ଅଧ୍ୟାୟ ୪: ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମସନ୍ନ୍ୟାସର ଯୋଗ | Bhagavad Gita Chapter 4 | Odia Audiobook
Episode 4 of 10 in ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଶ୍ରାବ୍ୟ ପୁସ୍ତକ | Bhagavad Gita Audiobook in Odia.
Narrated with an AI voice.
- Reading time
- 10 min
- Listening time
- 21 min
- By
- DharmikStudio Originals
- Narration
- AI voice
Read along
# ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଶ୍ରାବ୍ୟ ପୁସ୍ତକ, ଅଧ୍ୟାୟ ୪: ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମସନ୍ନ୍ୟାସର ଯୋଗ
## Intro
ଭଗବଦ୍ ଗୀତା, ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ: ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମସନ୍ନ୍ୟାସର ଯୋଗ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜଣାନ୍ତି ଯେ ଏହି ଯୋଗ ସେ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଥମେ ଶିଖାଇଥିଲେ, ଏବଂ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ରକ୍ଷା ଓ ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ସେ ବାରମ୍ବାର ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି। ସେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞର କଥା କହନ୍ତି, ଏବଂ ଦେଖାନ୍ତି ଯେ ଜ୍ଞାନ ନିଆଁ ଭଳି କର୍ମର ବନ୍ଧନକୁ ଜାଳିଦିଏ। ଏହି ଅନୁବାଦ ଧାର୍ମିକ ଷ୍ଟୁଡିଓର।
## ଶ୍ଳୋକ 1
*श्रीभगवानुवाच* इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् । विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ॥४.१॥
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଏହି ଅବିନାଶୀ ଯୋଗ ମୁଁ ବିବସ୍ୱାନଙ୍କୁ କହିଥିଲି। ବିବସ୍ୱାନ ଏହା ମନୁଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ଏବଂ ମନୁ କହିଥିଲେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କୁ।
> ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜଣାନ୍ତି, ଏହି ଶିକ୍ଷା ନୂଆ ନୁହେଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ବିବସ୍ୱାନଙ୍କଠାରୁ ଏହା ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲି ଆସିଛି।
## ଶ୍ଳୋକ 2
एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः । स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप ॥४.२॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ଏହିପରି ପରମ୍ପରାରେ ମିଳିଥିବା ଏହି ଯୋଗକୁ ରାଜର୍ଷିମାନେ ଜାଣିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘ କାଳ ବିତିବା ପରେ ଏହି ସଂସାରରେ ସେହି ଯୋଗ ଲୋପ ପାଇଗଲା।
> ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଚାଲି ଆସୁଥିବା ଏହି ଜ୍ଞାନ ସମୟ ସହ ହଜିଯାଇଥିଲା।
## ଶ୍ଳୋକ 3
स एवायं मया तेऽद्य योगः प्रोक्तः पुरातनः । भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् ॥४.३॥
ସେହି ପୁରାତନ ଯୋଗ ହିଁ ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି, କାରଣ ତୁମେ ମୋର ଭକ୍ତ ଓ ସଖା। ଏହା ଏକ ଉତ୍ତମ ରହସ୍ୟ।
> ଅର୍ଜୁନ ଭକ୍ତ ଓ ବନ୍ଧୁ, ତେଣୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ପୁଣି ଦିଅନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 4
*अर्जुन उवाच* अपरं भवतो जन्म परं जन्म विवस्वतः । कथमेतद्विजानीयां त्वमादौ प्रोक्तवानिति ॥४.४॥
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ଆପଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ପରେ, ଏବଂ ବିବସ୍ୱାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ। ତେବେ ମୁଁ କିପରି ବୁଝିବି ଯେ ଆପଣ ହିଁ ଆରମ୍ଭରେ ଏହା କହିଥିଲେ?
> ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ସରଳ: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତ ଏହି କାଳର, ସେ ପ୍ରାଚୀନ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ କିପରି ଶିଖାଇଲେ?
## ଶ୍ଳୋକ 5
*श्रीभगवानुवाच* बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन । तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥४.५॥
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ଅର୍ଜୁନ, ମୋର ଓ ତୁମର ବହୁ ଜନ୍ମ ବିତିଯାଇଛି। ହେ ପରନ୍ତପ, ମୁଁ ସେସବୁ ଜାଣେ, ତୁମେ ଜାଣ ନାହିଁ।
> ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହନ୍ତି, ଦୁହିଁଙ୍କର ବହୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି। ପାର୍ଥକ୍ୟ ଏତିକି ଯେ ସେ ସବୁ ମନେ ରଖନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 6
अजोऽपि सन्नव्ययात्मा भूतानामीश्वरोऽपि सन् । प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय संभवाम्यात्ममायया ॥४.६॥
ମୁଁ ଜନ୍ମରହିତ ଓ ଅବିନାଶୀ, ସବୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଈଶ୍ୱର, ତଥାପି ନିଜ ପ୍ରକୃତିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ନିଜ ମାୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।
> ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସାଧାରଣ ଜନ୍ମ ଭଳି ନୁହେଁ। ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 7
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत । अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम् ॥४.७॥
ହେ ଭାରତ, ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମର ଗ୍ଳାନି ହୁଏ ଓ ଅଧର୍ମର ଉତ୍ଥାନ ଘଟେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ନିଜକୁ ପ୍ରକଟ କରେ।
> ଗୀତାର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ଳୋକ। ଧର୍ମ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ଈଶ୍ୱର ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 8
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् । धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ॥४.८॥
ସାଧୁମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଦୁଷ୍କର୍ମୀମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ, ଏବଂ ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ମୁଁ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଅବତରଣ କରେ।
> ଅବତାରର ତିନୋଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ: ସଜ୍ଜନଙ୍କ ରକ୍ଷା, ଅନ୍ୟାୟର ବିନାଶ, ଓ ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠା।
## ଶ୍ଳୋକ 9
जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः । त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोऽर्जुन ॥४.९॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ମୋର ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମ ଦିବ୍ୟ। ଯେ ଏହାକୁ ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣେ, ଦେହ ତ୍ୟାଗ ପରେ ତାହାର ଆଉ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେ ମୋ ପାଖକୁ ହିଁ ଆସେ।
> ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମର ସତ୍ୟ ବୁଝିଲେ ପୁନର୍ଜନ୍ମର ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
## ଶ୍ଳୋକ 10
वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः । बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः ॥४.१०॥
ଆସକ୍ତି, ଭୟ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ, ମୋଠାରେ ମଗ୍ନ, ମୋର ଆଶ୍ରିତ ବହୁ ଲୋକ ଜ୍ଞାନରୂପୀ ତପସ୍ୟାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ମୋ ଭାବ ପାଇଛନ୍ତି।
> ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ବହୁ ଲୋକ ଏହି ପଥରେ ଚାଲି ମୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 11
ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् । मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥४.११॥
ଯେ ଯେପରି ମୋର ଶରଣ ନିଏ, ମୁଁ ତାକୁ ସେହିପରି ଗ୍ରହଣ କରେ। ହେ ପାର୍ଥ, ମଣିଷମାନେ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ମୋ ପଥକୁ ହିଁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
> ଯେ ଯେପରି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ, ଈଶ୍ୱର ତାକୁ ସେହିପରି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 12
काङ्क्षन्तः कर्मणां सिद्धिं यजन्त इह देवताः । क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिद्धिर्भवति कर्मजा ॥४.१२॥
କର୍ମର ସିଦ୍ଧି ଚାହିଁ ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, କାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ କର୍ମରୁ ଜାତ ସିଦ୍ଧି ଶୀଘ୍ର ମିଳେ।
> ଅନେକେ ଶୀଘ୍ର ଫଳ ଚାହାନ୍ତି, ତେଣୁ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏପରି ଫଳ ଶୀଘ୍ର ଆସେ।
## ଶ୍ଳୋକ 13
चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः । तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम् ॥४.१३॥
ଗୁଣ ଓ କର୍ମର ବିଭାଗ ଅନୁସାରେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ତାହାର କର୍ତ୍ତା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଅକର୍ତ୍ତା ଓ ଅବିନାଶୀ ବୋଲି ଜାଣ।
> ଶ୍ଳୋକଟି କହେ, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ବିଭାଗ ଗୁଣ ଓ କର୍ମ ଅନୁସାରେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହାର ସ୍ରଷ୍ଟା ହୋଇ ମଧ୍ୟ କର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ନୁହନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 14
न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा । इति मां योऽभिजानाति कर्मभिर्न स बध्यते ॥४.१४॥
କର୍ମ ମୋତେ ଲିପ୍ତ କରେ ନାହିଁ, କର୍ମଫଳରେ ମୋର କୌଣସି ଆକାଙ୍କ୍ଷା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଯେ ମୋତେ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ କର୍ମରେ ବାନ୍ଧି ହୁଏ ନାହିଁ।
> ଫଳର ଇଚ୍ଛା ନ ଥିଲେ କର୍ମ ବାନ୍ଧେ ନାହିଁ। ଏହା ଜାଣିଲେ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ରହେ।
## ଶ୍ଳୋକ 15
एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः । कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम् ॥४.१५॥
ଏହା ଜାଣି ହିଁ ପ୍ରାଚୀନ ମୁକ୍ତିକାମୀମାନେ ମଧ୍ୟ କର୍ମ କରିଥିଲେ। ତେଣୁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ କର୍ମ ହିଁ କର, ଯେପରି ପୂର୍ବଜମାନେ ପୂର୍ବରୁ କରିଥିଲେ।
> ପ୍ରାଚୀନ ମୁକ୍ତିକାମୀମାନେ ମଧ୍ୟ କାମ ଛାଡ଼ି ନ ଥିଲେ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 16
किं कर्म किमकर्मेति कवयोऽप्यत्र मोहिताः । तत्ते कर्म प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥४.१६॥
କର୍ମ କ'ଣ, ଅକର୍ମ କ'ଣ, ଏ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ। ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି କର୍ମର କଥା କହିବି, ଯାହା ଜାଣି ତୁମେ ଅଶୁଭରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।
> କାମ ଓ କାମ ନ କରିବାର ପାର୍ଥକ୍ୟ ସହଜ ନୁହେଁ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହିବେ।
## ଶ୍ଳୋକ 17
कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः । अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ॥४.१७॥
କର୍ମକୁ ବୁଝିବାକୁ ହେବ, ବିକର୍ମକୁ ବୁଝିବାକୁ ହେବ, ଅକର୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିବାକୁ ହେବ। କର୍ମର ଗତି ବଡ଼ ଗହନ।
> କର୍ମ, ନିଷିଦ୍ଧ କର୍ମ ଓ କର୍ମହୀନତା, ତିନୋଟିକୁ ହିଁ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ।
## ଶ୍ଳୋକ 18
कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः । स बुद्धिमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत् ॥४.१८॥
ଯେ କର୍ମରେ ଅକର୍ମ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ଅକର୍ମରେ କର୍ମ ଦେଖନ୍ତି, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ହିଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ। ସେ ଯୋଗୀ, ସେ ସବୁ କର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି।
> ଯେ କାମ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତରରେ ସ୍ଥିର, ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ଭିତରେ ମଧ୍ୟ କାମ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ହିଁ ଜ୍ଞାନୀ।
## ଶ୍ଳୋକ 19
यस्य सर्वे समारम्भाः कामसंकल्पवर्जिताः । ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः ॥४.१९॥
ଯାହାଙ୍କ ସବୁ ଉଦ୍ୟମ କାମନା ଓ ସଙ୍କଳ୍ପରୁ ମୁକ୍ତ, ଯାହାଙ୍କ କର୍ମ ଜ୍ଞାନର ନିଆଁରେ ଦଗ୍ଧ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ପଣ୍ଡିତ କହନ୍ତି।
> ସ୍ୱାର୍ଥର ଇଚ୍ଛା ବିନା ଯେ କାମ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନର ନିଆଁ ତାଙ୍କ କର୍ମବନ୍ଧନ ଜାଳିଦିଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 20
त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः । कर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपि नैव किंचित्करोति सः ॥४.२०॥
କର୍ମଫଳର ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ି, ସର୍ବଦା ତୃପ୍ତ, କୌଣସି କିଛି ଉପରେ ନିର୍ଭର ନ କରି, ସେ କର୍ମରେ ପୂରାପୂରି ଲାଗି ରହି ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ କିଛି କରନ୍ତି ନାହିଁ।
> ଆସକ୍ତି ନ ଥିଲେ କାମ କରି ମଧ୍ୟ ମଣିଷ କର୍ମର ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 21
निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः । शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥४.२१॥
ଆଶା ଛାଡ଼ି, ମନ ଓ ନିଜକୁ ସଂଯତ ରଖି, ସବୁ ସଂଗ୍ରହ ତ୍ୟାଗ କରି, କେବଳ ଶରୀରର ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ କର୍ମ କରି ସେ ପାପର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
> ଯେ କିଛି ସଞ୍ଚୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କେବଳ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ କାମ କରନ୍ତି, ସେ ପାପରେ ଛନ୍ଦି ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 22
यदृच्छालाभसंतुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः । समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते ॥४.२२॥
ଆପେ ଆପେ ଯାହା ମିଳେ ସେଥିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ, ଈର୍ଷାହୀନ, ସଫଳତା ଓ ବିଫଳତାରେ ସମାନ, ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତି କର୍ମ କରି ମଧ୍ୟ ବାନ୍ଧି ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
> ଯାହା ମିଳେ ସେଥିରେ ଖୁସି ରହିବା, ଓ ଲାଭ କ୍ଷତିରେ ସମାନ ରହିବା, ଏହା ହିଁ ମୁକ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ।
## ଶ୍ଳୋକ 23
गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः । यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते ॥४.२३॥
ଯେ ଆସକ୍ତିହୀନ ଓ ମୁକ୍ତ, ଯାହାଙ୍କ ମନ ଜ୍ଞାନରେ ସ୍ଥିର, ଯେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ କର୍ମ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସବୁ କର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଲୀନ ହୋଇଯାଏ।
> ଅର୍ପଣ ଭାବରେ କରାଯାଇଥିବା କାମ କୌଣସି ବନ୍ଧନର ଚିହ୍ନ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 24
ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् । ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥४.२४॥
ଅର୍ପଣ ବ୍ରହ୍ମ, ଆହୁତି ବ୍ରହ୍ମ, ବ୍ରହ୍ମରୂପୀ ଅଗ୍ନିରେ ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମରୂପୀ କର୍ମରେ ଯେ ସମାହିତ, ସେ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ହିଁ ପାଆନ୍ତି।
> ଯେ ସବୁଥିରେ ପରମ ସତ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାମ ହିଁ ଯଜ୍ଞ।
## ଶ୍ଳୋକ 25
दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते । ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति ॥४.२५॥
କେତେକ ଯୋଗୀ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ ବ୍ରହ୍ମରୂପୀ ଅଗ୍ନିରେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଯଜ୍ଞକୁ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି।
> ଏଠାରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞର କଥା କହିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 26
श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति । शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥४.२६॥
କେହି ଶ୍ରବଣ ଆଦି ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ସଂଯମର ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ ଶବ୍ଦ ଆଦି ବିଷୟକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି।
> ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର, ଦୁଇଟିକୁ ହିଁ ଯଜ୍ଞ କୁହାଯାଇଛି।
## ଶ୍ଳୋକ 27
सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे । आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते ॥४.२७॥
ପୁଣି କେହି ସବୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର କର୍ମ ଓ ପ୍ରାଣର କର୍ମକୁ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଆତ୍ମସଂଯମରୂପୀ ଯୋଗର ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି।
> ମନ ଓ ପ୍ରାଣକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯତ କରିବା ମଧ୍ୟ ଏକ ଯଜ୍ଞ।
## ଶ୍ଳୋକ 28
द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञा योगयज्ञास्तथापरे । स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्च यतयः संशितव्रताः ॥४.२८॥
କେହି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, କେହି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, କେହି ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା। ପୁଣି କଠୋର ବ୍ରତ ପାଳନକାରୀ ସାଧକମାନେ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ଜ୍ଞାନର ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି।
> ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ଯୋଗ, ଶାସ୍ତ୍ରପାଠ ଓ ଜ୍ଞାନ, ସବୁ ହିଁ ଯଜ୍ଞ।
## ଶ୍ଳୋକ 29
अपाने जुह्वति प्राणं प्राणेऽपानं तथापरे । प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥४.२९॥
କେହି ଅପାନରେ ପ୍ରାଣକୁ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି, ପୁଣି କେହି ପ୍ରାଣରେ ଅପାନକୁ। ପ୍ରାଣାୟାମରେ ନିଷ୍ଠାପର ସେମାନେ ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନର ଗତି ରୋକନ୍ତି।
> ଶ୍ୱାସ ନେବା ଓ ଛାଡ଼ିବାକୁ ସଂଯତ କରିବା ମଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞ। ଏଠାରେ ପ୍ରାଣାୟାମର କଥା କୁହାଯାଇଛି।
## ଶ୍ଳୋକ 30
अपरे नियताहाराः प्राणान्प्राणेषु जुह्वति । सर्वेऽप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः ॥४.३०॥
ପୁଣି କେହି ଆହାର ସଂଯତ କରି ପ୍ରାଣକୁ ପ୍ରାଣରେ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି। ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଯଜ୍ଞ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଏମାନଙ୍କ ପାପ କ୍ଷୟ ହୋଇଛି।
> ପରିମିତ ଆହାର ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞ ମନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରେ।
## ଶ୍ଳୋକ 31
यज्ञशिष्टामृतभुजो यान्ति ब्रह्म सनातनम् । नायं लोकोऽस्त्ययज्ञस्य कुतोऽन्यः कुरुसत्तम ॥४.३१॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞର ଅବଶେଷରୂପୀ ଅମୃତ ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପାଆନ୍ତି। ଯେ ଯଜ୍ଞ କରେ ନାହିଁ, ତା ପାଇଁ ଏହି ଲୋକ ହିଁ ନାହିଁ, ତେବେ ପରଲୋକ କେଉଁଠି?
> ଯଜ୍ଞର ଭାବ ବିନା ଏହି ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ସାର୍ଥକ ହୁଏ ନାହିଁ, ପରଜୀବନ ତ ଦୂରର କଥା।
## ଶ୍ଳୋକ 32
एवं बहुविधा यज्ञा वितता ब्रह्मणो मुखे । कर्मजान्विद्धि तान्सर्वानेवं ज्ञात्वा विमोक्ष्यसे ॥४.३२॥
ଏହିପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ ବେଦରେ ବିସ୍ତାରରେ କୁହାଯାଇଛି। ଜାଣ, ସେସବୁ କର୍ମରୁ ଜାତ। ଏହା ଜାଣିଲେ ତୁମେ ମୁକ୍ତ ହେବ।
> ସବୁ ଯଜ୍ଞ କୌଣସି ନା କୌଣସି କର୍ମ। ଏହା ବୁଝିବା ହିଁ ମୁକ୍ତିର ପଥ।
## ଶ୍ଳୋକ 33
श्रेयान्द्रव्यमयाद्यज्ञाज्ज्ञानयज्ञः परन्तप । सर्वं कर्माखिलं पार्थ ज्ञाने परिसमाप्यते ॥४.३३॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ଦ୍ରବ୍ୟମୟ ଯଜ୍ଞ ଅପେକ୍ଷା ଜ୍ଞାନଯଜ୍ଞ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ହେ ପାର୍ଥ, ସବୁ କର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜ୍ଞାନରେ ହିଁ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
> ବସ୍ତୁର ଅର୍ପଣ ଅପେକ୍ଷା ଜ୍ଞାନର ଯଜ୍ଞ ବଡ଼। ସବୁ କାମର ଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଜ୍ଞାନ।
## ଶ୍ଳୋକ 34
तद्विद्धि प्रणिपातेन परिप्रश्नेन सेवया । उपदेक्ष्यन्ति ते ज्ञानं ज्ञानिनस्तत्त्वदर्शिनः ॥४.३४॥
ପ୍ରଣାମ କରି, ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରି ଓ ସେବା କରି ସେହି ଜ୍ଞାନ ଜାଣ। ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ସେହି ଜ୍ଞାନର ଉପଦେଶ ଦେବେ।
> ଜ୍ଞାନ ପାଇବାକୁ ହେଲେ ବିନୟ, ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ସେବା ସହ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ହୁଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 35
यज्ज्ञात्वा न पुनर्मोहमेवं यास्यसि पाण्डव । येन भूतान्यशेषेण द्रक्ष्यस्यात्मन्यथो मयि ॥४.३५॥
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ତାହା ଜାଣିଲେ ତୁମେ ଆଉ ଏପରି ମୋହରେ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ତାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସବୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିଜ ଭିତରେ, ଏବଂ ତା ପରେ ମୋ ଭିତରେ ଦେଖିବ।
> ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ମିଳିଲେ ସବୁ ଜୀବଙ୍କୁ ନିଜ ଭିତରେ ଓ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଭିତରେ ଦେଖିହୁଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 36
अपि चेदसि पापेभ्यः सर्वेभ्यः पापकृत्तमः । सर्वं ज्ञानप्लवेनैव वृजिनं सन्तरिष्यसि ॥४.३६॥
ଯଦି ତୁମେ ସବୁ ପାପୀଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ପାପୀ ହୁଅ, ତଥାପି ଜ୍ଞାନର ନୌକାରେ ଚଢ଼ି ସବୁ ପାପ ପାରି ହୋଇଯିବ।
> ଜ୍ଞାନ ଏପରି ନୌକା, ଯାହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାପକୁ ମଧ୍ୟ ପାରି କରାଇଦିଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 37
यथैधांसि समिद्धोऽग्निर्भस्मसात्कुरुतेऽर्जुन । ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात्कुरुते तथा ॥४.३७॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଯେପରି ଜଳୁଥିବା ନିଆଁ କାଠକୁ ପାଉଁଶ କରିଦିଏ, ସେହିପରି ଜ୍ଞାନର ନିଆଁ ସବୁ କର୍ମକୁ ପାଉଁଶ କରିଦିଏ।
> ନିଆଁ ଯେପରି କାଠ ଜାଳେ, ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କର୍ମର ବନ୍ଧନ ଜାଳିଦିଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 38
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते । तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति ॥४.३८॥
ଏହି ସଂସାରରେ ଜ୍ଞାନ ଭଳି ପବିତ୍ର ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ଯୋଗରେ ସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ସମୟ ଆସିଲେ ତାହା ନିଜ ଭିତରେ ହିଁ ପାଆନ୍ତି।
> ଜ୍ଞାନ ବାହାରୁ ଆସେ ନାହିଁ। ସାଧନାର ଫଳରେ ସମୟକ୍ରମେ ତାହା ଅନ୍ତରରେ ହିଁ ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 39
श्रद्धावाँल्लभते ज्ञानं तत्परः संयतेन्द्रियः । ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति ॥४.३९॥
ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ, ସେଥିରେ ନିଷ୍ଠାପର, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ସଂଯତ ରଖନ୍ତି, ସେ ଜ୍ଞାନ ପାଆନ୍ତି। ଜ୍ଞାନ ପାଇ ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ହିଁ ସେ ପରମ ଶାନ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
> ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଏକାଗ୍ରତା ଓ ସଂଯମ, ଏହି ତିନୋଟି ଜ୍ଞାନର ପଥ ଖୋଲିଦିଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 40
अज्ञश्चाश्रद्दधानश्च संशयात्मा विनश्यति । नायं लोकोऽस्ति न परो न सुखं संशयात्मनः ॥४.४०॥
ଅଜ୍ଞ, ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନ ଓ ସଂଶୟୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ। ସଂଶୟୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ଲୋକ ନାହିଁ, ପରଲୋକ ନାହିଁ, ସୁଖ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
> ଯେ କିଛି ବିଶ୍ୱାସ କରେ ନାହିଁ, ସବୁଥିରେ ସନ୍ଦେହ କରେ, ସେ କେଉଁଠି ଶାନ୍ତି ପାଏ ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 41
योगसंन्यस्तकर्माणं ज्ञानसंछिन्नसंशयम् । आत्मवन्तं न कर्माणि निबध्नन्ति धनंजय ॥४.४१॥
ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ଯେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା କର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସଂଶୟ ଛିନ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ଆତ୍ମସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କର୍ମ ବାନ୍ଧିପାରେ ନାହିଁ।
> ଯୋଗ ଓ ଜ୍ଞାନ ଏକାଠି ଥିଲେ କର୍ମ ଆଉ ବନ୍ଧନ ଆଣେ ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 42
तस्मादज्ञानसम्भूतं हृत्स्थं ज्ञानासिनात्मनः । छित्त्वैनं संशयं योगमातिष्ठोत्तिष्ठ भारत ॥४.४२॥
ତେଣୁ ହେ ଭାରତ, ଅଜ୍ଞାନରୁ ଜାତ, ହୃଦୟରେ ଥିବା ନିଜର ଏହି ସଂଶୟକୁ ଜ୍ଞାନର ଖଡ୍ଗରେ ଛିନ୍ନ କରି ଯୋଗରେ ସ୍ଥିର ହୁଅ। ଉଠ!
> ଅଧ୍ୟାୟଟି ଏକ ଆହ୍ୱାନରେ ଶେଷ ହୁଏ: ଜ୍ଞାନର ଖଡ୍ଗରେ ସଂଶୟ କାଟି ଉଠି ଠିଆ ହୁଅ।
## Outro
ଏଠାରେ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାର ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଜ୍ଞାନକର୍ମସନ୍ନ୍ୟାସଯୋଗ, ଅର୍ଥାତ୍ ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମସନ୍ନ୍ୟାସର ଯୋଗ, ସମାପ୍ତ ହେଲା। ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜୁନ ପଚାରନ୍ତି, କର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଭଲ ନା କର୍ମ କରିବା, ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାହାର ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି। ଧାର୍ମିକ ଷ୍ଟୁଡିଓ ତରଫରୁ।
Keep going
- Listen: ଅଧ୍ୟାୟ ୪: ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମସନ୍ନ୍ୟାସର ଯୋଗ | Bhagavad Gita Chapter 4 | Odia Audiobook
- Previous: ଅଧ୍ୟାୟ ୩: କର୍ମର ଯୋଗ | Bhagavad Gita Chapter 3 | Odia Audiobook
- Next: ଅଧ୍ୟାୟ ୫: କର୍ମତ୍ୟାଗର ଯୋଗ | Bhagavad Gita Chapter 5 | Odia Audiobook
- All episodes of ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଶ୍ରାବ୍ୟ ପୁସ୍ତକ | Bhagavad Gita Audiobook in Odia