ಅಧ್ಯಾಯ 13: ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞವಿಭಾಗಯೋಗ | Bhagavad Gita Chapter 13 | Kannada Audiobook
Episode 13 of 18 in ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಧ್ವನಿಪುಸ್ತಕ | Bhagavad Gita Audiobook in Kannada.
Narrated with an AI voice.
- Reading time
- 6 min
- Listening time
- 16 min
- By
- DharmikStudio Originals
- Narration
- AI voice
Read along
# ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಧ್ವನಿಪುಸ್ತಕ, ಅಧ್ಯಾಯ 13: ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞವಿಭಾಗಯೋಗ
## Intro
ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಹದಿಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ: ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞವಿಭಾಗಯೋಗ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, ದೇಹವೇ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಅದನ್ನು ಅರಿಯುವವನೇ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಎಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ವಿವರಿಸಿ, ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನೂ, ಅನಾದಿಯಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ಪುರುಷರನ್ನೂ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಈಶ್ವರ ನೆಲೆಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುವವನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಅವರು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋದ ಅನುವಾದ.
## ಶ್ಲೋಕ 1
*श्रीभगवानुवाच* इदं शरीरं कौन्तेय क्षेत्रमित्यभिधीयते । एतद्यो वेत्ति तं प्राहुः क्षेत्रज्ञ इति तद्विदः ॥१३.१॥
ಶ್ರೀಭಗವಂತ ಹೇಳಿದರು: ಕೌಂತೇಯ, ಈ ಶರೀರವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅರಿಯುವವನನ್ನು, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
> ದೇಹವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದೂ ಅದನ್ನು ಅರಿಯುವವನನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನೆಂದೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 2
क्षेत्रज्ञं चापि मां विद्धि सर्वक्षेत्रेषु भारत । क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्ज्ञानं यत्तज्ज्ञानं मतं मम ॥१३.२॥
ಭಾರತ, ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ನಾನೇ ಎಂದು ತಿಳಿ. ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞರ ಅರಿವೇ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಮತ.
> ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಯುವವನಾಗಿರುವುದು ತಾವೇ ಎಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 3
तत्क्षेत्रं यच्च यादृक्च यद्विकारि यतश्च यत् । स च यो यत्प्रभावश्च तत्समासेन मे शृणु ॥१३.३॥
ಆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಯಾವುದು, ಎಂಥದು, ಯಾವ ವಿಕಾರಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ಯಾವುದರಿಂದ ಯಾವುದು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಯಾರು, ಅವನ ಪ್ರಭಾವವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
> ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಾತು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 4
ऋषिभिर्बहुधा गीतं छन्दोभिर्विविधैः पृथक् । ब्रह्मसूत्रपदैश्चैव हेतुमद्भिर्विनिश्चितैः ॥१३.४॥
ಇದನ್ನು ಋಷಿಗಳು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ; ವಿವಿಧ ವೇದಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿಯೂ, ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರದ ಪದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
> ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಋಷಿಗಳೂ ವೇದಗಳೂ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಗಳೂ ಈಗಾಗಲೇ ಕೊಂಡಾಡಿವೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 5
महाभूतान्यहंकारो बुद्धिरव्यक्तमेव च । इन्द्रियाणि दशैकं च पञ्च चेन्द्रियगोचराः ॥१३.५॥
ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳು, ಅಹಂಕಾರ, ಬುದ್ಧಿ, ಅವ್ಯಕ್ತ, ಹತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು, ಐದು ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳು,
> ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಎಣಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 6
इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं संघातश्चेतना धृतिः । एतत्क्षेत्रं समासेन सविकारमुदाहृतम् ॥१३.६॥
ಇಚ್ಛೆ, ದ್ವೇಷ, ಸುಖ, ದುಃಖ, ದೇಹಸಂಘಾತ, ಚೇತನೆ, ಧೃತಿ: ಹೀಗೆ ವಿಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು.
> ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸೇರಿದುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರ.
## ಶ್ಲೋಕ 7
अमानित्वमदम्भित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम् । आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः ॥१३.७॥
ಅಭಿಮಾನವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಡಂಭವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಅಹಿಂಸೆ, ಕ್ಷಮೆ, ಸರಳತೆ, ಗುರುಸೇವೆ, ಶುಚಿತ್ವ, ಸ್ಥೈರ್ಯ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ,
> ಜ್ಞಾನದ ಗುರುತಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 8
इन्द्रियार्थेषु वैराग्यमनहंकार एव च । जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम् ॥१३.८॥
ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಹುಟ್ಟು, ಸಾವು, ಮುಪ್ಪು, ರೋಗ, ದುಃಖ ಇವುಗಳ ದೋಷವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣುವುದು,
> ಲೌಕಿಕ ಬದುಕಿನ ದುಃಖವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ಜ್ಞಾನದ ಭಾಗ.
## ಶ್ಲೋಕ 9
असक्तिरनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु । नित्यं च समचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु ॥१३.९॥
ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಪುತ್ರರು, ಪತ್ನಿ, ಮನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ಇಷ್ಟ ಅನಿಷ್ಟಗಳು ಒದಗಿದಾಗ ಸದಾ ಸಮಚಿತ್ತದಿಂದಿರುವುದು,
> ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲೂ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಮತೋಲನದಿಂದಿರುವುದು ಜ್ಞಾನದ ಲಕ್ಷಣ.
## ಶ್ಲೋಕ 10
मयि चानन्ययोगेन भक्तिरव्यभिचारिणी । विविक्तदेशसेवित्वमरतिर्जनसंसदि ॥१३.१०॥
ಅನನ್ಯ ಯೋಗದಿಂದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿ, ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳದ ಸೇವನೆ, ಜನಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು,
> ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಏಕಾಂತವನ್ನು ಬಯಸುವುದು ಜ್ಞಾನದ ಲಕ್ಷಣಗಳು.
## ಶ್ಲೋಕ 11
अध्यात्मज्ञाननित्यत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् । एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तमज्ञानं यदतोऽन्यथा ॥१३.११॥
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದು, ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದ ಗುರಿಯನ್ನು ಕಾಣುವುದು: ಇದನ್ನೇ ಜ್ಞಾನ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾದುದು ಅಜ್ಞಾನ.
> ಈ ಗುಣಗಳೇ ಜ್ಞಾನ; ಇವುಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು ಅಜ್ಞಾನ.
## ಶ್ಲೋಕ 12
ज्ञेयं यत्तत्प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वामृतमश्नुते । अनादि मत्परं ब्रह्म न सत्तन्नासदुच्यते ॥१३.१२॥
ಅರಿಯಬೇಕಾದುದು ಯಾವುದೋ, ಯಾವುದನ್ನು ಅರಿತರೆ ಅಮೃತತ್ವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅದು ಅನಾದಿಯಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮ; ಅದನ್ನು ಸತ್ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗದು, ಅಸತ್ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗದು.
> ಅರಿಯಬೇಕಾದ ಬ್ರಹ್ಮ ಮಾತಿನಿಂದ ನಿರ್ವಚಿಸಲಾಗದ್ದು ಎಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 13
सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोऽक्षिशिरोमुखम् । सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति ॥१३.१३॥
ಅದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕೈಕಾಲುಗಳಿವೆ; ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಣ್ಣುಗಳು, ತಲೆಗಳು, ಮುಖಗಳು ಇವೆ; ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಿವಿಗಳಿವೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.
> ಬ್ರಹ್ಮ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸಿದೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 14
सर्वेन्द्रियगुणाभासं सर्वेन्द्रियविवर्जितम् । असक्तं सर्वभृच्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च ॥१३.१४॥
ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದಲೂ ರಹಿತವಾದುದು. ಅಸಂಗವಾದುದು, ಆದರೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುವುದು. ನಿರ್ಗುಣವಾದುದು, ಆದರೂ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದು.
> ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತಿದೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 15
बहिरन्तश्च भूतानामचरं चरमेव च । सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत् ॥१३.१५॥
ಅದು ಜೀವಿಗಳ ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಇದೆ; ಚರವೂ ಅಚರವೂ ಅದೇ. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದರಿಂದ ಅದು ಅರಿಯಲಾಗದ್ದು; ಅದು ದೂರದಲ್ಲೂ ಇದೆ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೂ ಇದೆ.
> ಬ್ರಹ್ಮ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದರೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
## ಶ್ಲೋಕ 16
अविभक्तं च भूतेषु विभक्तमिव च स्थितम् । भूतभर्तृ च तज्ज्ञेयं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च ॥१३.१६॥
ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ವಿಭಾಗವಿಲ್ಲದ್ದು, ಆದರೂ ವಿಭಾಗವಾದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಅದು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದು, ನುಂಗುವುದು, ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
> ಒಂದೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯ ಮೂರನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 17
ज्योतिषामपि तज्ज्योतिस्तमसः परमुच्यते । ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं हृदि सर्वस्य विष्ठितम् ॥१३.१७॥
ಜ್ಯೋತಿಗಳಿಗೂ ಜ್ಯೋತಿ ಅದು; ಕತ್ತಲೆಗೆ ಅತೀತವಾದುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಜ್ಞಾನವೂ, ಅರಿಯಬೇಕಾದುದೂ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕಾದುದೂ ಅದೇ; ಅದು ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.
> ಬ್ರಹ್ಮ ಎಲ್ಲ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲ; ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿದೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 18
इति क्षेत्रं तथा ज्ञानं ज्ञेयं चोक्तं समासतः । मद्भक्त एतद्विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते ॥१३.१८॥
ಹೀಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅರಿಯಬೇಕಾದುದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು. ನನ್ನ ಭಕ್ತ ಇದನ್ನು ಅರಿತು ನನ್ನ ಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
> ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಅರಿತ ಭಕ್ತ ಭಗವಂತನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 19
प्रकृतिं पुरुषं चैव विद्ध्यनादी उभावपि । विकारांश्च गुणांश्चैव विद्धि प्रकृतिसंभवान् ॥१३.१९॥
ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಇಬ್ಬರೂ ಅನಾದಿ ಎಂದು ತಿಳಿ. ವಿಕಾರಗಳೂ ಗುಣಗಳೂ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿ.
> ಪ್ರಕೃತಿ ಪುರುಷರು ಅನಾದಿ; ಬದಲಾವಣೆಗಳೆಲ್ಲ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಸೇರಿದವು.
## ಶ್ಲೋಕ 20
कार्यकरणकर्तृत्वे हेतुः प्रकृतिरुच्यते । पुरुषः सुखदुःखानां भोक्तृत्वे हेतुरुच्यते ॥१३.२०॥
ದೇಹ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸುಖದುಃಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪುರುಷನೇ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
> ಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು; ಅನುಭವ ಪುರುಷನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.
## ಶ್ಲೋಕ 21
पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान्गुणान् । कारणं गुणसङ्गोऽस्य सदसद्योनिजन्मसु ॥१३.२१॥
ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪುರುಷ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗುಣಗಳೊಡನೆಯ ಸಂಗವೇ ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಲು ಕಾರಣ.
> ಗುಣಗಳೊಡನೆಯ ಸಂಗವೇ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
## ಶ್ಲೋಕ 22
उपद्रष्टानुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः । परमात्मेति चाप्युक्तो देहेऽस्मिन्पुरुषः परः ॥१३.२२॥
ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಪರಮ ಪುರುಷನನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿ, ಅನುಮತಿ ನೀಡುವವನು, ಪೋಷಕ, ಭೋಕ್ತ, ಮಹೇಶ್ವರ, ಪರಮಾತ್ಮ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
> ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಪರಮ ಪುರುಷನ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 23
य एवं वेत्ति पुरुषं प्रकृतिं च गुणैः सह । सर्वथा वर्तमानोऽपि न स भूयोऽभिजायते ॥१३.२३॥
ಪುರುಷನನ್ನೂ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೂ ಹೀಗೆ ಅರಿತವನು, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.
> ಈ ಭೇದವನ್ನು ಅರಿತವನು ಜನನಮರಣ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 24
ध्यानेनात्मनि पश्यन्ति केचिदात्मानमात्मना । अन्ये सांख्येन योगेन कर्मयोगेन चापरे ॥१३.२४॥
ಕೆಲವರು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಸಾಂಖ್ಯಯೋಗದಿಂದ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಕರ್ಮಯೋಗದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
> ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 25
अन्ये त्वेवमजानन्तः श्रुत्वान्येभ्य उपासते । तेऽपि चातितरन्त्येव मृत्युं श्रुतिपरायणाः ॥१३.२५॥
ಹೀಗೆ ಅರಿಯದ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಇತರರಿಂದ ಕೇಳಿ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೇಳಿದುದನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಅವರೂ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
> ಕೇಳಿದುದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅನುಸರಿಸುವವರೂ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 26
यावत्संजायते किंचित्सत्त्वं स्थावरजङ्गमम् । क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात्तद्विद्धि भरतर्षभ ॥१३.२६॥
ಭರತರ್ಷಭ, ಸ್ಥಾವರವಾಗಲಿ ಜಂಗಮವಾಗಲಿ, ಯಾವ ಜೀವಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ಅದು ಕ್ಷೇತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಯೋಗದಿಂದಲೇ ಎಂದು ತಿಳಿ.
> ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಪುರುಷರ ಸೇರುವಿಕೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 27
समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम् । विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति ॥१३.२७॥
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ, ನಾಶವಾಗುವವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಯಾರು ಕಾಣುತ್ತಾರೋ, ಅವರೇ ನಿಜವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
> ನಾಶವಾಗುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಶವಿಲ್ಲದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಕಾಣುವುದೇ ನಿಜವಾದ ದೃಷ್ಟಿ.
## ಶ್ಲೋಕ 28
समं पश्यन्हि सर्वत्र समवस्थितमीश्वरम् । न हिनस्त्यात्मनात्मानं ततो याति परां गतिम् ॥१३.२८॥
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಕಾಣುವವನು ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ತನ್ನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
> ಎಲ್ಲೆಡೆ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಕಾಣುವವನು ತನ್ನನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 29
प्रकृत्यैव च कर्माणि क्रियमाणानि सर्वशः । यः पश्यति तथात्मानमकर्तारं स पश्यति ॥१३.२९॥
ಕರ್ಮಗಳೆಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದಲೇ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂದೂ, ಆತ್ಮ ಕರ್ತನಲ್ಲ ಎಂದೂ ಯಾರು ಕಾಣುತ್ತಾರೋ, ಅವರೇ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
> ಕರ್ಮಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯವು; ಆತ್ಮ ಕರ್ತನಲ್ಲ.
## ಶ್ಲೋಕ 30
यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति । तत एव च विस्तारं ब्रह्म संपद्यते तदा ॥१३.३०॥
ಜೀವಿಗಳ ಬೇರೆಬೇರೆ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಒಂದರಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿವೆ ಎಂದೂ, ಅದರಿಂದಲೇ ಅವು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದೂ ಯಾವಾಗ ಕಾಣುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
> ಅನೇಕತೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತೆಯನ್ನು ಕಾಣುವವನು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 31
अनादित्वान्निर्गुणत्वात्परमात्मायमव्ययः । शरीरस्थोऽपि कौन्तेय न करोति न लिप्यते ॥१३.३१॥
ಕೌಂತೇಯ, ಅನಾದಿಯಾದುದರಿಂದಲೂ ನಿರ್ಗುಣವಾದುದರಿಂದಲೂ, ಅವ್ಯಯನಾದ ಈ ಪರಮಾತ್ಮ ಶರೀರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಲೇಪಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
> ಶರೀರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಕರ್ಮಗಳು ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ.
## ಶ್ಲೋಕ 32
यथा सर्वगतं सौक्ष्म्यादाकाशं नोपलिप्यते । सर्वत्रावस्थितो देहे तथात्मा नोपलिप्यते ॥१३.३२॥
ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಆಕಾಶ ತನ್ನ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಲೇಪಗೊಳ್ಳದಂತೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆತ್ಮವೂ ಲೇಪಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
> ಆಕಾಶದಂತೆ ಆತ್ಮಕ್ಕೂ ಯಾವುದೂ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ.
## ಶ್ಲೋಕ 33
यथा प्रकाशयत्येकः कृत्स्नं लोकमिमं रविः । क्षेत्रं क्षेत्री तथा कृत्स्नं प्रकाशयति भारत ॥१३.३३॥
ಭಾರತ, ಒಬ್ಬನೇ ಸೂರ್ಯ ಈ ಇಡೀ ಲೋಕವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವಂತೆ, ಕ್ಷೇತ್ರಿ ಇಡೀ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾನೆ.
> ಸೂರ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುವಂತೆ ಆತ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ.
## ಶ್ಲೋಕ 34
क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोरेवमन्तरं ज्ञानचक्षुषा । भूतप्रकृतिमोक्षं च ये विदुर्यान्ति ते परम् ॥१३.३४॥
ಹೀಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞರ ನಡುವಿನ ಭೇದವನ್ನೂ, ಜೀವಿಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುವುದನ್ನೂ ಜ್ಞಾನದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅರಿತವರು ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
> ಈ ಭೇದವನ್ನು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕಾಣುವವರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
## Outro
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞವಿಭಾಗಯೋಗ ಎಂಬ ಹದಿಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು; ಇದು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನನ್ನೂ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಅರಿಯುವ ಯೋಗ. ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮೇಲೇರುವ ಬಗೆಯನ್ನೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಪ್ರಸ್ತುತಿ.
Keep going
- Listen: ಅಧ್ಯಾಯ 13: ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞವಿಭಾಗಯೋಗ | Bhagavad Gita Chapter 13 | Kannada Audiobook
- Previous: ಅಧ್ಯಾಯ 12: ಭಕ್ತಿಯೋಗ | Bhagavad Gita Chapter 12 | Kannada Audiobook
- Next: ಅಧ್ಯಾಯ 14: ಗುಣತ್ರಯವಿಭಾಗಯೋಗ | Bhagavad Gita Chapter 14 | Kannada Audiobook
- All episodes of ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಧ್ವನಿಪುಸ್ತಕ | Bhagavad Gita Audiobook in Kannada