક જીવનના સર્વશ્રેષ્ઠમાં ઈશ્વર ઝળકે છે.

## શ્લોક 23

रुद्राणां शंकरश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् । वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥१०.२३॥

રુદ્રોમાં હું શંકર છું, યક્ષો અને રાક્ષસોમાં ધનનો સ્વામી કુબેર છું. વસુઓમાં હું અગ્નિ છું, અને શિખરવાળા પર્વતોમાં મેરુ છું.

> પ્રાણીઓના દરેક વર્ગમાં શ્રીકૃષ્ણ જ મુખ્ય છે.

## શ્લોક 24

पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् । सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥१०.२४॥

હે પાર્થ, પુરોહિતોમાં મુખ્ય બૃહસ્પતિ મને જ જાણ. સેનાપતિઓમાં હું સ્કંદ છું, અને જળાશયોમાં સાગર છું.

> શ્રીકૃષ્ણ જ શ્રેષ્ઠ ગુરુ, શ્રેષ્ઠ યોદ્ધા અને સૌથી મોટું જળાશય છે.

## શ્લોક 25

महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् । यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥१०.२५॥

મહર્ષિઓમાં હું ભૃગુ છું, વાણીમાં એકાક્ષર ઓમ્ છું. યજ્ઞોમાં હું જપયજ્ઞ છું, અને સ્થિર રહેનારાઓમાં હિમાલય છું.

> ઈશ્વર જ પવિત્ર અક્ષર, શાંત જપ અને મહાન પર્વત છે.

## શ્લોક 26

अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः । गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥१०.२६॥

સર્વ વૃક્ષોમાં હું પીપળો છું, દેવર્ષિઓમાં નારદ છું. ગંધર્વોમાં હું ચિત્રરથ છું, અને સિદ્ધોમાં કપિલ મુનિ છું.

> વૃક્ષો, ઋષિઓ અને સ્વર્ગના ગાયકોમાં શ્રેષ્ઠનાં નામ શ્રીકૃષ્ણ લે છે.

## શ્લોક 27

उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् । ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥१०.२७॥

ઘોડાઓમાં અમૃતમાંથી ઉત્પન્ન થયેલો ઉચ્ચૈઃશ્રવા મને જ જાણ. શ્રેષ્ઠ હાથીઓમાં હું ઐરાવત છું, અને મનુષ્યોમાં રાજા છું.

> પ્રાણીઓ અને મનુષ્યોમાં ઈશ્વર સર્વશ્રેષ્ઠમાં ઝળકે છે.

## શ્લોક 28

आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् । प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥१०.२८॥

શસ્ત્રોમાં હું વજ્ર છું, ગાયોમાં કામધેનુ છું. સંતાન ઉત્પન્ન કરનારાઓમાં હું કામદેવ છું, અને સર્પોમાં વાસુકિ છું.

> ઈશ્વર શક્તિમાં, સમૃદ્ધિમાં અને નવા જીવનના સામર્થ્યમાં ઉપસ્થિત છે.

## શ્લોક 29

अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् । पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥१०.२९॥

નાગોમાં હું અનંત છું, જળચરોમાં વરુણ છું. પિતૃઓમાં હું અર્યમા છું, અને શાસન કરનારાઓમાં યમ છું.

> નાગો, જળ, પિતૃઓ અને શાસકોમાં મુખ્યનાં નામ શ્રીકૃષ્ણ લે છે.

## શ્લોક 30

प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् । मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥१०.३०॥

દૈત્યોમાં હું પ્રહ્લાદ છું, ગણતરી કરનારાઓમાં કાળ છું. પશુઓમાં હું સિંહ છું, અને પક્ષીઓમાં વિનતાનો પુત્ર ગરુડ છું.

> દૈત્યોમાં પણ ઈશ્વર ભક્ત પ્રહ્લાદના રૂપમાં છે.

## શ્લોક 31

पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् । झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥१०.३१॥

પવિત્ર કરનારાઓમાં હું પવન છું, શસ્ત્રધારીઓમાં રામ છું. માછલીઓમાં હું મગર છું, અને નદીઓમાં ગંગા છું.

> ઈશ્વર જ પવિત્ર કરનારો પવન, શ્રેષ્ઠ યોદ્ધા અને પાવન નદી છે.

## શ્લોક 32

सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन । अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥१०.३२॥

હે અર્જુન, સૃષ્ટિઓનો આદિ, અંત અને મધ્ય પણ હું જ છું. વિદ્યાઓમાં હું અધ્યાત્મવિદ્યા છું, અને વાદવિવાદ કરનારાઓમાં સત્યની શોધ કરનારો તર્ક છું.

> ઈશ્વર આખી સૃષ્ટિમાં અને સત્યની શોધમાં ઉપસ્થિત છે.

## શ્લોક 33

अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च । अहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः ॥१०.३३॥

અક્ષરોમાં હું અકાર છું, સમાસોમાં દ્વંદ્વ સમાસ છું. હું જ અક્ષય કાળ છું, અને સર્વત્ર મુખવાળો ધારણ કરનાર પણ હું જ છું.

> ઈશ્વર પહેલો ધ્વનિ, અનંત કાળ અને સૌને ધારણ કરનાર છે.

## શ્લોક 34

मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् । कीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥१०.३४॥

સૌનું હરણ કરનાર મૃત્યુ હું છું, અને ભવિષ્યમાં થનારાઓની ઉત્પત્તિ પણ હું છું. નારીગુણોમાં હું કીર્તિ, શ્રી, વાણી, સ્મૃતિ, મેધા, ધૃતિ અને ક્ષમા છું.

> ઈશ્વર અંત પણ છે અને આરંભ પણ, અને અહીં ગણાવેલા શ્રેષ્ઠ ગુણો પણ.

## શ્લોક 35

बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् । मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥१०.३५॥

સામગાનોમાં હું બૃહત્સામ છું, છંદોમાં ગાયત્રી છું. મહિનાઓમાં હું માગશર છું, અને ઋતુઓમાં ફૂલોથી ખીલેલી વસંત ઋતુ છું.

> ગાન, છંદ, મહિના અને ઋતુઓમાં ઈશ્વર સૌથી સુંદર છે.

## શ્લોક 36

द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् । जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥१०.३६॥

છળ કરનારાઓમાં હું જુગાર છું, તેજસ્વીઓનું તેજ હું છું. હું જ વિજય છું, હું જ નિશ્ચય છું, અને સાત્ત્વિકોનું સત્ત્વ હું છું.

> કોઈ પણ ક્ષેત્રમાં જે સૌથી ચડિયાતું છે, જુગારમાં પણ, તે ઈશ્વરના સામર્થ્યનું પ્રતિબિંબ છે.

## શ્લોક 37

वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः । मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥१०.३७॥

વૃષ્ણિઓમાં હું વાસુદેવ છું, પાંડવોમાં ધનંજય છું. મુનિઓમાં હું વ્યાસ છું, અને કવિઓમાં ઉશના કવિ છું.

> શ્રીકૃષ્ણ પોતાને, અર્જુનને, વ્યાસને અને ઉશનાને પોતપોતાના વર્ગમાં શ્રેષ્ઠ કહે છે.

## શ્લોક 38

दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् । मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥१०.३८॥

દમન કરનારાઓમાં હું દંડ છું, વિજય ઇચ્છનારાઓમાં નીતિ છું. ગુપ્ત વાતોમાં હું મૌન છું, અને જ્ઞાનીઓનું જ્ઞાન હું છું.

> ઈશ્વર શિસ્ત, યોગ્ય નીતિ, મૌન અને જ્ઞાન છે.

## શ્લોક 39

यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन । न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥१०.३९॥

હે અર્જુન, સર્વ પ્રાણીઓનું જે બીજ છે, તે પણ હું જ છું. ચર હોય કે અચર, મારા વિના રહી શકે એવું કોઈ પ્રાણી નથી.

> ઈશ્વરથી અલગ એવું કશું જ નથી.

## શ્લોક 40

नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परन्तप । एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥१०.४०॥

હે પરંતપ, મારી દિવ્ય વિભૂતિઓનો કોઈ અંત નથી. મારી વિભૂતિઓનો આ વિસ્તાર મેં માત્ર સંક્ષેપમાં કહ્યો છે.

> આ યાદી ઈશ્વરના અનંત મહિમાનો એક નાનકડો નમૂનો જ છે.

## શ્લોક 41

यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा । तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंऽशसंभवम् ॥१०.४१॥

જે જે વિભૂતિયુક્ત, શોભાયુક્ત કે શક્તિશાળી છે, તે તે મારા તેજના એક અંશમાંથી જ ઉત્પન્ન થયું છે, એમ તું જાણ.

> જ્યાં જ્યાં મહાનતા છે, તે ઈશ્વરનો જ એક અંશ છે.

## શ્લોક 42

अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन । विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥१०.४२॥

પણ હે અર્જુન, આટલું વિસ્તારથી જાણવાની તારે શી જરૂર છે? હું આ આખા જગતને મારા એક અંશથી ધારણ કરીને રહેલો છું.

> આખું બ્રહ્માંડ ઈશ્વરના માત્ર એક નાનકડા અંશ પર ટકેલું છે.

## Outro

અહીં ભગવદ્ગીતાનો દસમો અધ્યાય, વિભૂતિયોગ, એટલે કે દિવ્ય વિભૂતિઓનો યોગ, પૂરો થાય છે. અગિયારમા અધ્યાયમાં અર્જુન શ્રીકૃષ્ણનું વિશ્વરૂપ જોવાની ઇચ્છા કરે છે, અને શ્રીકૃષ્ણ તેમને તે રૂપ બતાવે છે. ધાર્મિક સ્ટુડિયો તરફથી.

Keep going