അധ്യായം 5: കർമ്മസന്ന്യാസയോഗം | Bhagavad Gita Chapter 5 | Malayalam Audiobook

Episode 5 of 10 in ഭഗവദ്ഗീത ശ്രവ്യപുസ്തകം | Bhagavad Gita Audiobook in Malayalam.

Narrated with an AI voice.

Reading time
6 min
Listening time
14 min
By
DharmikStudio Originals
Narration
AI voice

Read along

# ഭഗവദ്ഗീത ശ്രവ്യപുസ്തകം, അധ്യായം 5: കർമ്മസന്ന്യാസയോഗം

## Intro

ഭഗവദ്ഗീത, അഞ്ചാം അധ്യായം: കർമ്മസന്ന്യാസയോഗം. ഈ അധ്യായത്തിൽ, കർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതോ ചെയ്യുന്നതോ ഏതാണ് ശ്രേഷ്ഠം എന്ന് അർജുനൻ ചോദിക്കുന്നു; രണ്ടും മോക്ഷത്തിലേക്കു നയിക്കുമെങ്കിലും ആസക്തിയില്ലാതെ കർമ്മം ചെയ്യുന്നതാണ് ഉത്തമമായ മാർഗ്ഗമെന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ മറുപടി നൽകുന്നു. എല്ലാ ജീവികളെയും സമദൃഷ്ടിയോടെ കാണുകയും പുറത്തുള്ള ഒന്നിനും ഇളക്കാനാവാത്ത ആന്തരികശാന്തി നേടുകയും ചെയ്യുന്ന ജ്ഞാനിയെ അദ്ദേഹം വർണ്ണിക്കുന്നു. ഇത് ധാർമിക് സ്റ്റുഡിയോയുടെ പരിഭാഷയാണ്.

## ശ്ലോകം 1

*अर्जुन उवाच* संन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि । यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् ॥५.१॥

അർജുനൻ പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണാ, അങ്ങ് കർമ്മങ്ങളുടെ സന്ന്യാസത്തെ പ്രശംസിക്കുന്നു, വീണ്ടും കർമ്മയോഗത്തെയും പ്രശംസിക്കുന്നു. ഇവ രണ്ടിൽ ഏതാണോ ശ്രേയസ്കരം, ആ ഒന്ന് നിശ്ചയമായി എനിക്കു പറഞ്ഞുതരിക.

> രണ്ടു വഴികളും പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ അർജുനൻ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകുന്നു. വ്യക്തമായ ഒരൊറ്റ ഉത്തരം അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

## ശ്ലോകം 2

*श्रीभगवानुवाच* संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ । तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते ॥५.२॥

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: കർമ്മസന്ന്യാസവും കർമ്മയോഗവും രണ്ടും പരമമായ ശ്രേയസ്സ് നൽകുന്നവയാണ്. എന്നാൽ അവയിൽ കർമ്മസന്ന്യാസത്തെക്കാൾ കർമ്മയോഗമാണ് വിശിഷ്ടം.

> രണ്ടും മോക്ഷത്തിലേക്കു നയിക്കുന്നു. എങ്കിലും ആസക്തിയില്ലാതെ കർമ്മം ചെയ്യുന്നതാണ് മെച്ചമെന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറയുന്നു.

## ശ്ലോകം 3

ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति । निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥५.३॥

മഹാബാഹോ, ആരാണോ ഒന്നിനെയും ദ്വേഷിക്കാത്തതും ഒന്നിനെയും ആഗ്രഹിക്കാത്തതും, അവനെ നിത്യസന്ന്യാസിയെന്ന് അറിയണം. ദ്വന്ദ്വങ്ങൾക്കതീതനായ അവൻ എളുപ്പത്തിൽ ബന്ധനത്തിൽനിന്നു മുക്തനാകുന്നു.

> യഥാർത്ഥ സന്ന്യാസം മനസ്സിലാണ്. രാഗദ്വേഷങ്ങളില്ലാത്തവനാണ് സന്ന്യാസി.

## ശ്ലോകം 4

सांख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः । एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् ॥५.४॥

സാംഖ്യവും യോഗവും വെവ്വേറെയാണെന്ന് അല്പജ്ഞരാണ് പറയുന്നത്, പണ്ഡിതരല്ല. ഇവയിൽ ഒന്നിൽ ശരിയായി ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവൻ രണ്ടിന്റെയും ഫലം നേടുന്നു.

> ജ്ഞാനമാർഗ്ഗവും കർമ്മമാർഗ്ഗവും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നാണ്. ഒന്ന് നന്നായി പിന്തുടർന്നാൽ രണ്ടിന്റെയും ഫലം ലഭിക്കും.

## ശ്ലോകം 5

यत्सांख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते । एकं सांख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति ॥५.५॥

സാംഖ്യന്മാർ പ്രാപിക്കുന്ന സ്ഥാനം യോഗികളും പ്രാപിക്കുന്നു. സാംഖ്യവും യോഗവും ഒന്നാണെന്ന് ആര് കാണുന്നുവോ, അവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്.

> രണ്ടു വഴികളും ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തുന്നു. ഇതു തിരിച്ചറിയുന്നവനാണ് ശരിയായി കാണുന്നത്.

## ശ്ലോകം 6

संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः । योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति ॥५.६॥

മഹാബാഹോ, യോഗമില്ലാതെ സന്ന്യാസം നേടുക പ്രയാസമാണ്. യോഗയുക്തനായ മുനി വൈകാതെ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

> നിഷ്കാമകർമ്മമില്ലാതെ സന്ന്യാസം സിദ്ധിക്കുക പ്രയാസമാണ്. കർമ്മയോഗം വേഗത്തിൽ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തിക്കുന്നു.

## ശ്ലോകം 7

योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः । सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥५.७॥

യോഗയുക്തനും, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവനും, തന്നെ ജയിച്ചവനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവിനെ സ്വന്തം ആത്മാവായി കാണുന്നവനുമായവൻ കർമ്മം ചെയ്താലും അതിൽ പുരളുന്നില്ല.

> എല്ലാ ജീവികളിലും തന്നെത്തന്നെ കാണുന്നവൻ കർമ്മം ചെയ്താലും ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

## ശ്ലോകം 8

नैव किंचित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् । पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपञ्श्वसन् ॥५.८॥

തത്ത്വമറിയുന്ന യോഗി കാണുമ്പോഴും, കേൾക്കുമ്പോഴും, തൊടുമ്പോഴും, മണക്കുമ്പോഴും, ഭക്ഷിക്കുമ്പോഴും, നടക്കുമ്പോഴും, ഉറങ്ങുമ്പോഴും, ശ്വസിക്കുമ്പോഴും ഞാൻ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല എന്നു കരുതുന്നു.

> ദൈനംദിന പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുമ്പോഴും ജ്ഞാനി തന്നെ കർത്താവായി കരുതുന്നില്ല.

## ശ്ലോകം 9

प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥५.९॥

സംസാരിക്കുമ്പോഴും, വിസർജ്ജിക്കുമ്പോഴും, ഗ്രഹിക്കുമ്പോഴും, കണ്ണു തുറക്കുമ്പോഴും അടയ്ക്കുമ്പോഴും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയുടെ വിഷയങ്ങളിൽ വർത്തിക്കുന്നു എന്ന് അവൻ ഉറപ്പായി ധരിക്കുന്നു.

> ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയുടെ ജോലി ചെയ്യുന്നു; ആത്മാവ് സാക്ഷി മാത്രമാണെന്ന് ജ്ഞാനി അറിയുന്നു.

## ശ്ലോകം 10

ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः । लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥५.१०॥

ആര് കർമ്മങ്ങൾ ബ്രഹ്മത്തിൽ സമർപ്പിച്ച്, ആസക്തി ഉപേക്ഷിച്ച് കർമ്മം ചെയ്യുന്നുവോ, താമരയിലയിൽ വെള്ളം പറ്റാത്തതുപോലെ അവനിൽ പാപം പറ്റുന്നില്ല.

> താമരയില വെള്ളത്തിലായിരുന്നിട്ടും നനയുന്നില്ല. അതുപോലെ ആസക്തിയില്ലാത്തവനിൽ കർമ്മത്തിന്റെ കറ പറ്റുന്നില്ല.

## ശ്ലോകം 11

कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि । योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वात्मशुद्धये ॥५.११॥

യോഗികൾ ആസക്തി ഉപേക്ഷിച്ച്, ആത്മശുദ്ധിക്കായി ശരീരംകൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും ബുദ്ധികൊണ്ടും കേവലം ഇന്ദ്രിയങ്ങൾകൊണ്ടും കർമ്മം ചെയ്യുന്നു.

> യോഗികൾ ഫലത്തിനുവേണ്ടിയല്ല, സ്വയം ശുദ്ധീകരിക്കാനാണ് കർമ്മം ചെയ്യുന്നത്.

## ശ്ലോകം 12

युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् । अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते ॥५.१२॥

യോഗയുക്തൻ കർമ്മഫലം ഉപേക്ഷിച്ച് സുസ്ഥിരമായ ശാന്തി നേടുന്നു. യോഗമില്ലാത്തവൻ ആഗ്രഹത്താൽ പ്രേരിതനായി ഫലത്തിൽ ആസക്തനായി ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു.

> ഫലം വിട്ടവനു ശാന്തി ലഭിക്കുന്നു. ഫലത്തിൽ പിടിച്ചുതൂങ്ങുന്നവൻ ബന്ധനത്തിൽ കുടുങ്ങുന്നു.

## ശ്ലോകം 13

सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी । नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन् ॥५.१३॥

തന്നെ വശത്താക്കിയ ദേഹി എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും മനസ്സുകൊണ്ട് ഉപേക്ഷിച്ച്, ഒൻപതു വാതിലുകളുള്ള പുരമായ ശരീരത്തിൽ സുഖമായി വസിക്കുന്നു; അവൻ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല, ചെയ്യിക്കുന്നുമില്ല.

> ശരീരം ഒൻപതു വാതിലുകളുള്ള നഗരംപോലെയാണ്. അതിൽ വസിക്കുന്ന ആത്മാവ് കർത്താവല്ല.

## ശ്ലോകം 14

न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः । न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥५.१४॥

പ്രഭു ലോകത്തിന് കർതൃത്വമോ കർമ്മങ്ങളോ കർമ്മഫലസംയോഗമോ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. സ്വഭാവമാണ് ഇവയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

> കർമ്മങ്ങളും അവയുടെ ഫലങ്ങളും പ്രകൃതിയുടെ സ്വഭാവംകൊണ്ടാണ് നടക്കുന്നതെന്ന് ഈ ശ്ലോകം പറയുന്നു.

## ശ്ലോകം 15

नादत्ते कस्यचित्पापं न चैव सुकृतं विभुः । अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः ॥५.१५॥

സർവവ്യാപിയായ പ്രഭു ആരുടെയും പാപം സ്വീകരിക്കുന്നില്ല, പുണ്യവും സ്വീകരിക്കുന്നില്ല. ജ്ഞാനം അജ്ഞാനത്താൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ജീവികൾ മോഹിതരാകുന്നു.

> ഭഗവാൻ ആരുടെയും നന്മതിന്മകൾ തന്റെമേൽ ഏൽക്കുന്നില്ല. അജ്ഞാനമാണ് മോഹത്തിനു കാരണം.

## ശ്ലോകം 16

ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः । तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम् ॥५.१६॥

എന്നാൽ ആരുടെ ആ അജ്ഞാനം ആത്മജ്ഞാനത്താൽ നശിച്ചുവോ, അവർക്ക് ആ ജ്ഞാനം സൂര്യനെപ്പോലെ പരമസത്യത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.

> അജ്ഞാനം നീങ്ങുമ്പോൾ ജ്ഞാനം സൂര്യനെപ്പോലെ സത്യം കാണിച്ചുതരുന്നു.

## ശ്ലോകം 17

तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः । गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ॥५.१७॥

അതിൽത്തന്നെ ബുദ്ധിയുറപ്പിച്ചവരും, അതിനെത്തന്നെ ആത്മാവായി കരുതുന്നവരും, അതിൽത്തന്നെ നിഷ്ഠയുള്ളവരും, അതിനെത്തന്നെ പരമാശ്രയമാക്കിയവരും, ജ്ഞാനത്താൽ പാപങ്ങൾ കഴുകിക്കളഞ്ഞ്, തിരിച്ചുവരവില്ലാത്ത അവസ്ഥ പ്രാപിക്കുന്നു.

> സത്യത്തിൽ പൂർണ്ണമായി ഉറച്ചവർ പുനർജന്മമില്ലാത്ത മോക്ഷം നേടുന്നു.

## ശ്ലോകം 18

विद्याविनयसंपन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि । शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥५.१८॥

വിദ്യയും വിനയവുമുള്ള ബ്രാഹ്മണനിലും, പശുവിലും, ആനയിലും, നായയിലും, നായമാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവനിലും പണ്ഡിതന്മാർ സമദൃഷ്ടിയുള്ളവരാണ്.

> ജ്ഞാനികൾ എല്ലാ ജീവികളിലും ഒരേ ആത്മാവിനെ കാണുന്നു. പുറമേയുള്ള രൂപം അവരുടെ ദൃഷ്ടിയെ മാറ്റുന്നില്ല.

## ശ്ലോകം 19

इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः । निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥५.१९॥

ആരുടെ മനസ്സ് സമത്വത്തിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്നുവോ, അവർ ഇവിടെവെച്ചുതന്നെ സംസാരത്തെ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മം ദോഷരഹിതവും സമവുമാണ്; അതിനാൽ അവർ ബ്രഹ്മത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

> സമമായ മനസ്സുള്ളവർ ഈ ജന്മത്തിൽത്തന്നെ മുക്തരാകുന്നു.

## ശ്ലോകം 20

न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् । स्थिरबुद्धिरसंमूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥५.२०॥

പ്രിയമായതു ലഭിക്കുമ്പോൾ അമിതമായി ആഹ്ലാദിക്കാതെയും, അപ്രിയമായതു ലഭിക്കുമ്പോൾ ഉദ്വേഗപ്പെടാതെയും, സ്ഥിരബുദ്ധിയോടെ, മോഹമില്ലാതെ കഴിയുന്നവനാണ് ബ്രഹ്മത്തെ അറിഞ്ഞവൻ, ബ്രഹ്മത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവൻ.

> സുഖത്തിലും ദുഃഖത്തിലും ഇളകാത്തവനാണ് സത്യം അറിഞ്ഞവൻ.

## ശ്ലോകം 21

बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत् सुखम् । स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षयमश्नुते ॥५.२१॥

പുറമേയുള്ള വിഷയസ്പർശങ്ങളിൽ ആസക്തിയില്ലാത്തവൻ തന്നിൽത്തന്നെ സുഖം കണ്ടെത്തുന്നു. ബ്രഹ്മത്തോട് യോഗത്തിൽ ചേർന്ന അവൻ അക്ഷയമായ സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു.

> യഥാർത്ഥ സുഖം പുറത്തല്ല, ഉള്ളിലാണ്. അത് ഒരിക്കലും നശിക്കുന്നില്ല.

## ശ്ലോകം 22

ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते । आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ॥५.२२॥

കൗന്തേയാ, ഇന്ദ്രിയസ്പർശത്തിൽനിന്നുണ്ടാകുന്ന ഭോഗങ്ങളെല്ലാം ദുഃഖത്തിന്റെ ഉറവിടങ്ങൾതന്നെയാണ്. അവയ്ക്ക് ആദിയും അന്തവുമുണ്ട്; ജ്ഞാനി അവയിൽ രമിക്കുന്നില്ല.

> ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾ വന്നുപോകുന്നു, ഒടുവിൽ ദുഃഖം നൽകുന്നു. അതിനാൽ ജ്ഞാനി അവയിൽ കുടുങ്ങുന്നില്ല.

## ശ്ലോകം 23

शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् । कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥५.२३॥

ശരീരം വിടുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ, ഇവിടെവെച്ചുതന്നെ കാമക്രോധങ്ങളിൽനിന്നുണ്ടാകുന്ന വേഗം സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നവനാണ് യോഗി, അവനാണ് സുഖിയായ മനുഷ്യൻ.

> കാമക്രോധങ്ങളെ ഈ ജന്മത്തിൽത്തന്നെ സഹിച്ച് നിയന്ത്രിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ സുഖി.

## ശ്ലോകം 24

योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः । स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति ॥५.२४॥

ആര് ഉള്ളിൽ സുഖം കണ്ടെത്തുന്നുവോ, ഉള്ളിൽ രമിക്കുന്നുവോ, ഉള്ളിൽ പ്രകാശം നേടുന്നുവോ, ആ യോഗി ബ്രഹ്മമായിത്തീർന്ന് ബ്രഹ്മനിർവാണം പ്രാപിക്കുന്നു.

> ഉള്ളിൽത്തന്നെ സുഖവും പ്രകാശവും കണ്ടെത്തിയവൻ ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ച് പരമശാന്തി നേടുന്നു.

## ശ്ലോകം 25

लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः । छिन्नद्वैधा यतात्मानः सर्वभूतहिते रताः ॥५.२५॥

പാപങ്ങൾ ക്ഷയിച്ചവരും, സംശയങ്ങൾ ഛേദിച്ചവരും, തങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചവരും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹിതത്തിൽ തല്പരരുമായ ഋഷികൾ ബ്രഹ്മനിർവാണം പ്രാപിക്കുന്നു.

> വിശുദ്ധിയും ആത്മസംയമവും എല്ലാ ജീവികളോടും സ്നേഹവുമുള്ളവർ മോക്ഷം നേടുന്നു.

## ശ്ലോകം 26

कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् । अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् ॥५.२६॥

കാമക്രോധങ്ങളിൽനിന്നു മുക്തരും, മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചവരും, ആത്മാവിനെ അറിഞ്ഞവരുമായ യതികൾക്ക് ബ്രഹ്മനിർവാണം എല്ലാ ഭാഗത്തും അടുത്തുതന്നെയുണ്ട്.

> തന്നെ അറിഞ്ഞവന് മോക്ഷം അകലെയല്ല. അത് അവനു ചുറ്റുംതന്നെയുണ്ട്.

## ശ്ലോകം 27

स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः । प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥५.२७॥

പുറമേയുള്ള വിഷയങ്ങളെ പുറത്തുതന്നെ നിർത്തി, ദൃഷ്ടി പുരികങ്ങളുടെ മധ്യത്തിൽ ഉറപ്പിച്ച്, നാസികയ്ക്കുള്ളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രാണാപാനങ്ങളെ സമമാക്കി,

> ഇവിടെ ധ്യാനരീതി ആരംഭിക്കുന്നു: ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ഉള്ളിലേക്കു പിൻവലിച്ച് ശ്വാസം സമമാക്കണം.

## ശ്ലോകം 28

यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः । विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः ॥५.२८॥

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും മനസ്സിനെയും ബുദ്ധിയെയും നിയന്ത്രിച്ച്, മോക്ഷം മാത്രം പരമലക്ഷ്യമാക്കി, ആഗ്രഹവും ഭയവും ക്രോധവും നീങ്ങിയ മുനി എപ്പോഴും മുക്തൻതന്നെയാണ്.

> ഇങ്ങനെ തന്നെ നിയന്ത്രിച്ച മുനി ഈ ജന്മത്തിൽത്തന്നെ മുക്തനാണ്.

## ശ്ലോകം 29

भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् । सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति ॥५.२९॥

യജ്ഞങ്ങളുടെയും തപസ്സുകളുടെയും ഭോക്താവ് ഞാനാണ്, സർവലോകങ്ങളുടെയും മഹേശ്വരൻ ഞാനാണ്, എല്ലാ ജീവികളുടെയും സുഹൃത്ത് ഞാനാണ് എന്ന് എന്നെ അറിയുന്നവൻ ശാന്തി പ്രാപിക്കുന്നു.

> ഭഗവാൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും സുഹൃത്താണെന്ന് അറിയുന്നതാണ് ശാശ്വതമായ ശാന്തി നൽകുന്നത്.

## Outro

ഇവിടെ ഭഗവദ്ഗീതയുടെ അഞ്ചാം അധ്യായമായ കർമ്മസന്ന്യാസയോഗം, കർമ്മത്യാഗത്തിന്റെ യോഗം, സമാപിക്കുന്നു. ആറാം അധ്യായത്തിൽ, ധ്യാനത്തിൽ എങ്ങനെ ഇരിക്കണമെന്നും ചഞ്ചലമായ മനസ്സിനെ എങ്ങനെ വശത്താക്കണമെന്നും ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഉപദേശിക്കുന്നു. ധാർമിക് സ്റ്റുഡിയോയിൽനിന്ന്.

Keep going