ఆరవ అధ్యాయం: ధ్యాన యోగం | Bhagavad Gita Chapter 6 | Telugu Audiobook

Episode 6 of 10 in భగవద్గీత ఆడియోబుక్ | Bhagavad Gita Audiobook in Telugu.

Narrated with an AI voice.

Reading time
9 min
Listening time
22 min
By
DharmikStudio Originals
Narration
AI voice

Read along

# భగవద్గీత ఆడియోబుక్, ఆరవ అధ్యాయం: ధ్యాన యోగం

## Intro

భగవద్గీత, ఆరవ అధ్యాయం: ధ్యాన యోగం. ఈ అధ్యాయంలో, ఎలా కూర్చోవాలో, మనస్సును ఎలా స్థిరపరచుకోవాలో, ధ్యానం వేళ్లూనుకునేలా సమతుల్యంగా ఎలా జీవించాలో కృష్ణుడు వివరిస్తారు. మనస్సును పట్టుకోవడం గాలిని పట్టుకున్నంత కష్టమని అర్జునుడు అనగా, అభ్యాసం, వైరాగ్యం దానిని వశపరుస్తాయని, నిజాయితీగల ఏ ప్రయత్నమూ వృథా కాదని కృష్ణుడు సమాధానం ఇస్తారు. ఇది ధార్మిక్ స్టూడియో అనువాదం.

## శ్లోకం 1

*श्रीभगवानुवाच* अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः । स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥६.१॥

శ్రీ భగవానుడు పలికారు: కర్మఫలాన్ని ఆశ్రయించకుండా, చేయవలసిన కర్మను చేసేవాడే సన్న్యాసి, యోగి కూడా; అగ్నిని విడిచినవాడు గానీ, కర్మను విడిచినవాడు గానీ కాదు.

> బాహ్య కర్మకాండలను విడిచిపెట్టడం సన్న్యాసం కాదు. ఫలాపేక్ష లేకుండా కర్తవ్యం చేయడమే నిజమైన సన్న్యాసం.

## శ్లోకం 2

यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव । न ह्यसंन्यस्तसंकल्पो योगी भवति कश्चन ॥६.२॥

పాండవా, దేనిని సన్న్యాసం అంటారో దానినే యోగం అని తెలుసుకోండి. ఎందుకంటే సంకల్పాలను త్యజించనివాడు ఎవడూ యోగి కాలేడు.

> సన్న్యాసం, యోగం ఒక్కటే. కోరికలతో కూడిన సంకల్పాలను విడవకుండా యోగం సిద్ధించదు.

## శ్లోకం 3

आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते । योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥६.३॥

యోగాన్ని అధిరోహించాలనుకునే మునికి కర్మయే సాధనం అని చెప్పబడింది. యోగారూఢుడైన అతనికే శమమే సాధనం అని చెప్పబడింది.

> మొదట్లో కర్మ మనస్సును పరిపక్వం చేస్తుంది. ఉన్నత స్థితిలో ప్రశాంతతే ముందుకు నడిపిస్తుంది.

## శ్లోకం 4

यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते । सर्वसंकल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥६.४॥

ఎప్పుడు ఒకడు ఇంద్రియ విషయాలలోనూ కర్మలలోనూ ఆసక్తుడు కాకుండా, అన్ని సంకల్పాలనూ త్యజిస్తాడో, అప్పుడు అతడు యోగారూఢుడని చెప్పబడతాడు.

> ఇంద్రియ సుఖాలపైనా కర్మలపైనా ఆసక్తి తొలగినప్పుడు యోగ శిఖరం చేరుకుంటాడు.

## శ్లోకం 5

उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् । आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥६.५॥

తనను తానే ఉద్ధరించుకోవాలి; తనను తాను దిగజార్చుకోకూడదు. ఎందుకంటే తనకు తానే బంధువు, తనకు తానే శత్రువు.

> మన ఉన్నతి, పతనం మన చేతుల్లోనే ఉన్నాయి. మనకు మనమే మిత్రులం లేదా శత్రువులం కాగలం.

## శ్లోకం 6

बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः । अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत् ॥६.६॥

ఎవడు తనను తానే జయించాడో, అతనికి అతడే బంధువు. తనను జయించనివానికి మాత్రం, అతడే శత్రువులా శత్రుత్వంతో ప్రవర్తిస్తాడు.

> అదుపులో ఉన్న మనస్సు మిత్రుడవుతుంది. అదుపు లేని మనస్సు శత్రువులా బాధిస్తుంది.

## శ్లోకం 7

जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः । शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ॥६.७॥

తనను జయించి ప్రశాంతుడైనవాని మనస్సు చలిలోనూ వేడిలోనూ, సుఖంలోనూ దుఃఖంలోనూ, మానంలోనూ అవమానంలోనూ పరమాత్మలో ఏకాగ్రమై ఉంటుంది.

> తనను జయించినవాడు అన్ని ద్వంద్వాలలోనూ ప్రశాంతతను కోల్పోడు.

## శ్లోకం 8

ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः । युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥६.८॥

జ్ఞాన విజ్ఞానాలతో తృప్తి చెందినవాడు, కూటస్థుడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, మట్టిబెడ్డనూ రాయినీ బంగారాన్నీ సమంగా చూసేవాడు అయిన యోగియే యుక్తుడని చెప్పబడతాడు.

> మట్టీ బంగారమూ సమంగా కనిపించే తృప్తిగల మనస్సే నిజమైన యోగి లక్షణం.

## శ్లోకం 9

सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु । साधुष्वपि च पापेषु समबुद्धिर्विशिष्यते ॥६.९॥

శ్రేయోభిలాషులు, మిత్రులు, శత్రువులు, ఉదాసీనులు, మధ్యస్థులు, ద్వేషించదగినవారు, బంధువులు, సాధువులు, పాపులు అందరిపైనా సమబుద్ధి కలవాడు విశిష్టుడు.

> అందరి పట్లా ఒకే భావంతో ఉండేవాడే ఉత్తముడు.

## శ్లోకం 10

योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः । एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥६.१०॥

యోగి ఏకాంత ప్రదేశంలో ఉండి, ఒంటరిగా, మనస్సునూ శరీరాన్నీ నిగ్రహించి, ఆశలు లేకుండా, సంగ్రహం లేకుండా, నిరంతరం తనను యోగంలో నిలుపుకోవాలి.

> ధ్యానానికి ఏకాంతం, ఆత్మనిగ్రహం, కోరికల నుండి విముక్తి అవసరం.

## శ్లోకం 11

शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः । नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥६.११॥

పవిత్రమైన ప్రదేశంలో, మరీ ఎత్తుగా కాకుండా మరీ తక్కువగా కాకుండా, దర్భ, జింకచర్మం, వస్త్రం ఒకదానిపై ఒకటి పరిచి, తనకు స్థిరమైన ఆసనాన్ని ఏర్పరచుకొని,

> ధ్యాన స్థలం పవిత్రంగా, ఆసనం స్థిరంగా ఉండాలి.

## శ్లోకం 12

तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः । उपविश्यासने युञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये ॥६.१२॥

ఆ ఆసనంపై కూర్చుని, మనస్సును ఏకాగ్రం చేసి, చిత్తాన్నీ ఇంద్రియ క్రియలనూ నిగ్రహించి, ఆత్మశుద్ధి కోసం యోగాన్ని అభ్యసించాలి.

> కూర్చున్న తర్వాత మనస్సును ఒకే బిందువుపై నిలపడమే ధ్యానానికి ఆరంభం.

## శ్లోకం 13

समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः । सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥६.१३॥

శరీరం, తల, మెడ సమంగా, కదలకుండా నిలిపి, స్థిరంగా ఉండి, తన ముక్కు కొనను చూస్తూ, దిక్కులవైపు చూడకుండా,

> వెన్ను, మెడ, తల తిన్నగా ఉండాలి; దృష్టి అటూ ఇటూ తిరగకూడదు.

## శ్లోకం 14

प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः । मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः ॥६.१४॥

ప్రశాంతమైన మనస్సుతో, భయం లేకుండా, బ్రహ్మచర్య వ్రతంలో నిలిచి, మనస్సును నిగ్రహించి, నన్నే చింతిస్తూ, నన్నే పరమ లక్ష్యంగా చేసుకొని, యోగయుక్తుడై కూర్చోవాలి.

> ప్రశాంతత, నిర్భయత్వం, భగవంతునిపై నిలిచిన మనస్సు ధ్యానాన్ని పరిపూర్ణం చేస్తాయి.

## శ్లోకం 15

युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी नियतमानसः । शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति ॥६.१५॥

ఈ విధంగా ఎల్లప్పుడూ తనను యోగంలో నిలుపుకుంటూ, మనస్సును నియమించిన యోగి, నాయందు నెలకొన్నదీ నిర్వాణ పరాకాష్ఠ అయినదీ అయిన శాంతిని పొందుతాడు.

> నిరంతర ధ్యానం భగవంతునిలో నెలకొన్న పరమ శాంతికి చేరుస్తుంది.

## శ్లోకం 16

नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः । न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ॥६.१६॥

అర్జునా, మితిమీరి తినేవానికి యోగం లేదు; అసలు తిననివానికీ లేదు. అతిగా నిద్రించేవానికీ లేదు, ఎప్పుడూ మేలుకొని ఉండేవానికీ లేదు.

> ఆహారంలోనూ నిద్రలోనూ అతి, లోటు రెండూ ధ్యానానికి ఆటంకాలు.

## శ్లోకం 17

युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु । युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥६.१७॥

మితమైన ఆహార విహారాలు, కర్మలలో మితమైన ప్రయత్నం, మితమైన నిద్రా జాగరణలు కలవానికి యోగం దుఃఖాన్ని హరించేదిగా అవుతుంది.

> మధ్యేమార్గమైన, సమతుల్యమైన జీవితమే యోగం ఫలించేలా చేస్తుంది.

## శ్లోకం 18

यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते । निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥६.१८॥

చక్కగా నియమించబడిన చిత్తం ఆత్మలోనే నిలిచి, అన్ని కోరికల పట్లా ఆసక్తి లేనప్పుడు, అతడు యుక్తుడని చెప్పబడతాడు.

> మనస్సు కోరికలను విడిచి లోపల నిలిచినప్పుడు యోగం సిద్ధిస్తుంది.

## శ్లోకం 19

यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता । योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः ॥६.१९॥

గాలి లేని చోట ఉంచిన దీపం కదలదు అనే ఉపమానం, చిత్తాన్ని నిగ్రహించి ఆత్మయోగాన్ని అభ్యసించే యోగికి చెప్పబడింది.

> గాలి లేని చోట జ్యోతి కదలదు. అలాగే యోగి మనస్సు స్థిరంగా ఉంటుంది.

## శ్లోకం 20

यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया । यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति ॥६.२०॥

యోగాభ్యాసంతో నిరోధించబడిన చిత్తం ఎక్కడ విరమిస్తుందో, ఎక్కడ తనచేత తనను చూసి తనలోనే సంతృప్తి పొందుతాడో,

> ధ్యానంలో మనస్సు అణగినప్పుడు తనలోనే ఆనందాన్ని కనుగొంటాడు.

## శ్లోకం 21

सुखमात्यन्तिकं यत्तद् बुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम् । वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः ॥६.२१॥

ఇంద్రియాలకు అతీతమైనదీ, బుద్ధికి మాత్రమే గ్రాహ్యమైనదీ అయిన అనంత సుఖాన్ని ఎక్కడ తెలుసుకుంటాడో, ఎక్కడ నిలిచినవాడు తత్త్వం నుండి ఎన్నడూ చలించడో,

> ఆ సుఖం ఇంద్రియాలకు అందనిది. దానిని పొందినవాడు సత్యం నుండి జారిపోడు.

## శ్లోకం 22

यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः । यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते ॥६.२२॥

దేనిని పొందిన తర్వాత దానికంటే గొప్ప లాభం మరొకటి లేదని భావిస్తాడో, దేనిలో నిలిచినవాడు గొప్ప దుఃఖానికి కూడా చలించడో,

> దానికంటే గొప్ప లాభం లేదు. దానిలో నిలిచినవాడిని పెను దుఃఖం కూడా కదిలించదు.

## శ్లోకం 23

तं विद्याद्दुःखसंयोगवियोगं योगसंज्ञितम् । स निश्चयेन योक्तव्यो योगोऽनिर्विण्णचेतसा ॥६.२३॥

దుఃఖ సంయోగం నుండి వియోగమే యోగం అనే పేరు గలదని తెలుసుకోవాలి. ఆ యోగాన్ని విసుగు లేని మనస్సుతో నిశ్చయంగా అభ్యసించాలి.

> దుఃఖం నుండి విముక్తియే యోగం. దానిని నిరాశ చెందకుండా దృఢంగా అభ్యసించాలి.

## శ్లోకం 24

संकल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः । मनसैवेन्द्रियग्रामं विनियम्य समन्ततः ॥६.२४॥

సంకల్పం నుండి పుట్టే కోరికలన్నిటినీ పూర్తిగా త్యజించి, మనస్సుతోనే ఇంద్రియ సమూహాన్ని అన్ని వైపుల నుండీ నియమించి,

> కోరికలను వేళ్లతో సహా విడిచి, మనస్సుతో ఇంద్రియాలను అదుపు చేయడమే తదుపరి మెట్టు.

## శ్లోకం 25

शनैः शनैरुपरमेद्बुद्ध्या धृतिगृहीतया । आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किंचिदपि चिन्तयेत् ॥६.२५॥

ధైర్యంతో పట్టుకున్న బుద్ధితో మెల్లమెల్లగా విరమించాలి. మనస్సును ఆత్మలో నిలిపి, మరేదీ చింతించకూడదు.

> మనస్సు ఒక్క రోజులో అణగదు. ఓర్పుతో మెల్లమెల్లగా దానిని లోపల నిలపాలి.

## శ్లోకం 26

यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् । ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत् ॥६.२६॥

చంచలమైన, అస్థిరమైన మనస్సు ఎక్కడెక్కడికి పోతుందో, అక్కడక్కడి నుండి దానిని నియమించి, ఆత్మలోనే వశం చేయాలి.

> మనస్సు తిరిగిన ప్రతిసారీ ఓర్పుగా దానిని వెనక్కి తీసుకురావాలి.

## శ్లోకం 27

प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम् । उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम् ॥६.२७॥

ప్రశాంతమైన మనస్సు గలవాడు, రజోగుణం శాంతించినవాడు, బ్రహ్మస్వరూపుడైనవాడు, కల్మషం లేనివాడు అయిన ఈ యోగిని ఉత్తమ సుఖం చేరుతుంది.

> మనస్సు ప్రశాంతమై ఆరాటం అణగినప్పుడు ఉత్తమ సుఖం దానంతట అదే వస్తుంది.

## శ్లోకం 28

युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी विगतकल्मषः । सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तं सुखमश्नुते ॥६.२८॥

ఈ విధంగా ఎల్లప్పుడూ తనను యోగంలో నిలుపుకుంటూ, కల్మషం తొలగిన యోగి, బ్రహ్మస్పర్శ వల్ల కలిగే అనంత సుఖాన్ని సులభంగా అనుభవిస్తాడు.

> నిరంతర అభ్యాసంతో యోగి బ్రహ్మతో ఐక్యమయ్యే పరమానందాన్ని పొందుతాడు.

## శ్లోకం 29

सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि । ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः ॥६.२९॥

యోగయుక్తమైన మనస్సు గలవాడు, అంతటా సమదర్శనం కలవాడు, సర్వప్రాణులలో తనను, తనలో సర్వప్రాణులను చూస్తాడు.

> యోగి తనకూ ఇతర ప్రాణులకూ భేదం చూడడు.

## శ్లోకం 30

यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति । तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥६.३०॥

ఎవడు నన్ను అంతటా చూస్తాడో, అంతటినీ నాలో చూస్తాడో, అతనికి నేను దూరం కాను; అతడు నాకు దూరం కాడు.

> అన్నిటిలో భగవంతుని చూసేవానికీ భగవంతునికీ మధ్య ఎడబాటు ఉండదు.

## శ్లోకం 31

सर्वभूतस्थितं यो मां भजत्येकत्वमास्थितः । सर्वथा वर्तमानोऽपि स योगी मयि वर्तते ॥६.३१॥

ఏకత్వంలో నిలిచి, సర్వప్రాణులలో నెలకొన్న నన్ను ఎవడు భజిస్తాడో, ఆ యోగి ఏ విధంగా జీవిస్తున్నా నాలోనే ఉంటాడు.

> అన్ని ప్రాణులలో భగవంతుని ఆరాధించేవాడు ఏ స్థితిలో ఉన్నా భగవంతునిలోనే ఉంటాడు.

## శ్లోకం 32

आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योऽर्जुन । सुखं वा यदि वा दुःखं स योगी परमो मतः ॥६.३२॥

అర్జునా, తనను ఉపమానంగా తీసుకొని, సుఖమైనా దుఃఖమైనా, అంతటా సమంగా చూసేవాడే పరమ యోగి అని భావించబడతాడు.

> ఇతరుల సుఖదుఃఖాలను తనవిగా భావించేవాడే ఉత్తమ యోగి.

## శ్లోకం 33

*अर्जुन उवाच* योऽयं योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन । एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात्स्थितिं स्थिराम् ॥६.३३॥

అర్జునుడు పలికారు: మధుసూదనా, సమత్వంతో కూడినదిగా మీరు చెప్పిన ఈ యోగానికి, మనస్సు చంచలత్వం వల్ల, స్థిరమైన నిలకడను నేను చూడలేకపోతున్నాను.

> మనస్సు చంచలమైనందున ఈ యోగం ఆచరణలో సాధ్యమా అని అర్జునుడు సందేహిస్తారు.

## శ్లోకం 34

चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम् । तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम् ॥६.३४॥

కృష్ణా, మనస్సు చంచలమైనది, కలవరపెట్టేది, బలమైనది, మొండిది. దానిని నిగ్రహించడం గాలిని నిగ్రహించినంత కష్టమని నేను భావిస్తున్నాను.

> మనస్సును అదుపు చేయడం గాలిని బంధించడం వంటిదని అర్జునుడు నిజాయితీగా చెబుతారు.

## శ్లోకం 35

*श्रीभगवानुवाच* असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् । अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥६.३५॥

శ్రీ భగవానుడు పలికారు: మహాబాహో, మనస్సు నిగ్రహించడానికి కష్టమైనది, చంచలమైనది అనడంలో సందేహం లేదు. కానీ కౌంతేయా, అభ్యాసం చేత, వైరాగ్యం చేత అది వశమవుతుంది.

> కృష్ణుడు కష్టాన్ని ఒప్పుకుంటారు. కానీ అభ్యాసం, వైరాగ్యమే మనస్సును జయించే మార్గమని చెబుతారు.

## శ్లోకం 36

असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः । वश्यात्मना तु यतता शक्योऽवाप्तुमुपायतः ॥६.३६॥

తనను నిగ్రహించుకోనివానికి యోగం పొందడం కష్టమని నా అభిప్రాయం. కానీ తనను వశపరచుకొని ప్రయత్నించేవాడు సరైన ఉపాయంతో దానిని పొందగలడు.

> ఆత్మనిగ్రహం, సరైన ప్రయత్నం ఉంటే యోగం సిద్ధిస్తుంది.

## శ్లోకం 37

*अर्जुन उवाच* अयतिः श्रद्धयोपेतो योगाच्चलितमानसः । अप्राप्य योगसंसिद्धिं कां गतिं कृष्ण गच्छति ॥६.३७॥

అర్జునుడు పలికారు: కృష్ణా, శ్రద్ధ ఉన్నా తగిన ప్రయత్నం లేక, యోగం నుండి మనస్సు చలించినవాడు, యోగసిద్ధిని పొందకుండా, ఏ గతిని పొందుతాడు?

> శ్రద్ధతో మొదలుపెట్టి మధ్యలో తప్పినవానికి ఏమవుతుందని అర్జునుడు అడుగుతారు.

## శ్లోకం 38

कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिव नश्यति । अप्रतिष्ठो महाबाहो विमूढो ब्रह्मणः पथि ॥६.३८॥

మహాబాహో, బ్రహ్మ మార్గంలో మోహితుడై, ఆధారం లేక, రెండింటి నుండీ భ్రష్టుడైనవాడు చెదిరిన మేఘంలా నశించిపోడు కదా?

> ఇహలోక సుఖమూ లేక, ఆధ్యాత్మిక లక్ష్యమూ లేక అతడు నశిస్తాడేమో అని అర్జునుని ఆందోళన.

## శ్లోకం 39

एतन्मे संशयं कृष्ण छेत्तुमर्हस्यशेषतः । त्वदन्यः संशयस्यास्य छेत्ता न ह्युपपद्यते ॥६.३९॥

కృష్ణా, నా ఈ సందేహాన్ని మీరు పూర్తిగా ఛేదించాలి. మీరు తప్ప ఈ సందేహాన్ని ఛేదించగలవారు మరెవరూ లేరు.

> ఈ ప్రశ్నకు కృష్ణుడు మాత్రమే సమాధానం ఇవ్వగలరని అర్జునుని నమ్మకం.

## శ్లోకం 40

*श्रीभगवानुवाच* पार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस्तस्य विद्यते । न हि कल्याणकृत्कश्चिद्दुर्गतिं तात गच्छति ॥६.४०॥

శ్రీ భగవానుడు పలికారు: పార్థా, ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ అతనికి వినాశం లేదు. నాయనా, మంచి చేసే ఎవరూ దుర్గతిని పొందరు.

> మంచి ప్రయత్నం ఎన్నటికీ వృథా కాదని కృష్ణుడు భరోసా ఇస్తారు.

## శ్లోకం 41

प्राप्य पुण्यकृतां लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः । शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टोऽभिजायते ॥६.४१॥

యోగభ్రష్టుడు పుణ్యాత్ములు పొందే లోకాలను పొంది, అక్కడ ఎన్నో సంవత్సరాలు నివసించిన తర్వాత, పవిత్రులైన శ్రీమంతుల ఇంట్లో జన్మిస్తాడు.

> తప్పిన యోగి మంచి లోకాలలో నివసించి, తర్వాత సత్కుటుంబంలో జన్మిస్తాడు.

## శ్లోకం 42

अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम् । एतद्धि दुर्लभतरं लोके जन्म यदीदृशम् ॥६.४२॥

లేదా ధీమంతులైన యోగుల కులంలోనే జన్మిస్తాడు. ఇటువంటి జన్మ ఈ లోకంలో అత్యంత దుర్లభం.

> జ్ఞానుల కుటుంబంలో పుట్టడం చాలా అరుదైన భాగ్యం.

## శ్లోకం 43

तत्र तं बुद्धिसंयोगं लभते पौर्वदेहिकम् । यतते च ततो भूयः संसिद्धौ कुरुनन्दन ॥६.४३॥

కురునందనా, అక్కడ అతడు పూర్వజన్మలో పొందిన ఆ బుద్ధి సంయోగాన్ని మళ్లీ పొందుతాడు. అక్కడి నుండి సిద్ధి కోసం మరింతగా ప్రయత్నిస్తాడు.

> ముందు పొందిన జ్ఞానం నశించదు. అది తదుపరి జన్మలో మళ్లీ కొనసాగుతుంది.

## శ్లోకం 44

पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशोऽपि सः । जिज्ञासुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते ॥६.४४॥

ఆ పూర్వాభ్యాసం చేతనే అతడు తనకు తెలియకుండానే యోగం వైపు ఆకర్షించబడతాడు. యోగాన్ని తెలుసుకోవాలనే జిజ్ఞాసువు కూడా వేద కర్మకాండను దాటిపోతాడు.

> పూర్వ అభ్యాసం సహజంగానే మనిషిని యోగం వైపు లాగుతుంది.

## శ్లోకం 45

प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्बिषः । अनेकजन्मसंसिद्धस्ततो याति परां गतिम् ॥६.४५॥

ప్రయత్నపూర్వకంగా సాధన చేసే యోగి, పాపాలు తొలగి, అనేక జన్మలలో సిద్ధి పొంది, తర్వాత పరమ గతిని చేరుకుంటాడు.

> అనేక జన్మల ప్రయత్నం చివరకు పరమ లక్ష్యానికి చేరుస్తుంది.

## శ్లోకం 46

तपस्विभ्योऽधिको योगी ज्ञानिभ्योऽपि मतोऽधिकः । कर्मिभ्यश्चाधिको योगी तस्माद्योगी भवार्जुन ॥६.४६॥

యోగి తపస్వుల కంటే గొప్పవాడు, జ్ఞానుల కంటే కూడా గొప్పవాడని భావించబడతాడు, కర్మకాండలు చేసేవారి కంటే కూడా గొప్పవాడు. కాబట్టి అర్జునా, యోగి కండి.

> యోగం అన్ని సాధనలలో ఉన్నతమైనదని చెప్పి, అర్జునుని యోగిగా ఉండమని కృష్ణుడు పిలుస్తారు.

## శ్లోకం 47

योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना । श्रद्धावान् भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः ॥६.४७॥

యోగులందరిలోనూ, ఎవడు నాయందు లీనమైన అంతరాత్మతో, శ్రద్ధతో నన్ను భజిస్తాడో, అతడే అత్యంత యుక్తుడని నా అభిప్రాయం.

> అధ్యాయం భక్తితో ముగుస్తుంది: ప్రేమతో భగవంతుని భజించే యోగియే శ్రేష్ఠుడు.

## Outro

ధ్యాన యోగం, ఆత్మ సంయమ యోగం అని కూడా పిలువబడే, అంటే ధ్యానం గురించి, ఆత్మనిగ్రహం గురించి చెప్పే యోగం అనే భగవద్గీత ఆరవ అధ్యాయం ఇక్కడితో ముగుస్తుంది. ఏడవ అధ్యాయంలో, తనను సంపూర్ణంగా తెలుసుకోవడం గురించి కృష్ణుడు చెప్పడం మొదలుపెడతారు. ధార్మిక్ స్టూడియో సమర్పణ.

Keep going