ଅଧ୍ୟାୟ ୧୦: ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତିର ଯୋଗ | Bhagavad Gita Chapter 10 | Odia Audiobook

Episode 10 of 10 in ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଶ୍ରାବ୍ୟ ପୁସ୍ତକ | Bhagavad Gita Audiobook in Odia.

Narrated with an AI voice.

Reading time
10 min
Listening time
22 min
By
DharmikStudio Originals
Narration
AI voice

Read along

# ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଶ୍ରାବ୍ୟ ପୁସ୍ତକ, ଅଧ୍ୟାୟ ୧୦: ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତିର ଯୋଗ

## Intro

ଭଗବଦ୍ ଗୀତା, ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ: ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତିର ଯୋଗ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହନ୍ତି, ସେ ହିଁ ସବୁକିଛିର ଉତ୍ସ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଏହା ଜାଣି ତାଙ୍କର ଭଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ତରରେ ସେ ଜ୍ଞାନର ଦୀପ ଜାଳି ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରନ୍ତି। ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ସେ ନିଜର ପ୍ରଧାନ ବିଭୂତିଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ କହନ୍ତି, ଏବଂ ଶେଷରେ ଜଣାନ୍ତି ଯେ ସମଗ୍ର ଜଗତ ତାଙ୍କର କେବଳ ଗୋଟିଏ ଅଂଶରେ ଧରି ରଖାଯାଇଛି। ଏହି ଅନୁବାଦ ଧାର୍ମିକ ଷ୍ଟୁଡିଓର।

## ଶ୍ଳୋକ 1

*श्रीभगवानुवाच* भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः । यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥१०.१॥

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ମହାବାହୁ, ମୋର ପରମ ବାକ୍ୟ ପୁଣି ଶୁଣ। ତୁମେ ମୋ କଥାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଅ, ତେଣୁ ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ମୁଁ ତାହା କହିବି।

> ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପୁଣି ତାଙ୍କ ପରମ ଶିକ୍ଷା କହିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।

## ଶ୍ଳୋକ 2

न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः । अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥१०.२॥

ଦେବତାମାନେ ମୋର ଉତ୍ପତ୍ତି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ମହର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ହିଁ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ଦେବତା ଓ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଆଦି।

> ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ, ତାଙ୍କ ଉତ୍ସ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।

## ଶ୍ଳୋକ 3

यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् । असंमूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥१०.३॥

ଯିଏ ମୋତେ ଜନ୍ମରହିତ, ଅନାଦି ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକର ମହେଶ୍ୱର ବୋଲି ଜାଣେ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ମୋହମୁକ୍ତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

> ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜନ୍ମରହିତ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ବୋଲି ଜାଣିଲେ ଭ୍ରମ ଦୂର ହୁଏ, ଏବଂ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

## ଶ୍ଳୋକ 4

बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः । सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥१०.४॥

ବୁଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନ, ମୋହହୀନତା, କ୍ଷମା, ସତ୍ୟ, ଦମ, ଶମ, ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ଉତ୍ପତ୍ତି, ବିନାଶ, ଭୟ ଓ ଅଭୟ,

> ଏଠାରେ ମନର ନାନା ଗୁଣ ଓ ଅବସ୍ଥାର ଏକ ତାଲିକା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।

## ଶ୍ଳୋକ 5

अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः । भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥१०.५॥

ଅହିଂସା, ସମତା, ସନ୍ତୋଷ, ତପସ୍ୟା, ଦାନ, ଯଶ ଓ ଅପଯଶ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଏହି ନାନା ପ୍ରକାର ଭାବ ମୋଠାରୁ ହିଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

> ଭଲ-ମନ୍ଦ ସମସ୍ତ ମାନସିକ ଅବସ୍ଥାର ଉତ୍ସ ମଧ୍ୟ ଈଶ୍ୱର।

## ଶ୍ଳୋକ 6

महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा । मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥१०.६॥

ପ୍ରାଚୀନ ସାତ ମହର୍ଷି ଓ ଚାରି ମନୁ ମୋର ଭାବରୁ, ମୋର ମନରୁ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି; ଜଗତର ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସେମାନଙ୍କର ହିଁ ସନ୍ତାନ।

> ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଥମ ଋଷି ଓ ମନୁମାନେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସଙ୍କଳ୍ପରୁ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମାନବଜାତି ଆସିଛି।

## ଶ୍ଳୋକ 7

एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः । सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥१०.७॥

ଯିଏ ମୋର ଏହି ବିଭୂତି ଓ ଯୋଗକୁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣେ, ସେ ଅବିଚଳ ଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

> ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା ଓ ଶକ୍ତିକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଜାଣିଲେ ମନ ସ୍ଥିର ହୋଇ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ରହେ।

## ଶ୍ଳୋକ 8

अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते । इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥१०.८॥

ମୁଁ ହିଁ ସବୁକିଛିର ଉତ୍ପତ୍ତି, ମୋଠାରୁ ହିଁ ସବୁ ଚାଲେ; ଏହା ଜାଣି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ମୋର ଭଜନ କରନ୍ତି।

> ଈଶ୍ୱର ହିଁ ସବୁକିଛିର ମୂଳ, ଏହି ଉପଲବ୍ଧିରୁ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଭକ୍ତି ଜନ୍ମେ।

## ଶ୍ଳୋକ 9

मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् । कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥१०.९॥

ସେମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ମୋଠାରେ, ପ୍ରାଣ ମୋଠାରେ ସମର୍ପିତ; ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ବୁଝାନ୍ତି, ସର୍ବଦା ମୋ କଥା କହନ୍ତି, ଏବଂ ସେଥିରେ ହିଁ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି।

> ଭକ୍ତମାନେ ଏକାଠି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ କଥା କହି ଓ ଶୁଣି ଗଭୀର ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି।

## ଶ୍ଳୋକ 10

तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् । ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥१०.१०॥

ସର୍ବଦା ଯୁକ୍ତ ରହି ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରୀତି ସହିତ ମୋର ଭଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସେହି ବୁଦ୍ଧିଯୋଗ ଦିଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି।

> ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ଦେଖି ଈଶ୍ୱର ନିଜେ ଭକ୍ତକୁ ଠିକ୍ ବୋଧ ଦିଅନ୍ତି।

## ଶ୍ଳୋକ 11

तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः । नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥१०.११॥

ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁକମ୍ପା କରି ହିଁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ତରରେ ରହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜ୍ଞାନଦୀପ ଦ୍ୱାରା ଅଜ୍ଞାନରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଅନ୍ଧକାର ନାଶ କରେ।

> ଈଶ୍ୱର ଭକ୍ତର ହୃଦୟରେ ରହି ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ଜାଳି ଅଜ୍ଞାନ ଦୂର କରନ୍ତି।

## ଶ୍ଳୋକ 12

*अर्जुन उवाच* परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् । पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥१०.१२॥

ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ଆପଣ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ପରମ ଧାମ, ପରମ ପବିତ୍ର। ଆପଣଙ୍କୁ ଶାଶ୍ୱତ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ, ଆଦିଦେବ, ଜନ୍ମରହିତ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

> ଅର୍ଜୁନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପରମ ସତ୍ୟ ଓ ଚିରନ୍ତନ ସତ୍ତା ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି।

## ଶ୍ଳୋକ 13

आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा । असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥१०.१३॥

ସମସ୍ତ ଋଷି ଆପଣଙ୍କୁ ଏହିପରି କହନ୍ତି; ଦେବର୍ଷି ନାରଦ, ଅସିତ, ଦେବଳ ଓ ବ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ତାହା କହନ୍ତି, ଏବଂ ଆପଣ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ତାହା କହୁଛନ୍ତି।

> ଋଷିମାନଙ୍କ ବାଣୀ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିଜ କଥା ମିଶି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଦୃଢ଼ ହୁଏ।

## ଶ୍ଳୋକ 14

सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव । न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥१०.१४॥

ହେ କେଶବ, ଆପଣ ମୋତେ ଯାହା କହୁଛନ୍ତି, ସେ ସବୁକୁ ମୁଁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ମାନେ। ହେ ଭଗବାନ, ଦେବତା କି ଦାନବ କେହି ହିଁ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରକାଶକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।

> ଅର୍ଜୁନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସବୁ କଥା ସତ୍ୟ ବୋଲି ମାନି ନିଅନ୍ତି, ଏବଂ କହନ୍ତି ତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଦେବତା କି ଦାନବ କେହି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।

## ଶ୍ଳୋକ 15

स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम । भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥१०.१५॥

ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ହେ ଭୂତଭାବନ, ହେ ଭୂତେଶ, ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ଜଗତପତି, ଆପଣ ନିଜେ ହିଁ ନିଜକୁ ନିଜ ଦ୍ୱାରା ଜାଣନ୍ତି।

> ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣନ୍ତି କେବଳ ଈଶ୍ୱର ନିଜେ।

## ଶ୍ଳୋକ 16

वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः । याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥१०.१६॥

ଆପଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଆତ୍ମବିଭୂତିଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଆପଣ ହିଁ ସକ୍ଷମ, ଯେଉଁ ବିଭୂତି ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଛନ୍ତି।

> ଅର୍ଜୁନ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଯେପରି ସେହି ମହିମା ବିଷୟରେ କହନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଛନ୍ତି।

## ଶ୍ଳୋକ 17

कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् । केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥१०.१७॥

ହେ ଯୋଗୀ, ସର୍ବଦା ଆପଣଙ୍କ ଚିନ୍ତା କରି ମୁଁ କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣିବି? ହେ ଭଗବାନ, କେଉଁ କେଉଁ ଭାବରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଚିନ୍ତା କରିବି?

> ଅର୍ଜୁନ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଧ୍ୟାନ ସମୟରେ କେଉଁ କେଉଁ ରୂପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମନକୁ ଆଣିବେ।

## ଶ୍ଳୋକ 18

विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन । भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥१०.१८॥

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଆପଣଙ୍କ ଯୋଗ ଓ ବିଭୂତି ବିଷୟରେ ପୁଣି ବିସ୍ତାରରେ କୁହନ୍ତୁ; କାରଣ ଏହି ଅମୃତ ଶୁଣି ଶୁଣି ମୋର ତୃପ୍ତି ହେଉ ନାହିଁ।

> ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପାଇଁ ଅମୃତ ପରି; ଯେତେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେତେ ଆହୁରି ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।

## ଶ୍ଳୋକ 19

*श्रीभगवानुवाच* हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः । प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥१०.१९॥

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ବେଶ୍, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋର ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ତୁମକୁ କହିବି, କାରଣ ମୋର ବିସ୍ତାରର କୌଣସି ଅନ୍ତ ନାହିଁ।

> ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା ଅସୀମ, ତେଣୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କେବଳ ପ୍ରଧାନଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ କହନ୍ତି।

## ଶ୍ଳୋକ 20

अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः । अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥१०.२०॥

ହେ ଗୁଡ଼ାକେଶ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଥିବା ଆତ୍ମା। ମୁଁ ହିଁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଆଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତ।

> ଈଶ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର ଅନ୍ତରତମ ସତ୍ତା, ଏବଂ ଜୀବନର ଆରମ୍ଭରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ହିଁ ଅଛନ୍ତି।

## ଶ୍ଳୋକ 21

आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् । मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥१०.२१॥

ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ, ଜ୍ୟୋତିଷ୍କମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିରଣମୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ। ମରୁତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ମରୀଚି, ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଚନ୍ଦ୍ର।

> ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳରେ ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତା ଭିତରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରକାଶ ପାଏ।

## ଶ୍ଳୋକ 22

वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः । इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥१०.२२॥

ବେଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ସାମବେଦ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର। ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ମନ, ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଚେତନା।

> ସ୍ୱରରେ ଗାନ କରାଯାଉଥିବା ସାମବେଦ, ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର, ମନ ଓ ଚେତନା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ବିଶେଷ ପ୍ରକାଶ।

## ଶ୍ଳୋକ 23

रुद्राणां शंकरश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् । वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥१०.२३॥

ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଶଙ୍କର, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନପତି କୁବେର। ବସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ପର୍ବତଶିଖରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ମେରୁ।

> ଶିବ, ଧନର ଦେବତା କୁବେର, ଅଗ୍ନି ଓ ମେରୁ ପର୍ବତ ନିଜ ନିଜ ଦଳରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

## ଶ୍ଳୋକ 24

पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् । सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥१०.२४॥

ହେ ପାର୍ଥ, ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋତେ ପ୍ରଧାନ ବୃହସ୍ପତି ବୋଲି ଜାଣ। ସେନାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ସ୍କନ୍ଦ, ଏବଂ ଜଳାଶୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ସାଗର।

> ଦେବଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି, ଦେବସେନାପତି କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ବିଶାଳ ସାଗର ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।

## ଶ୍ଳୋକ 25

महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् । यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥१०.२५॥

ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଭୃଗୁ, ବାକ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଏକ ଅକ୍ଷର ଓଁ। ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଜପଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ଅଚଳ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ହିମାଳୟ।

> ଋଷି ଭୃଗୁ, ପବିତ୍ର ଓଁ, ନାମଜପ ଓ ଅଟଳ ହିମାଳୟରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ବିଶେଷ ପ୍ରକାଶ।

## ଶ୍ଳୋକ 26

अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः । गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥१०.२६॥

ସମସ୍ତ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାରଦ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଚିତ୍ରରଥ, ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କପିଳ ମୁନି।

> ପବିତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛ, ଭକ୍ତ ନାରଦ, ଗାୟକ ଚିତ୍ରରଥ ଓ ସାଂଖ୍ୟର ମୁନି କପିଳ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

## ଶ୍ଳୋକ 27

उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् । ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥१०.२७॥

ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋତେ ଅମୃତରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ବୋଲି ଜାଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଐରାବତ, ଏବଂ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା।

> ସମୁଦ୍ରମନ୍ଥନରୁ ବାହାରିଥିବା ଘୋଡ଼ା ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତୀ ଐରାବତ ଓ ପ୍ରଜାପାଳକ ରାଜା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମାର ପ୍ରକାଶ।

## ଶ୍ଳୋକ 28

आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् । प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥१०.२८॥

ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବଜ୍ର, ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାମଧେନୁ। ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମର କାରଣ ଯେଉଁ କନ୍ଦର୍ପ, ସେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ, ଏବଂ ସାପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବାସୁକି।

> ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଗାଈ, ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରେରଣା କାମଦେବ ଓ ସାପମାନଙ୍କ ରାଜା ବାସୁକି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରକାଶ।

## ଶ୍ଳୋକ 29

अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् । पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥१०.२९॥

ନାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଅନନ୍ତ, ଜଳଚରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବରୁଣ। ପିତୃପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଅର୍ଯ୍ୟମା, ଏବଂ ଶାସନକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଯମ।

> ଶେଷନାଗ ଅନନ୍ତ, ଜଳର ଦେବତା ବରୁଣ, ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଅର୍ଯ୍ୟମା ଓ ନ୍ୟାୟର ବିଚାରକ ଯମ, ସମସ୍ତେ ନିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

## ଶ୍ଳୋକ 30

प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् । मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥१०.३०॥

ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଗଣନା କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ କାଳ। ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ସିଂହ, ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିନତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗରୁଡ଼।

> ଦୈତ୍ୟକୁଳରେ ଜନ୍ମି ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ସବୁକିଛି ମାପୁଥିବା ସମୟ, ପଶୁରାଜ ସିଂହ ଓ ପକ୍ଷୀରାଜ ଗରୁଡ଼ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରକାଶ।

## ଶ୍ଳୋକ 31

पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् । झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥१०.३१॥

ଯାହା ସବୁ ପବିତ୍ର କରେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ପବନ; ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ରାମ। ମାଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ମକର, ଏବଂ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଜାହ୍ନବୀ ଗଙ୍ଗା।

> ଶୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ପବନ, ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଶ୍ରୀରାମ, ଜଳର ମକର ଓ ପବିତ୍ର ଗଙ୍ଗା, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଦଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

## ଶ୍ଳୋକ 32

सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन । अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥१०.३२॥

ହେ ଅର୍ଜୁନ, ସୃଷ୍ଟିର ଆଦି, ଅନ୍ତ ଓ ମଧ୍ୟଭାଗ ମଧ୍ୟ ମୁଁ। ବିଦ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଅଧ୍ୟାତ୍ମବିଦ୍ୟା, ଏବଂ ତର୍କ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ସତ୍ୟ ଖୋଜୁଥିବା ଆଲୋଚନା।

> ସୃଷ୍ଟିର ସମଗ୍ର ଧାରା ଈଶ୍ୱରଙ୍କଠାରେ, ଏବଂ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ସତ୍ୟର ସନ୍ଧାନରେ କରାଯାଉଥିବା ଆଲୋଚନା ତାଙ୍କ ବିଶେଷ ପ୍ରକାଶ।

## ଶ୍ଳୋକ 33

अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च । अहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः ॥१०.३३॥

ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଅକାର, ସମାସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ। ମୁଁ ହିଁ ଅକ୍ଷୟ କାଳ, ଏବଂ ସବୁଆଡ଼େ ମୁଖ ଥିବା ବିଧାତା ମଧ୍ୟ ମୁଁ।

> ବର୍ଣ୍ଣମାଳାର ପ୍ରଥମ ଧ୍ୱନି, ବ୍ୟାକରଣର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସମାସ, ଅନନ୍ତ ସମୟ ଓ ସର୍ବଦର୍ଶୀ ସ୍ରଷ୍ଟା, ସବୁ ଈଶ୍ୱର।

## ଶ୍ଳୋକ 34

मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् । कीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥१०.३४॥

ସବୁକିଛି ହରଣ କରୁଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ମୁଁ, ଏବଂ ଯାହା ହେବ ତାହାର ଉଦ୍ଭବ ମଧ୍ୟ ମୁଁ। ନାରୀବାଚକ ଗୁଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ କୀର୍ତ୍ତି, ଶ୍ରୀ, ବାକ୍, ସ୍ମୃତି, ମେଧା, ଧୃତି ଓ କ୍ଷମା।

> ମୃତ୍ୟୁ ଓ ନୂଆ ଜନ୍ମ ଦୁହେଁ ଈଶ୍ୱର, ଏବଂ ଖ୍ୟାତି, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ବାଣୀ, ସ୍ମୃତି, ମେଧା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ କ୍ଷମା ଭଳି ଗୁଣରେ ମଧ୍ୟ ସେ ହିଁ ପ୍ରକାଶିତ।

## ଶ୍ଳୋକ 35

बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् । मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥१०.३५॥

ସାମଗାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବୃହତ୍ସାମ, ଛନ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାୟତ୍ରୀ। ମାସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ମାର୍ଗଶିର, ଏବଂ ଋତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଫୁଲରେ ଭରା ବସନ୍ତ।

> ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାମଗାନ, ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ, ଫସଲର ମାସ ମାର୍ଗଶିର ଓ ଫୁଲର ଋତୁ ବସନ୍ତରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା ଦେଖାଯାଏ।

## ଶ୍ଳୋକ 36

द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् । जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥१०.३६॥

ଛଳନା କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ପଶାଖେଳ, ତେଜସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ତେଜ ମୁଁ। ମୁଁ ହିଁ ଜୟ, ମୁଁ ହିଁ ଉଦ୍ୟମ, ଏବଂ ସାତ୍ତ୍ୱିକମାନଙ୍କ ସତ୍ତ୍ୱ ମୁଁ।

> ଛଳନାର ଖେଳଠାରୁ ତେଜ, ଜୟ, ଉଦ୍ୟମ ଓ ସାତ୍ତ୍ୱିକତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଗୁଣ ଚରମରେ ପହଞ୍ଚେ, ସେଠାରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶକ୍ତି।

## ଶ୍ଳୋକ 37

वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः । मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥१०.३७॥

ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବାସୁଦେବ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନଞ୍ଜୟ। ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବ୍ୟାସ, ଏବଂ କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଉଶନା କବି।

> ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜେ, ଅର୍ଜୁନ, ବେଦବ୍ୟାସ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଦଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

## ଶ୍ଳୋକ 38

दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् । मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥१०.३८॥

ଦମନ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ମୁଁ, ଜୟ ଚାହୁଁଥିବାମାନଙ୍କ ନୀତି ମୁଁ। ଗୋପନୀୟ ବିଷୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ମୌନ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ମୁଁ।

> ଶାସନର ଦଣ୍ଡ, ଜୟର ନୀତି, ରହସ୍ୟ ରକ୍ଷାର ନୀରବତା ଓ ଜ୍ଞାନୀର ଜ୍ଞାନ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶକ୍ତି।

## ଶ୍ଳୋକ 39

यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन । न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥१०.३९॥

ହେ ଅର୍ଜୁନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଯାହା ବୀଜ, ତାହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ। ଚର କି ଅଚର ଏପରି କିଛି ନାହିଁ, ଯାହା ମୋ ବିନା ରହିପାରେ।

> ସବୁକିଛିର ମୂଳ ବୀଜ ଈଶ୍ୱର; ତାଙ୍କ ବିନା କୌଣସି ଜିନିଷର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ।

## ଶ୍ଳୋକ 40

नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परन्तप । एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥१०.४०॥

ହେ ପରନ୍ତପ, ମୋର ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତିର କୌଣସି ଅନ୍ତ ନାହିଁ। ମୋ ବିଭୂତିର ଏହି ବିସ୍ତାର ମୁଁ କେବଳ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲି।

> ଯେଉଁ ତାଲିକା ଶୁଣାଗଲା, ତାହା ଅସୀମ ମହିମାର ସାମାନ୍ୟ ନମୁନା ମାତ୍ର।

## ଶ୍ଳୋକ 41

यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा । तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंऽशसंभवम् ॥१०.४१॥

ଯାହା କିଛି ବିଭୂତିମୟ, ଶ୍ରୀମୟ କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେ ସବୁ ମୋ ତେଜର ଏକ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଛି ବୋଲି ଜାଣ।

> ଜଗତରେ ଯେଉଁଠି ଅସାଧାରଣ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଶକ୍ତି କିମ୍ବା ମହିମା ଦେଖାଯାଏ, ସେଠାରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ତେଜର ଗୋଟିଏ କଣା।

## ଶ୍ଳୋକ 42

अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन । विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥१०.४२॥

କିନ୍ତୁ ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଏତେ କିଛି ଜାଣି ତୁମର କ'ଣ ହେବ? ମୁଁ ମୋର ଗୋଟିଏ ଅଂଶରେ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରି ରହିଛି।

> ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହନ୍ତି, ସମଗ୍ର ଜଗତ ତାଙ୍କ ଅସୀମ ସତ୍ତାର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ ମାତ୍ର।

## Outro

ଏଠାରେ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାର ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଭୂତିଯୋଗ, ଅର୍ଥାତ୍ ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତିର ଯୋଗ, ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ବିଶ୍ୱରୂପ ଦେଖାନ୍ତି। ଧାର୍ମିକ ଷ୍ଟୁଡିଓ ତରଫରୁ।

Keep going