അധ്യായം 10: വിഭൂതിയോഗം | Bhagavad Gita Chapter 10 | Malayalam Audiobook

Episode 10 of 10 in ഭഗവദ്ഗീത ശ്രവ്യപുസ്തകം | Bhagavad Gita Audiobook in Malayalam.

Narrated with an AI voice.

Reading time
8 min
Listening time
19 min
By
DharmikStudio Originals
Narration
AI voice

Read along

# ഭഗവദ്ഗീത ശ്രവ്യപുസ്തകം, അധ്യായം 10: വിഭൂതിയോഗം

## Intro

ഭഗവദ്ഗീത, പത്താം അധ്യായം: വിഭൂതിയോഗം. ഈ അധ്യായത്തിൽ, എല്ലാറ്റിന്റെയും ഉറവിടം താനാണെന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ, ഹൃദയം നിറഞ്ഞ അർജുനൻ, അദ്ദേഹം ലോകങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിഭൂതികളെ വിവരിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ, ഋഷിമാർ, നദികൾ, പർവ്വതങ്ങൾ, മൃഗങ്ങൾ, മനുഷ്യർ എന്നിങ്ങനെ ഓരോ വിഭാഗത്തിലും ശ്രേഷ്ഠമായതിനെ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പേരെടുത്തു പറയുകയും, തേജസ്സും ശക്തിയുമുള്ള എന്തും തന്റെ മഹിമയുടെ ഒരംശത്തിൽനിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നതെന്നു പറയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ധാർമിക് സ്റ്റുഡിയോയുടെ പരിഭാഷയാണ്.

## ശ്ലോകം 1

*श्रीभगवानुवाच* भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः । यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥१०.१॥

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: മഹാബാഹോ, എന്റെ പരമമായ വചനം വീണ്ടും കേൾക്കുക. എന്റെ വാക്കുകളിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന നിനക്ക്, നിന്റെ നന്മ ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ അതു പറയാം.

> അർജുനൻ ആനന്ദത്തോടെ കേൾക്കുന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കായി ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഉപദേശം തുടരുന്നു.

## ശ്ലോകം 2

न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः । अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥१०.२॥

എന്റെ ഉദ്ഭവം ദേവഗണങ്ങളും അറിയുന്നില്ല, മഹർഷിമാരും അറിയുന്നില്ല. എന്തെന്നാൽ, ദേവന്മാർക്കും മഹർഷിമാർക്കും എല്ലാവിധത്തിലും ആദികാരണം ഞാനാണ്.

> സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ആർക്കും, ദേവന്മാർക്കുപോലും, തങ്ങളുടെ ഉറവിടം പൂർണ്ണമായി അറിയാനാവില്ല.

## ശ്ലോകം 3

यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् । असंमूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥१०.३॥

എന്നെ ജന്മമില്ലാത്തവനായും, ആദിയില്ലാത്തവനായും, ലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരനായും അറിയുന്നവൻ, മനുഷ്യരിൽ മോഹമില്ലാത്തവനായി, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽനിന്നും മുക്തനാകുന്നു.

> ഭഗവാനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നത് മോഹവും പാപവും നീക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 4

बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः । सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥१०.४॥

ബുദ്ധി, ജ്ഞാനം, മോഹമില്ലായ്മ, ക്ഷമ, സത്യം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, മനഃശാന്തി, സുഖം, ദുഃഖം, ജനനം, നാശം, ഭയം, അഭയം,

> മനസ്സിന്റെ പല അവസ്ഥകളും ശ്രീകൃഷ്ണൻ എണ്ണിപ്പറയാൻ തുടങ്ങുന്നു.

## ശ്ലോകം 5

अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः । भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥१०.५॥

അഹിംസ, സമത്വം, സംതൃപ്തി, തപസ്സ്, ദാനം, കീർത്തി, അപകീർത്തി എന്നിങ്ങനെ ജീവികളിൽ കാണുന്ന പലതരം ഭാവങ്ങളെല്ലാം എന്നിൽനിന്നുതന്നെ ഉണ്ടാകുന്നു.

> നല്ലതും ചീത്തയുമായ എല്ലാ മാനസികാവസ്ഥകളും ഭഗവാനിൽനിന്നുതന്നെ ഉണ്ടാകുന്നു.

## ശ്ലോകം 6

महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा । मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥१०.६॥

പണ്ടത്തെ സപ്തമഹർഷിമാരും നാലു മനുക്കളും എന്റെ ഭാവമുള്ളവരും എന്റെ മനസ്സിൽനിന്നു ജനിച്ചവരുമാണ്. ലോകത്തിലെ ഈ പ്രജകളെല്ലാം അവരിൽനിന്നാണ് ഉണ്ടായത്.

> മനുഷ്യരാശിയുടെ പൂർവ്വികരായ ഋഷിമാരും മനുക്കളും ഭഗവാന്റെ മനസ്സിൽനിന്നുതന്നെ ജനിച്ചു.

## ശ്ലോകം 7

एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः । सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥१०.७॥

എന്റെ ഈ വിഭൂതിയും യോഗശക്തിയും തത്ത്വത്തിൽ അറിയുന്നവൻ ഇളകാത്ത യോഗത്തിൽ ഉറയ്ക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

> ഭഗവാന്റെ മഹിമ അറിയുന്നത് ഉറച്ച ഭക്തി നൽകുന്നു.

## ശ്ലോകം 8

अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते । इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥१०.८॥

എല്ലാറ്റിന്റെയും ഉറവിടം ഞാനാണ്; എന്നിൽനിന്നാണ് എല്ലാം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇതറിഞ്ഞ ജ്ഞാനികൾ ഭാവപൂർണ്ണരായി എന്നെ ഭജിക്കുന്നു.

> എല്ലാം ഭഗവാനിൽനിന്ന് ഒഴുകുന്നുവെന്ന അറിവ് സ്നേഹനിർഭരമായ ഭക്തിയായി വിടരുന്നു.

## ശ്ലോകം 9

मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् । कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥१०.९॥

മനസ്സ് എന്നിലുറപ്പിച്ച്, പ്രാണൻ എന്നിൽ അർപ്പിച്ച്, പരസ്പരം എന്നെക്കുറിച്ചു ബോധിപ്പിച്ചും, എപ്പോഴും എന്നെക്കുറിച്ചു സംസാരിച്ചും അവർ സംതൃപ്തരാകുകയും ആനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

> ഭഗവാനെക്കുറിച്ചു പങ്കുവയ്ക്കുന്നതിൽ ഭക്തർ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നു.

## ശ്ലോകം 10

तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् । ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥१०.१०॥

നിത്യവും എന്നിൽ യുക്തരായി, പ്രീതിയോടെ എന്നെ ഭജിക്കുന്ന അവർക്ക്, ഏതിലൂടെ അവർ എന്നെ പ്രാപിക്കുമോ ആ ബുദ്ധിയോഗം ഞാൻ നൽകുന്നു.

> സ്നേഹത്തോടെ ആരാധിക്കുന്നവർക്ക് തന്നെ പ്രാപിക്കാനുള്ള തെളിഞ്ഞ ബുദ്ധി ഭഗവാൻതന്നെ നൽകുന്നു.

## ശ്ലോകം 11

तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः । नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥१०.११॥

അവരോടുള്ള അനുകമ്പയാൽ, അവരുടെ ഉള്ളിൽ വസിക്കുന്ന ഞാൻ, അജ്ഞാനത്തിൽനിന്നു ജനിച്ച ഇരുട്ടിനെ പ്രകാശിക്കുന്ന ജ്ഞാനദീപംകൊണ്ട് നശിപ്പിക്കുന്നു.

> ഭക്തരുടെ ഉള്ളിൽനിന്നുതന്നെ ഭഗവാൻ അജ്ഞാനം നീക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 12

*अर्जुन उवाच* परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् । पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥१०.१२॥

അർജുനൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങാണ് പരബ്രഹ്മം, പരമധാമം, പരമപവിത്രം. ശാശ്വതനായ ദിവ്യപുരുഷൻ, ആദിദേവൻ, ജന്മമില്ലാത്തവൻ, സർവ്വവ്യാപി എന്ന് അങ്ങയെ,

> ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകളാൽ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ അർജുനൻ അദ്ദേഹത്തെ പരമാത്മാവായി സ്തുതിക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 13

आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा । असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥१०.१३॥

എല്ലാ ഋഷിമാരും, ദേവർഷി നാരദനും, അസിതനും, ദേവലനും, വ്യാസനും പറയുന്നു; അങ്ങുതന്നെ എന്നോട് അതുതന്നെ പറയുന്നു.

> ഋഷിമാർ പറഞ്ഞതുതന്നെ ശ്രീകൃഷ്ണനും ഉറപ്പിക്കുന്നത് അർജുനൻ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 14

सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव । न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥१०.१४॥

കേശവാ, അങ്ങ് എന്നോടു പറയുന്നതെല്ലാം സത്യമെന്നുതന്നെ ഞാൻ കരുതുന്നു. ഭഗവാനേ, അങ്ങയുടെ വ്യക്തരൂപം ദേവന്മാരും അറിയുന്നില്ല, ദാനവന്മാരും അറിയുന്നില്ല.

> ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ അർജുനൻ പൂർണ്ണമായി സ്വീകരിക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 15

स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम । भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥१०.१५॥

പുരുഷോത്തമാ, ഭൂതഭാവനാ, ഭൂതേശാ, ദേവദേവാ, ജഗത്പതേ, അങ്ങ് അങ്ങയെത്തന്നെ അങ്ങയാൽത്തന്നെ അറിയുന്നു.

> ഭഗവാനെ പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നത് ഭഗവാൻ മാത്രമാണ്.

## ശ്ലോകം 16

वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः । याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥१०.१६॥

ഏതു വിഭൂതികളാൽ അങ്ങ് ഈ ലോകങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചു നിൽക്കുന്നുവോ, അങ്ങയുടെ ആ ദിവ്യമായ ആത്മവിഭൂതികളെ ശേഷിക്കാതെ വിവരിക്കാൻ അങ്ങുതന്നെയാണ് യോഗ്യൻ.

> ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ മഹിമകൾ പൂർണ്ണമായി പറയാൻ അർജുനൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 17

कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् । केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥१०.१७॥

യോഗീ, എപ്പോഴും അങ്ങയെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ അങ്ങയെ എങ്ങനെ അറിയും? ഭഗവാനേ, ഏതേതു ഭാവങ്ങളിലാണ് ഞാൻ അങ്ങയെ ധ്യാനിക്കേണ്ടത്?

> ഭഗവാനെ സ്മരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന വ്യക്തമായ രൂപങ്ങൾ അർജുനൻ ചോദിക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 18

विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन । भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥१०.१८॥

ജനാർദ്ദനാ, അങ്ങയുടെ യോഗവും വിഭൂതിയും വീണ്ടും വിസ്തരിച്ചു പറഞ്ഞാലും. അങ്ങയുടെ അമൃതവചനങ്ങൾ കേൾക്കുന്ന എനിക്കു തൃപ്തി വരുന്നില്ല.

> ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുന്തോറും അർജുനന്റെ താല്പര്യം വർദ്ധിക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 19

*श्रीभगवानुवाच* हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः । प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥१०.१९॥

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ശരി, കുരുശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ ദിവ്യവിഭൂതികളിൽ പ്രധാനമായവ ഞാൻ നിനക്കു പറഞ്ഞുതരാം; എന്തെന്നാൽ എന്റെ വിസ്താരത്തിന് അന്തമില്ല.

> ഭഗവാന്റെ മഹിമകൾ അനന്തമാണ്; അതിനാൽ പ്രധാനമായവ മാത്രം ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറയുന്നു.

## ശ്ലോകം 20

अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः । अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥१०.२०॥

ഗുഡാകേശാ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന ആത്മാവ് ഞാനാണ്. ജീവികളുടെ ആദിയും മധ്യവും അന്തവും ഞാൻതന്നെ.

> ഓരോ ജീവിയുടെയും അന്തരാത്മാവും സാരവും ഭഗവാനാണ്.

## ശ്ലോകം 21

आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् । मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥१०.२१॥

ആദിത്യന്മാരിൽ ഞാൻ വിഷ്ണുവാണ്; ജ്യോതിസ്സുകളിൽ കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യനാണ്. മരുത്തുക്കളിൽ ഞാൻ മരീചിയാണ്; നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഞാൻ ചന്ദ്രനാണ്.

> ഓരോ കൂട്ടത്തിലെയും ശ്രേഷ്ഠമായതിൽ ഭഗവാന്റെ മഹിമ പ്രകാശിക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 22

वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः । इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥१०.२२॥

വേദങ്ങളിൽ ഞാൻ സാമവേദമാണ്; ദേവന്മാരിൽ ഞാൻ ഇന്ദ്രനാണ്. ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ ഞാൻ മനസ്സാണ്; ജീവികളിൽ ഞാൻ ചൈതന്യമാണ്.

> വേദസംഗീതവും നേതൃത്വവും മനസ്സും ചൈതന്യവും ഭഗവാന്റെ ആവിഷ്കാരങ്ങളാണ്.

## ശ്ലോകം 23

रुद्राणां शंकरश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् । वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥१०.२३॥

രുദ്രന്മാരിൽ ഞാൻ ശങ്കരനാണ്; യക്ഷരിലും രാക്ഷസരിലും ഞാൻ ധനാധിപനായ കുബേരനാണ്. വസുക്കളിൽ ഞാൻ അഗ്നിയാണ്; ശിഖരങ്ങളുള്ളവയിൽ ഞാൻ മേരുവാണ്.

> ഓരോ വിഭാഗത്തിലെയും ഉത്തമമായതിനെ ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്റെ രൂപമായി കാണിക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 24

पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् । सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥१०.२४॥

പാർത്ഥാ, പുരോഹിതന്മാരിൽ മുഖ്യനായ ബൃഹസ്പതി ഞാനാണെന്ന് അറിയുക. സേനാപതികളിൽ ഞാൻ സ്കന്ദനാണ്; ജലാശയങ്ങളിൽ ഞാൻ സമുദ്രമാണ്.

> ഗുരുക്കന്മാരിലും സേനാനായകരിലും ജലാശയങ്ങളിലും മുൻപന്തിയിലുള്ളവ ഭഗവാന്റെ മഹിമ കാണിക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 25

महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् । यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥१०.२५॥

മഹർഷിമാരിൽ ഞാൻ ഭൃഗുവാണ്; വാക്കുകളിൽ ഞാൻ ഓം എന്ന ഏകാക്ഷരമാണ്. യജ്ഞങ്ങളിൽ ഞാൻ ജപയജ്ഞമാണ്; സ്ഥാവരങ്ങളിൽ ഞാൻ ഹിമാലയമാണ്.

> തപസ്സിലും പവിത്രശബ്ദത്തിലും മന്ത്രജപത്തിലും സ്ഥൈര്യത്തിലും ഭഗവാൻ പ്രകാശിക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 26

अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः । गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥१०.२६॥

എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളിലും ഞാൻ അശ്വത്ഥമാണ്; ദേവർഷിമാരിൽ ഞാൻ നാരദനാണ്. ഗന്ധർവ്വന്മാരിൽ ഞാൻ ചിത്രരഥനാണ്; സിദ്ധന്മാരിൽ ഞാൻ കപിലമുനിയാണ്.

> പുണ്യവൃക്ഷത്തിലും ഭക്തനായ ഋഷിയിലും ഗായകനിലും ജ്ഞാനിയിലും ഭഗവാൻ പ്രകടമാകുന്നു.

## ശ്ലോകം 27

उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् । ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥१०.२७॥

കുതിരകളിൽ അമൃതമഥനത്തിൽ ഉണ്ടായ ഉച്ചൈഃശ്രവസ്സ് ഞാനാണെന്ന് അറിയുക. ഗജേന്ദ്രന്മാരിൽ ഞാൻ ഐരാവതമാണ്; മനുഷ്യരിൽ ഞാൻ രാജാവാണ്.

> പാലാഴിമഥനത്തിൽ ഉണ്ടായ ശ്രേഷ്ഠമായവയും മനുഷ്യരിലെ രാജാവും ഭഗവാന്റെ മഹിമകളാണ്.

## ശ്ലോകം 28

आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् । प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥१०.२८॥

ആയുധങ്ങളിൽ ഞാൻ വജ്രായുധമാണ്; പശുക്കളിൽ ഞാൻ കാമധേനുവാണ്. സന്താനോത്പാദനത്തിനു കാരണമായവരിൽ ഞാൻ മന്മഥനാണ്; സർപ്പങ്ങളിൽ ഞാൻ വാസുകിയാണ്.

> സൃഷ്ടിശക്തിയും ബലവും സമൃദ്ധിയും ഭഗവാനിൽനിന്നുതന്നെ വരുന്നു.

## ശ്ലോകം 29

अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् । पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥१०.२९॥

നാഗങ്ങളിൽ ഞാൻ അനന്തനാണ്; ജലജീവികളിൽ ഞാൻ വരുണനാണ്. പിതൃക്കളിൽ ഞാൻ അര്യമാവാണ്; നിയന്ത്രിക്കുന്നവരിൽ ഞാൻ യമനാണ്.

> ഓരോ ലോകത്തിന്റെയും അധിപന്മാരിൽ ഭഗവാൻ പ്രകടമാകുന്നു.

## ശ്ലോകം 30

प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् । मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥१०.३०॥

ദൈത്യന്മാരിൽ ഞാൻ പ്രഹ്ലാദനാണ്; കണക്കാക്കുന്നവയിൽ ഞാൻ കാലമാണ്. മൃഗങ്ങളിൽ ഞാൻ സിംഹമാണ്; പക്ഷികളിൽ ഞാൻ വിനതയുടെ പുത്രനായ ഗരുഡനാണ്.

> അസുരകുലത്തിലെ ഭക്തനും കാലവും സിംഹവും ഗരുഡനും ഭഗവാന്റെ മഹിമകളാണ്.

## ശ്ലോകം 31

पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् । झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥१०.३१॥

ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവയിൽ ഞാൻ വായുവാണ്; ശസ്ത്രധാരികളിൽ ഞാൻ രാമനാണ്. മത്സ്യങ്ങളിൽ ഞാൻ മകരമാണ്; നദികളിൽ ഞാൻ ജാഹ്നവിയായ ഗംഗയാണ്.

> ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന കാറ്റും വീരനായ ശ്രീരാമനും പുണ്യഗംഗയും ഭഗവാന്റെ മഹിമകളാണ്.

## ശ്ലോകം 32

सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन । अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥१०.३२॥

അർജുനാ, സൃഷ്ടികളുടെ ആദിയും അന്തവും മധ്യവും ഞാൻതന്നെ. വിദ്യകളിൽ ഞാൻ അധ്യാത്മവിദ്യയാണ്; വാദിക്കുന്നവരിൽ ഞാൻ സത്യത്തിനായുള്ള വാദമാണ്.

> സൃഷ്ടിയുടെ മുഴുവൻ ക്രമവും ഏറ്റവും ഉയർന്ന ജ്ഞാനവും ഭഗവാനാണ്.

## ശ്ലോകം 33

अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च । अहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः ॥१०.३३॥

അക്ഷരങ്ങളിൽ ഞാൻ അകാരമാണ്; സമാസങ്ങളിൽ ഞാൻ ദ്വന്ദ്വസമാസമാണ്. അക്ഷയമായ കാലം ഞാൻതന്നെ; വിശ്വതോമുഖനായ ധാതാവും ഞാൻതന്നെ.

> ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലും അനന്തമായ കാലത്തിലും ഭഗവാൻ ഉണ്ട്.

## ശ്ലോകം 34

मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् । कीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥१०.३४॥

എല്ലാം അപഹരിക്കുന്ന മൃത്യു ഞാനാണ്; ഇനി ഉണ്ടാകാനിരിക്കുന്നവയുടെ ഉദ്ഭവവും ഞാനാണ്. സ്ത്രീകളോടു ബന്ധപ്പെട്ട ഗുണങ്ങളിൽ കീർത്തി, ശ്രീ, വാക്ക്, സ്മൃതി, മേധ, ധൃതി, ക്ഷമ എന്നിവ ഞാനാണ്.

> മരണവും ജനനവും ഉത്തമഗുണങ്ങളും ഭഗവാന്റെ രൂപങ്ങളാണ്.

## ശ്ലോകം 35

बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् । मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥१०.३५॥

സാമങ്ങളിൽ ഞാൻ ബൃഹത്സാമമാണ്; ഛന്ദസ്സുകളിൽ ഞാൻ ഗായത്രിയാണ്. മാസങ്ങളിൽ ഞാൻ മാർഗ്ഗശീർഷമാണ്; ഋതുക്കളിൽ ഞാൻ പൂക്കൾ നിറഞ്ഞ വസന്തമാണ്.

> വേദഗാനത്തിലും കാലത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഋതുക്കളിലും ഭഗവാൻ പ്രകാശിക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 36

द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् । जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥१०.३६॥

വഞ്ചകരുടെ ചൂതാട്ടം ഞാനാണ്; തേജസ്വികളുടെ തേജസ്സ് ഞാനാണ്. ജയം ഞാനാണ്, ദൃഢനിശ്ചയം ഞാനാണ്; സത്ത്വഗുണമുള്ളവരുടെ സത്ത്വം ഞാനാണ്.

> നന്മയിലും ചൂതുപോലുള്ള ബലമേറിയ കാര്യങ്ങളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഭഗവാന്റെ ശക്തിതന്നെ.

## ശ്ലോകം 37

वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः । मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥१०.३७॥

വൃഷ്ണികളിൽ ഞാൻ വാസുദേവനാണ്; പാണ്ഡവരിൽ ഞാൻ ധനഞ്ജയനാണ്. മുനിമാരിൽ ഞാൻ വ്യാസനാണ്; കവികളിൽ ഞാൻ ഉശനസ്സ് എന്ന കവിയാണ്.

> ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്നെയും അർജുനനെയും വ്യാസനെയും തന്റെ വിഭൂതികളായി പറയുന്നു.

## ശ്ലോകം 38

दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् । मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥१०.३८॥

ശിക്ഷിക്കുന്നവരിൽ ദണ്ഡം ഞാനാണ്; ജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരിൽ നീതി ഞാനാണ്. രഹസ്യങ്ങളിൽ ഞാൻ മൗനമാണ്; ജ്ഞാനികളുടെ ജ്ഞാനം ഞാനാണ്.

> അച്ചടക്കത്തിലും നീതിയിലും മൗനത്തിലും ജ്ഞാനത്തിലും ഭഗവാൻ ഉണ്ട്.

## ശ്ലോകം 39

यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन । न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥१०.३९॥

അർജുനാ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ബീജം ഏതോ അതു ഞാനാണ്. ചരാചരങ്ങളിൽ ഞാനില്ലാതെ നിലനിൽക്കാവുന്ന ഒന്നുമില്ല.

> ഭഗവാനില്ലാതെ ഒന്നിനും നിലനിൽപ്പില്ല.

## ശ്ലോകം 40

नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परन्तप । एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥१०.४०॥

പരന്തപാ, എന്റെ ദിവ്യവിഭൂതികൾക്ക് അന്തമില്ല. എന്റെ വിഭൂതികളുടെ വിസ്താരം ഞാൻ ഇവിടെ ചുരുക്കമായി മാത്രമേ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളൂ.

> പറഞ്ഞവ ഭഗവാന്റെ മഹിമയ്ക്കുള്ള ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ മാത്രമാണ്.

## ശ്ലോകം 41

यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा । तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंऽशसंभवम् ॥१०.४१॥

വിഭൂതിയുള്ളതും ശോഭയുള്ളതും ശക്തിയുള്ളതുമായ ഏതൊന്നും എന്റെ തേജസ്സിന്റെ ഒരംശത്തിൽനിന്ന് ഉണ്ടായതാണെന്ന് അറിയുക.

> ലോകത്തിൽ വിശിഷ്ടമായി കാണുന്ന എല്ലാറ്റിലും ഭഗവാന്റെ തേജസ്സ് കാണാം.

## ശ്ലോകം 42

अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन । विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥१०.४२॥

എന്നാൽ അർജുനാ, ഇതെല്ലാം വിസ്തരിച്ച് അറിഞ്ഞിട്ട് നിനക്ക് എന്തു പ്രയോജനം? ഈ ജഗത്തു മുഴുവൻ എന്റെ ഒരംശംകൊണ്ടു താങ്ങി ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നു.

> പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ ഭഗവാന്റെ അനന്തമായ അസ്തിത്വത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം മാത്രമാണ്.

## Outro

ഇവിടെ ഭഗവദ്ഗീതയുടെ പത്താം അധ്യായമായ വിഭൂതിയോഗം, ദിവ്യവിഭൂതികളുടെ യോഗം, സമാപിക്കുന്നു. പതിനൊന്നാം അധ്യായത്തിൽ, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ വിശ്വരൂപം കാണാൻ അർജുനൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ശ്രീകൃഷ്ണൻ അത് അദ്ദേഹത്തിനു കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നു. ധാർമിക് സ്റ്റുഡിയോയിൽനിന്ന്.

Keep going