ଅଧ୍ୟାୟ ୬: ଧ୍ୟାନର ଯୋଗ | Bhagavad Gita Chapter 6 | Odia Audiobook
Episode 6 of 10 in ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଶ୍ରାବ୍ୟ ପୁସ୍ତକ | Bhagavad Gita Audiobook in Odia.
Narrated with an AI voice.
- Reading time
- 11 min
- Listening time
- 23 min
- By
- DharmikStudio Originals
- Narration
- AI voice
Read along
# ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଶ୍ରାବ୍ୟ ପୁସ୍ତକ, ଅଧ୍ୟାୟ ୬: ଧ୍ୟାନର ଯୋଗ
## Intro
ଭଗବଦ୍ ଗୀତା, ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ: ଧ୍ୟାନର ଯୋଗ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବୁଝାନ୍ତି କିପରି ବସିବାକୁ ହୁଏ, କିପରି ମନକୁ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ହୁଏ, ଏବଂ କିପରି ସନ୍ତୁଳିତ ଜୀବନ ଜିଇଁଲେ ଧ୍ୟାନ ଗଭୀର ହୁଏ। ଅର୍ଜୁନ କହନ୍ତି ମନକୁ ଧରି ରଖିବା ପବନ ଧରିବା ପରି କଷ୍ଟକର, ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମନକୁ ବଶ କରାଯାଇପାରେ, ଏବଂ କୌଣସି ଆନ୍ତରିକ ଚେଷ୍ଟା କେବେ ବୃଥା ଯାଏ ନାହିଁ। ଏହି ଅନୁବାଦ ଧାର୍ମିକ ଷ୍ଟୁଡିଓର।
## ଶ୍ଳୋକ 1
*श्रीभगवानुवाच* अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः । स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥६.१॥
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଯିଏ କର୍ମଫଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର ନ କରି କରଣୀୟ କର୍ମ କରନ୍ତି, ସେ ହିଁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ସେ ହିଁ ଯୋଗୀ। କେବଳ ଯଜ୍ଞର ଅଗ୍ନି ଛାଡ଼ିଦେଲେ କେହି ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ହୁଏ ନାହିଁ, କେବଳ କର୍ମ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
> ସନ୍ନ୍ୟାସ ଅର୍ଥ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବା ଅନୁଷ୍ଠାନ ଛାଡ଼ିଦେବା ନୁହେଁ। ଫଳର ଲୋଭ ବିନା କର୍ମ କରିବା ହିଁ ସନ୍ନ୍ୟାସ।
## ଶ୍ଳୋକ 2
यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव । न ह्यसंन्यस्तसंकल्पो योगी भवति कश्चन ॥६.२॥
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଯାହାକୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ କୁହାଯାଏ, ତାହାକୁ ହିଁ ଯୋଗ ବୋଲି ଜାଣ। ସ୍ୱାର୍ଥପର ସଙ୍କଳ୍ପ ନ ଛାଡ଼ି କେହି ଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ।
> ସନ୍ନ୍ୟାସ ଓ ଯୋଗ ମୂଳରେ ଏକା: ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥର ଯୋଜନା ଛାଡ଼ିଦେବା।
## ଶ୍ଳୋକ 3
आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते । योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥६.३॥
ଯେଉଁ ମୁନି ଯୋଗରେ ଆରୋହଣ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ମକୁ ହିଁ ଉପାୟ କୁହାଯାଏ। ଯୋଗରେ ଆରୂଢ଼ ହେବା ପରେ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତିକୁ ହିଁ ଉପାୟ କୁହାଯାଏ।
> ଆରମ୍ଭରେ କର୍ମ ସାଧକଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ। ସ୍ଥିର ହେବା ପରେ ଅନ୍ତରର ଶାନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଆହୁରି ଆଗକୁ ନିଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 4
यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते । सर्वसंकल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥६.४॥
ଯେତେବେଳେ ମଣିଷ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ବିଷୟରେ ବା କର୍ମରେ ଆଉ ଆସକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସ୍ୱାର୍ଥପର ସଙ୍କଳ୍ପ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେତେବେଳେ ତାକୁ ଯୋଗାରୂଢ଼ କୁହାଯାଏ।
> ବସ୍ତୁ ଓ କର୍ମ ପ୍ରତି ଟାଣରୁ ମୁକ୍ତି ହିଁ ଯୋଗରେ ପହଞ୍ଚିବାର ଚିହ୍ନ।
## ଶ୍ଳୋକ 5
उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् । आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥६.५॥
ମଣିଷ ନିଜେ ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରୁ, ନିଜକୁ ତଳକୁ ଖସିବାକୁ ନ ଦେଉ। କାରଣ ମଣିଷ ନିଜେ ହିଁ ନିଜର ବନ୍ଧୁ, ପୁଣି ନିଜେ ହିଁ ନିଜର ଶତ୍ରୁ।
> ନିଜକୁ ନିଜେ ହିଁ ଉଠାଇବାକୁ ପଡ଼େ। ସେହି ଗୋଟିଏ ମନ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରିପାରେ, କ୍ଷତି ମଧ୍ୟ।
## ଶ୍ଳୋକ 6
बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः । अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत् ॥६.६॥
ଯିଏ ନିଜ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଜୟ କରିଛି, ତା ପାଇଁ ନିଜ ମନ ବନ୍ଧୁ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ନିଜକୁ ଜୟ କରିନାହିଁ, ତାର ନିଜ ମନ ହିଁ ଶତ୍ରୁ ପରି ବ୍ୟବହାର କରେ।
> ବଶରେ ଥିବା ମନ ବନ୍ଧୁ। ଅବାଧ୍ୟ ମନ ଆମ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାମ କରେ।
## ଶ୍ଳୋକ 7
जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः । शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ॥६.७॥
ଯିଏ ନିଜକୁ ଜୟ କରିଛନ୍ତି ଓ ଶାନ୍ତ, ତାଙ୍କ ପରମାତ୍ମା ଶୀତ ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖରେ, ମାନ ଓ ଅପମାନରେ ସ୍ଥିର ରହନ୍ତି।
> ଆତ୍ମସଂଯମ ଏପରି ସ୍ଥିରତା ଆଣେ, ଯାହାକୁ ଜୀବନର ଉତ୍ଥାନପତନ ହଲାଇପାରେ ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 8
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः । युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥६.८॥
ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନରେ ତୃପ୍ତ, ଅଟଳ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ, ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ମାଟିଢେଲା, ପଥର ଓ ସୁନା ସମାନ, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଯୁକ୍ତ କୁହାଯାଏ।
> ପ୍ରକୃତ ଯୋଗୀ ଅନ୍ତରରେ ତୃପ୍ତ, ମାଟି ଓ ସୁନାରେ ସେ ବଡ଼ କୌଣସି ଭେଦ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 9
सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु । साधुष्वपि च पापेषु समबुद्धिर्विशिष्यते ॥६.९॥
ଯିଏ ହିତୈଷୀ, ମିତ୍ର, ଶତ୍ରୁ, ଉଦାସୀନ, ମଧ୍ୟସ୍ଥ, ଦ୍ୱେଷୀ ଓ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ପ୍ରତି, ଏବଂ ସାଧୁ ଓ ପାପୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାନ ବୁଦ୍ଧି ରଖନ୍ତି, ସେ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
> ଯିଏ ବନ୍ଧୁ ହେଉ ବା ଶତ୍ରୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ସମାନ ମନରେ ମିଶନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ।
## ଶ୍ଳୋକ 10
योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः । एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥६.१०॥
ଯୋଗୀ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଏକା ରହି, ଶରୀର ଓ ମନକୁ ସଂଯତ କରି, ଆଶା ଓ ସଞ୍ଚୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସର୍ବଦା ନିଜକୁ ଧ୍ୟାନରେ ଯୁକ୍ତ ରଖନ୍ତୁ।
> ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏବେ ଅଭ୍ୟାସର କଥା କହନ୍ତି: ନିର୍ଜନତା, ସଂଯମ ଓ ଅଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକତା।
## ଶ୍ଳୋକ 11
शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः । नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥६.११॥
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥିର ଆସନ ପକାନ୍ତୁ, ବହୁତ ଉଚ୍ଚ ନୁହେଁ, ବହୁତ ନୀଚ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ତା ଉପରେ କୁଶ, ମୃଗଚର୍ମ ଓ ଲୁଗା ବିଛାଇ।
> ଆସନ ସ୍ଥିର, ସଫା ଓ ଆରାମଦାୟକ ହେବା ଉଚିତ।
## ଶ୍ଳୋକ 12
तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः । उपविश्यासने युञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये ॥६.१२॥
ସେହି ଆସନରେ ବସି, ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ଚିତ୍ତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର କାମକୁ ସଂଯତ କରି, ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ।
> ଏକାଗ୍ର ମନ ଓ ଶାନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହ ଧ୍ୟାନ ଅନ୍ତର ଶୁଦ୍ଧ କରିବାର ଉପାୟ ହୋଇଯାଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 13
समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः । सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥६.१३॥
ଶରୀର, ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକକୁ ସିଧା ଓ ଅଚଳ ରଖି, ସ୍ଥିର ହୋଇ, ନିଜ ନାକର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ଚାହିଁ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦିଗକୁ ନ ଚାହିଁ,
> ଶରୀର ସିଧା ଓ ସ୍ଥିର ରହେ, ଆଖି ଏଣେ ତେଣେ ବୁଲେ ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 14
प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः । मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः ॥६.१४॥
ଶାନ୍ତ ଅନ୍ତରରେ, ଭୟମୁକ୍ତ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତରେ ସ୍ଥିର ରହି, ମନକୁ ସଂଯତ କରି, ମୋଠାରେ ଚିତ୍ତ ରଖି, ମୋତେ ହିଁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଯୋଗରେ ବସନ୍ତୁ।
> ଶାନ୍ତ, ନିର୍ଭୟ ଓ ସଂଯତ ମନରେ ସାଧକ ନିଜ ଚିନ୍ତାକୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କଠାରେ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 15
युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी नियतमानसः । शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति ॥६.१५॥
ଏହିପରି ସର୍ବଦା ନିଜକୁ ଯୁକ୍ତ ରଖି, ସଂଯତ ମନର ଯୋଗୀ ସେହି ଶାନ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ଯାହା ମୋଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏବଂ ଯାହାର ଚରମ ପରିଣତି ନିର୍ବାଣ।
> ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସ ଏପରି ଗଭୀର ଶାନ୍ତିକୁ ନେଇଯାଏ, ଯାହା ଈଶ୍ୱରଙ୍କଠାରେ ସ୍ଥିତ।
## ଶ୍ଳୋକ 16
नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः । न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ॥६.१६॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଯିଏ ବହୁତ ବେଶି ଖାଏ, ତାର ଯୋଗ ହୁଏ ନାହିଁ, ଯିଏ ଆଦୌ ଖାଏ ନାହିଁ, ତାର ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯିଏ ବହୁତ ବେଶି ଶୁଏ, ତାର ହୁଏ ନାହିଁ, ଯିଏ ବହୁତ ବେଶି ଜାଗେ, ତାର ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
> ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ସନ୍ତୁଳନ ଦରକାର। ଅତିରିକ୍ତ ଖାଇବା ବା ଶୋଇବା ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ।
## ଶ୍ଳୋକ 17
युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु । युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥६.१७॥
ଯାହାଙ୍କ ଆହାର ଓ ବିହାର ପରିମିତ, କାମରେ ଚେଷ୍ଟା ପରିମିତ, ଶୋଇବା ଓ ଜାଗିବା ପରିମିତ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ।
> ସନ୍ତୁଳିତ ଜୀବନ ଯୋଗକୁ ଦୁଃଖର ଔଷଧ କରିଦିଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 18
यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते । निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥६.१८॥
ଯେତେବେଳେ ସଂଯତ ଚିତ୍ତ କେବଳ ଆତ୍ମାରେ ହିଁ ସ୍ଥିର ରହେ, ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରତି ନିସ୍ପୃହ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଯୋଗଯୁକ୍ତ କୁହାଯାଏ।
> ଯେତେବେଳେ ମନ କାମନା ବିନା ଆତ୍ମାରେ ସ୍ଥିର ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ହିଁ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 19
यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता । योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः ॥६.१९॥
ପବନ ନ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଦୀପ ଯେପରି କମ୍ପେ ନାହିଁ, ସଂଯତ ଚିତ୍ତ, ଆତ୍ମଯୋଗରେ ରତ ଯୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ଉପମା ହିଁ ଦିଆଯାଏ।
> ଧ୍ୟାନମଗ୍ନ ମନ ଯେପରି ପବନହୀନ ସ୍ଥାନର ଶିଖା: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିର।
## ଶ୍ଳୋକ 20
यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया । यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति ॥६.२०॥
ଯେଉଁଠି ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ସଂଯତ ଚିତ୍ତ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖି ମଣିଷ ଆତ୍ମାରେ ହିଁ ତୃପ୍ତ ହୁଏ,
> ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ମନ ନୀରବ ହୁଏ ଓ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 21
सुखमात्यन्तिकं यत्तद् बुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम् । वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः ॥६.२१॥
ଯେଉଁଠି ସେ ସେହି ଅସୀମ ସୁଖକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଯାହା ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଏ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ବାହାରେ, ଏବଂ ଯେଉଁଠି ସ୍ଥିର ହୋଇ ସେ ସତ୍ୟରୁ କେବେ ଘୁଞ୍ଚନ୍ତି ନାହିଁ,
> ସେହି ଆନନ୍ଦ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଅତୀତ। ଥରେ ପାଇଲେ ମଣିଷ ଆଉ ସେଥିରୁ ଘୁଞ୍ଚେ ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 22
यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः । यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते ॥६.२२॥
ଯାହା ପାଇ ସେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଲାଭକୁ ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ ମନେ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ଥିର ରହି ପ୍ରବଳ ଦୁଃଖରେ ମଧ୍ୟ ସେ ବିଚଳିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ,
> ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ମନେ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏବଂ ଗଭୀର ଶୋକ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ହଲାଇପାରେ ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 23
तं विद्याद्दुःखसंयोगवियोगं योगसंज्ञितम् । स निश्चयेन योक्तव्यो योगोऽनिर्विण्णचेतसा ॥६.२३॥
ଦୁଃଖ ସହ ସଂଯୋଗରୁ ସେହି ବିଚ୍ଛେଦକୁ ହିଁ ଯୋଗ ବୋଲି ଜାଣ। ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ, ହତାଶ ନ ହୋଇ ଏହି ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
> ଯୋଗ ଅର୍ଥ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ଦରକାର ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ।
## ଶ୍ଳୋକ 24
संकल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः । मनसैवेन्द्रियग्रामं विनियम्य समन्ततः ॥६.२४॥
ସଙ୍କଳ୍ପରୁ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା ସମସ୍ତ କାମନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛାଡ଼ି, ମନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଚାରିପଟୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୋଷ୍ଠୀକୁ ସଂଯତ କରି,
> ପ୍ରଥମେ କାମନା ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼େ, ତା ପରେ ମନ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଗୋଟାଇ ଆଣିବାକୁ ପଡ଼େ।
## ଶ୍ଳୋକ 25
शनैः शनैरुपरमेद्बुद्ध्या धृतिगृहीतया । आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किंचिदपि चिन्तयेत् ॥६.२५॥
ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଧୀରେ ଧୀରେ ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ। ମନକୁ ଆତ୍ମାରେ ସ୍ଥିର କରି ଆଉ କିଛି ହିଁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
> ଶାନ୍ତି ଧୀରେ ଧୀରେ ଆସେ। ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରିଲେ ମନ ଆତ୍ମାରେ ବିଶ୍ରାମ ପାଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 26
यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् । ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत् ॥६.२६॥
ଚଞ୍ଚଳ, ଅସ୍ଥିର ମନ ଯେଉଁଆଡ଼େ ଯେଉଁଆଡ଼େ ଦୌଡ଼ିଯାଏ, ସେଠାରୁ ତାକୁ ଫେରାଇ ଆଣି ଆତ୍ମାର ହିଁ ବଶରେ ଆଣନ୍ତୁ।
> ମନ ଯେତେଥର ଖସିଯାଏ, ସେତେଥର ତାକୁ ଧୀରେ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ହୁଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 27
प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम् । उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम् ॥६.२७॥
ଯାହାଙ୍କ ମନ ପ୍ରଶାନ୍ତ, ଯାହାଙ୍କ ରଜୋଗୁଣ ଶାନ୍ତ ହୋଇଛି, ଯିଏ ନିଷ୍ପାପ ଓ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ସହ ଏକ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେହି ଯୋଗୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଉତ୍ତମ ସୁଖ ଆସେ।
> ଶାନ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ପାଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 28
युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी विगतकल्मषः । सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तं सुखमश्नुते ॥६.२८॥
ଏହିପରି ସର୍ବଦା ନିଜକୁ ଯୁକ୍ତ ରଖି, ପାପମୁକ୍ତ ଯୋଗୀ ସହଜରେ ବ୍ରହ୍ମସ୍ପର୍ଶର ଅସୀମ ସୁଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
> ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସ ଅସୀମକୁ ଛୁଇଁବାର ଆନନ୍ଦ ଆଣିଦିଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 29
सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि । ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः ॥६.२९॥
ଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଆତ୍ମାକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭିତରେ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆତ୍ମା ଭିତରେ ଦେଖନ୍ତି। ସେ ସବୁଠାରେ ସମାନ ଦେଖନ୍ତି।
> ଯୋଗୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ଗୋଟିଏ ଆତ୍ମା ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେହି ଆତ୍ମାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 30
यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति । तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥६.३०॥
ଯିଏ ମୋତେ ସବୁଠାରେ ଦେଖେ, ଏବଂ ସବୁକିଛି ମୋ ଭିତରେ ଦେଖେ, ମୁଁ ତା ପାଇଁ କେବେ ହଜିଯାଏ ନାହିଁ, ସେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ହଜିଯାଏ ନାହିଁ।
> ଯିଏ ସବୁକିଛିରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ତାଙ୍କ ବନ୍ଧନ କେବେ ଛିଣ୍ଡେ ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 31
सर्वभूतस्थितं यो मां भजत्येकत्वमास्थितः । सर्वथा वर्तमानोऽपि स योगी मयि वर्तते ॥६.३१॥
ଯିଏ ଏକତ୍ୱରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭିତରେ ବିରାଜମାନ ମୋତେ ଭଜନା କରେ, ସେହି ଯୋଗୀ ଯେପରି ବି ରହୁ, ମୋଠାରେ ହିଁ ରହେ।
> ବାହାର ଜୀବନ ଯେପରି ବି ହେଉ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭିତରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କଠାରେ ହିଁ ରହନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 32
आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योऽर्जुन । सुखं वा यदि वा दुःखं स योगी परमो मतः ॥६.३२॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଯିଏ ନିଜ ସହ ତୁଳନା କରି ସବୁଠାରେ ସମାନ ଦେଖନ୍ତି, ସୁଖରେ ହେଉ ବା ଦୁଃଖରେ, ସେହି ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
> ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀ ଅନ୍ୟର ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖକୁ ନିଜର ବୋଲି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 33
*अर्जुन उवाच* योऽयं योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन । एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात्स्थितिं स्थिराम् ॥६.३३॥
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଆପଣ ସମତ୍ୱର ଯେଉଁ ଯୋଗ କହିଲେ, ମନ ଚଞ୍ଚଳ ହେତୁ ମୁଁ ତାହାର ସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥା ଦେଖିପାରୁନାହିଁ।
> ଅର୍ଜୁନ ସନ୍ଦେହ କରନ୍ତି, ଚଞ୍ଚଳ ମନ ପାଇଁ ଏପରି ସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥା ସମ୍ଭବ କି ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 34
चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम् । तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम् ॥६.३४॥
କାରଣ ହେ କୃଷ୍ଣ, ମନ ଚଞ୍ଚଳ, ଅଶାନ୍ତ, ପ୍ରବଳ ଓ ହଠୀ। ଏହାକୁ ବଶ କରିବା ମୋତେ ପବନକୁ ବଶ କରିବା ପରି ହିଁ କଷ୍ଟକର ଲାଗେ।
> ଅର୍ଜୁନ କହନ୍ତି, ମନକୁ ସମ୍ଭାଳିବା ପବନ ଧରିବାର ଚେଷ୍ଟା ପରି।
## ଶ୍ଳୋକ 35
*श्रीभगवानुवाच* असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् । अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥६.३५॥
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ମହାବାହୁ, ନିଃସନ୍ଦେହରେ ମନ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ବଶ କରିବା କଷ୍ଟକର। କିନ୍ତୁ ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଅଭ୍ୟାସ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ବଶ କରାଯାଇପାରେ।
> ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମାନନ୍ତି ମନକୁ ବଶ କରିବା କଷ୍ଟକର, କିନ୍ତୁ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ବୈରାଗ୍ୟରେ ତାହା ସମ୍ଭବ।
## ଶ୍ଳୋକ 36
असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः । वश्यात्मना तु यतता शक्योऽवाप्तुमुपायतः ॥६.३६॥
ଯିଏ ନିଜକୁ ସଂଯତ କରିନାହିଁ, ତା ପାଇଁ ଯୋଗ ପାଇବା କଷ୍ଟକର, ଏହା ମୋର ମତ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ସଂଯମୀ ଓ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ସେ ଠିକ୍ ଉପାୟରେ ତାହା ପାଇପାରେ।
> ସଂଯମ ବିନା ଯୋଗ କଷ୍ଟକର, କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଚେଷ୍ଟା ଜାରି ରଖେ, ତାର ନାଗାଲରେ।
## ଶ୍ଳୋକ 37
*अर्जुन उवाच* अयतिः श्रद्धयोपेतो योगाच्चलितमानसः । अप्राप्य योगसंसिद्धिं कां गतिं कृष्ण गच्छति ॥६.३७॥
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ହେ କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ କିନ୍ତୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଚେଷ୍ଟା କରେ ନାହିଁ, ଯାହାର ମନ ଯୋଗରୁ ଖସିଯାଏ, ଏବଂ ଯିଏ ଯୋଗର ସିଦ୍ଧି ପାଏ ନାହିଁ, ସେ କେଉଁ ଗତି ପାଏ?
> ଅର୍ଜୁନ ପଚାରନ୍ତି, ଯେଉଁ ଆନ୍ତରିକ ସାଧକ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କର କ'ଣ ହୁଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 38
कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिव नश्यति । अप्रतिष्ठो महाबाहो विमूढो ब्रह्मणः पथि ॥६.३८॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଦୁଇ ଦିଗରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ, ଆଶ୍ରୟହୀନ, ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ପଥରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି କ'ଣ ଛିନ୍ନ ମେଘ ପରି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ?
> ତାଙ୍କ ଭୟ, ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତି ସଂସାର ଓ ସାଧନା ଦୁଇଟି ହରାନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 39
एतन्मे संशयं कृष्ण छेत्तुमर्हस्यशेषतः । त्वदन्यः संशयस्यास्य छेत्ता न ह्युपपद्यते ॥६.३९॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ମୋର ଏହି ସନ୍ଦେହ ଆପଣ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂର କରିପାରିବେ। ଆପଣଙ୍କ ବିନା ଏହି ସନ୍ଦେହ ଛିନ୍ନ କରିବାକୁ ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି।
> ଅର୍ଜୁନ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି, କେବଳ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହିଁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ସମାଧାନ କରିପାରିବେ।
## ଶ୍ଳୋକ 40
*श्रीभगवानुवाच* पार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस्तस्य विद्यते । न हि कल्याणकृत्कश्चिद्दुर्गतिं तात गच्छति ॥६.४०॥
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି ଲୋକରେ ବା ପରଲୋକରେ ତାର କୌଣସି ବିନାଶ ନାହିଁ। କାରଣ ହେ ବତ୍ସ, ଯିଏ କଲ୍ୟାଣର କାମ କରେ, ସେ କେବେ ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ।
> ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆଶ୍ୱାସନା ଦିଅନ୍ତି: କୌଣସି ଭଲ ଚେଷ୍ଟା କେବେ ବୃଥା ଯାଏ ନାହିଁ।
## ଶ୍ଳୋକ 41
प्राप्य पुण्यकृतां लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः । शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टोऽभिजायते ॥६.४१॥
ଯୋଗଭ୍ରଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଣ୍ୟବାନମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚି ବହୁ ବର୍ଷ ସେଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି, ତା ପରେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶ୍ରୀମାନ ଲୋକଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି।
> ଯେଉଁ ସାଧକ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ଭୋଗ କରି ପରେ ଭଲ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 42
अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम् । एतद्धि दुर्लभतरं लोके जन्म यदीदृशम् ॥६.४२॥
ଅଥବା ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ କୁଳରେ ହିଁ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏପରି ଜନ୍ମ ଏହି ଜଗତରେ ଆହୁରି ଦୁର୍ଲଭ।
> ଅଥବା ସେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇପାରନ୍ତି, ଯାହା ଆହୁରି ବିରଳ ଆଶୀର୍ବାଦ।
## ଶ୍ଳୋକ 43
तत्र तं बुद्धिसंयोगं लभते पौर्वदेहिकम् । यतते च ततो भूयः संसिद्धौ कुरुनन्दन ॥६.४३॥
ସେଠାରେ ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସେହି ବୁଦ୍ଧିର ସଂଯୋଗ ପୁଣି ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ତା ପରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆହୁରି ଅଧିକ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
> ତାଙ୍କ ପୂର୍ବର ଜ୍ଞାନ ଫେରିଆସେ, ଏବଂ ସେ ପୁଣି ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।
## ଶ୍ଳୋକ 44
पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशोऽपि सः । जिज्ञासुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते ॥६.४४॥
ସେହି ପୂର୍ବ ଅଭ୍ୟାସର ବଳରେ ହିଁ ସେ ନିଜ ଅଜାଣତରେ ଆଗକୁ ଟାଣି ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ଯୋଗକୁ କେବଳ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବେଦର କର୍ମକାଣ୍ଡକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି।
> ପୂର୍ବ ଅଭ୍ୟାସ ମଣିଷକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଏ। ଯୋଗ ଜାଣିବାର ଆନ୍ତରିକ ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ଆଚାର ଅନୁଷ୍ଠାନର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠାଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 45
प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्बिषः । अनेकजन्मसंसिद्धस्ततो याति परां गतिम् ॥६.४५॥
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ଯତ୍ନର ସହ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ, ବହୁ ଜନ୍ମରେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ତା ପରେ ପରମ ଗତି ପାଆନ୍ତି।
> ବହୁ ଜନ୍ମର ଚେଷ୍ଟା ସାଧକଙ୍କୁ ଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚାଇଦିଏ।
## ଶ୍ଳୋକ 46
तपस्विभ्योऽधिको योगी ज्ञानिभ्योऽपि मतोऽधिकः । कर्मिभ्यश्चाधिको योगी तस्माद्योगी भवार्जुन ॥६.४६॥
ଯୋଗୀ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ଯୋଗୀ କର୍ମୀମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତେଣୁ ହେ ଅର୍ଜୁନ, ତୁମେ ଯୋଗୀ ହୁଅ।
> ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଯୋଗୀ ହେବାକୁ କହନ୍ତି, ଯାହା ତପସ୍ୟା, ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଓ ଆଚାରର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ।
## ଶ୍ଳୋକ 47
योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना । श्रद्धावान् भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः ॥६.४७॥
ଆଉ ସମସ୍ତ ଯୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ, ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ ମୋଠାରେ ସମର୍ପଣ କରି ମୋତେ ଭଜନା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ଯୁକ୍ତ ବୋଲି ମନେ କରେ।
> ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ କଥା: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀ ସେ, ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି।
## Outro
ଏଠାରେ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାର ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଧ୍ୟାନଯୋଗ, ଯାହାକୁ ଆତ୍ମସଂଯମଯୋଗ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ଧ୍ୟାନ ଓ ଆତ୍ମସଂଯମର ଯୋଗ, ସମାପ୍ତ ହେଲା। ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି କିପରି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଜାଣିହେବ। ଧାର୍ମିକ ଷ୍ଟୁଡିଓ ତରଫରୁ।
Keep going
- Listen: ଅଧ୍ୟାୟ ୬: ଧ୍ୟାନର ଯୋଗ | Bhagavad Gita Chapter 6 | Odia Audiobook
- Previous: ଅଧ୍ୟାୟ ୫: କର୍ମତ୍ୟାଗର ଯୋଗ | Bhagavad Gita Chapter 5 | Odia Audiobook
- Next: ଅଧ୍ୟାୟ ୭: ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନର ଯୋଗ | Bhagavad Gita Chapter 7 | Odia Audiobook
- All episodes of ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଶ୍ରାବ୍ୟ ପୁସ୍ତକ | Bhagavad Gita Audiobook in Odia